Δημήτρης Σταμούλης
Το επίσημο ποσοστό ανεργίας μπορεί να δείχνει μια σταθεροποίηση ή τάση μείωσης, αλλά αυτό είναι αποτέλεσμα των αλλεπάλληλων προγραμμάτων επιδότησης του κεφαλαίου που υλοποιούν κυβέρνηση και ΕΕ, προσφέροντας φθηνό και ανακυκλώσιμο εργατικό δυναμικό.
Τα κατά καιρούς αποτελέσματα του Πληροφοριακού Συστήματος «Εργάνη» χρησιμοποιούνται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με επιλεκτικό και αποσπασματικό τρόπο για να «αποδείξει» πόσο δήθεν αποτελεσματική και ελπιδοφόρα είναι η πολιτική που ασκεί στον τομέα καταπολέμησης της ανεργίας. Για να γίνει πιο εύπεπτη και πιστευτή από την κοινωνία η κυρίαρχη πολιτική της ανακύκλωσης ανέργων και της γενίκευσης της ελαστικοποίησης της εργασίας, έχει λανσάρει –με την αρωγή όλων των μνημονιακών κυβερνητικών εκδοχών– την έννοια του «ισοζυγίου». Μια έννοια η οποία, όμως, πιο πολύ παραπέμπει σε μια «επιχειρηματική» λογική ανάγνωσης των αριθμών, παρά εξηγεί τι κρύβεται πίσω από τους αριθμούς αυτούς, αδιαφορώντας για τα χιλιάδες δράματα των απολυμένων και των εργαζομένων μιας χρήσης.
Ας δούμε, λοιπόν, τα στοιχεία για την περίοδο Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2017. Οι νέες προσλήψεις ανήλθαν σε 2.400.398 αλλά οι απολύσεις ήταν 2.256.853, εκ των οποίων οι 1.281.388 ήταν αποτέλεσμα καταγγελιών συμβάσεων αορίστου χρόνου ή λήξεων συμβάσεων ορισμένου χρόνου και οι 975.465 οικειοθελείς αποχωρήσεις. Η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας «πανηγυρίζουν», λοιπόν, που προκύπτει θετικό ισοζύγιο 143.545 νέων θέσεων εργασίας, τo οποίο μάλιστα αποτελεί την «υψηλότερη επίδοση έτους από το 2001 μέχρι σήμερα». Ανάλογο συμπέρασμα προκύπτει και με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του μηνός Δεκεμβρίου 2017, με θετικό ισοζύγιο 15.315 θέσεων εργασίας, αυξημένο κατά 4.000 περίπου σε σχέση με τον ίδιο περσινό μήνα, αν και είχαν προηγηθεί δύο μήνες με αρνητικό πρόσημο. Ωστόσο από τα ίδια αποτελέσματα προκύπτει ότι τον Δεκέμβριο έγιναν μεν 172.064 προσλήψεις αλλά και 156.749 απολύσεις, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τις προσλήψεις που είχαν γίνει πέρσι ίδιο μήνα (155.136)!
Είναι φανερό ότι το –επίσημο– ποσοστό ανεργίας δείχνει μια σταθεροποίηση και μια τάση μείωσης, ως αποτέλεσμα των αλλεπάλληλων προγραμμάτων που τρέχει η κυβέρνηση, σε αγαστή συνεργασία με την ΕΕ, προσφέροντας φθηνό και ανακυκλώσιμο εργατικό δυναμικό σε Δημόσιο, ΔΕΚΟ και ιδιωτικές επιχειρήσεις διαφόρων κλάδων – βάζοντας παράλληλα φραγή στις προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Τελευταίο παράδειγμα, το πρόγραμμα επιχορήγησης της πρώτης πρόσληψης μισθωτού από αυτοαπασχολούμενους ή επιχειρήσεις, που ανακοινώθηκε την Τετάρτη, με επιδότηση εργοδότη έως 500 ευρώ τον μήνα. Ενώ τον περασμένο Νοέμβριο ξεκίνησε άλλο πρόγραμμα 15.000 ανέργων, με επιδότηση εργοδοτών από 11 ως 22 ευρώ την ημέρα. Όλα αυτά, όταν επιδότηση λαμβάνει μόλις 1 στους 10 ανέργους…
Τα «ισοζύγια» και τα «πανηγύρια» της κυβέρνησης βασίζονται, λοιπόν, στη γιγάντωση της ελαστικής εργασίας, στη διαρκή μείωση των μισθών και στην πτώση του επιπέδου διαβίωσης για χιλιάδες εργαζόμενους.
Βλέποντας την ποσοστιαία κατανομή νέων προσλήψεων ανά είδος σύμβασης εργασίας για όλο το 2017, η εικόνα είναι αποκαλυπτική: Μόλις το 45,13% (τον Δεκέμβριο 2017 πέφτει σε 42%!) είναι πλήρους απασχόλησης και το 54,87% είναι ελαστικής απασχόλησης (40,9% μερική απασχόληση και 13,97% εκ περιτροπής απασχόληση). Συνολικά, οι πλήρους απασχόλησης προσλήψεις πέρσι ανήλθαν σε 1.083.418, οι μερικής σε 981.758 και οι εκ περιτροπής σε 335.222. Μάλιστα, για τρεις μήνες, οι θέσεις μερικής απασχόλησης ήταν πιο πολλές από τις πλήρους!
Ένα άλλο στοιχείο που συσκοτίζει η κυβέρνηση είναι το εύρος ωρών απασχόλησης των εργαζομένων. Το 2017, περίπου 10.000 εργαζόμενοι απασχολούνταν 1-2 ώρες την εβδομάδα, ενώ κάτω από 10 ώρες συνολικά 111.000 εργαζόμενοι. Επίσης, 245.672 εργάζονταν 10,1-20 ώρες/βδομάδα και 218.302 20,1-35 ώρες/βδομάδα. Όπως είναι λογικό, αυτή η εργασιακή εικόνα αντιστοιχεί και σε εισοδήματα πείνας για χιλιάδες εργάτες. Κάτω από 500 ευρώ λαμβάνουν 413.285 μερικώς απασχολούμενοι εργαζόμενοι (22.65% του συνόλου ή 1 στους 5!), αυξημένοι κατά 20.000 σε σχέση με το 2016. Μεταξύ 500-700 ευρώ λαμβάνουν 362.000 και κάτω από 1000 ευρώ συνολικά 1.172.000 εργαζόμενοι.
Ας δούμε, όμως, οι θέσεις αυτές, στην πλειοψηφία τους ελαστικής απασχόλησης, σε τι κλάδους αντιστοιχούν – ενδεικτικό του παραμυθιού περί ανάπτυξης που «πουλά» στον ελληνικό λαό η κυβέρνηση Τσίπρα. Η πλειοψηφία των νέων θέσεων εργασίας εντοπίζεται στην εστίαση (10.157) και το λιανικό εμπόριο (3.353), ενώ η μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στη βιομηχανία τροφίμων (-1.152) και το χονδρεμπόριο (-1.059). Όσον αφορά τα επαγγέλματα που είναι πιο περιζήτητα από το κεφάλαιο, είναι αυτά του μουσικού, του τραγουδιστή, του καλλιτέχνη, μαζί με σερβιτόρους και μαγείρους, ενώ ζήτηση έχουν επίσης υπάλληλοι γραφείου και πωλητές, δηλαδή επαγγέλματα που κυρίως σχετίζονται με τους κλάδους της εστίασης και των ξενοδοχείων.
