Οι Μισητοί 8 πληρώνουν το γεγονός ότι ο Ταραντίνο ήταν από τους ελάχιστους διάσημους λευκούς καλλιτέχνες που πήραν ξεκάθαρη στάση υπερ του κινήματος ενάντια στην αστυνομική βία και αυθαιρεσία
της Αφροδίτης Τζιαντζή
To ότι οι Μισητοί 8 δεν ήταν υποψήφιοι για Όσκαρ δεν ήταν ακριβώς έκπληξη. Εξάλλου ο 52άχρονος πλέον Κουέντιν Ταραντίνο δεν είναι πια το αγαπημένο παιδί του Χόλιγουντ, αν υποθέσουμε ότι ήταν ποτέ. Ακόμα και όταν του απονέμονταν Όσκαρ, όπως για το Pulp Fiction και το Django Unchained, οι κριτικοί δύσκολα έκρυβαν το μείγμα φθόνου και υποτίμησης που επιφύλασσαν για ένα σκηνοθέτη που κατάφερνε να είναι αυθεντικός και ταυτόχρονα βουτηγμένος στα κινηματογραφικά δάνεια όσο και στην αιματηρή βία.
Ειδικά φέτος, σε μια Αμερική που σημαδεύτηκε από το κίνημα Black Lives Matter – Οι μαύρες ζωές έχουν σημασία ενώ πάνω από 1200 άνθρωποι, κυρίως μειονότητες έπεσαν νεκροί από σφαίρες αστυνομικών, ο Ταραντίνο ήταν από τους ελάχιστους λευκούς καλλιτέχνες που πήραν ξεκάθαρη στάση. Ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα για τον “Οκτώβρη του ξεσηκωμού” (Rise Up October) συμμετείχε στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας ενάντια στην αστυνομική βία, αποκάλεσε δημόσια “δολοφόνους” τους αστυνομικούς που εκτελούν άοπλους αφροαμερικανούς και αρνήθηκε να ανακαλέσει ακόμα και όταν ενώσεις αστυνομικών καλούσαν σε μποϊκοτάζ των ταινιών του.
Αυτό δε σημαίνει ότι οι Μισητοί 8 είναι ταινία πολιτικής διαμαρτυρίας. Αντίθετα είναι ένα κλειστοφοβικό τρίωρο ταξίδι στην καρδιά της αμερικάνικης ιστορίας, μια Γέννηση του Έθνους με τη μορφή απογυμνωμένου γουέστερν, με θεατρική σχεδόν δομή που σηματοδοτεί την επιστροφή του Ταραντίνο στις ρίζες του Reservoir Dogs, της πρώτης του αριστουργηματικής ταινίας.
Δικαιώνοντας τον τίτλο, οι πρωταγωνιστές της πιο ενοχλητικής και λιγότερο φαντεζί ταινίας που έχει γυρίσει ο Ταραντίνο, είναι όλοι τους καθάρματα. Λίγο μετά το τέλος του αμερικάνικου εμφυλίου παρακολουθούμε την διόλου αρμονική συνύπαρξη δύο κυνηγών κεφαλών, ενός λευκού και ενός μαύρου, ο Κεν Ρασελ και ο Σάμουελ Τζάκσον στο ρόλο του Τζον Ρουθ και του Στρατηγού Μαρκίς Γουόρεν αντίστοιχα, που μοιράζονται το εσωτερικό μιας ιππήλατης άμαξας και αργότερα μιας ξύλινης καλύβας, ενώ έξω μαίνεται η παγοθύελα. Αιχμάλωτη – τρόπαιο και σάκος του μποξ του Τζον Ρουθ η καταζητούμενη Ντέιζι Ντόναχιου, που αξίζει 10.000 δολάρια νεκρή ή ζωντανή και οδηγείται στην αγχόνη. Ποτέ δεν έχουμε δει γυναίκα τόσο κακοποιημένη, που να τρώει τόσες σφαλιάρες όσο η Τζένιφερ Τζέισον Λη ως Ντέζι. Η εξαιρετική και λησμονημένη ηθοποιός στους Μισητούς 8 κάνει ίσως την καλύτερη ερμηνεία της. Μόνο και μόνο αυτή η εικόνα αρκεί για να σου δέσει κόμπους το στομάχι, σε μια ταινία που όσο προχωράει φορτίζεται με ένταση, σαν φυτίλι που καίγεται μέχρι την έκρηξη του δυναμίτη.
Οι υπόλοιποι χαρακτήρες δεν πάνε πίσω σε απαισιότητα: Ένας δήμιος με αγγλική προφορά που λέει σοφίες για τη δικαιοσύνη της κρεμάλας (Τιμ Ροθ), ένας υποψήφιος σερίφης ρατσιστής του κερατά, νοσταλγός της Συνομοσπονδίας του Νότου καρικατούρα των σημερινών οπλοφόρων ακροδεξιών (Γουάλτον Γκόγκινς), ένας λιγομίλητος γελαδάρης που δεν είναι αυτό που λέει (Μάικλ Μάντσεν), ένας ύποπτος μεξικάνος που προσποιείται τον πανδοχέα (ο δημοφιλέστατος μεξικάνος ηθοποιός Ντέμιαν Μπισίρ) κι ένα χούφταλο πρώην στρατηγός των Νότιων, που ξερνά μίσος για τους «νέγρους» (Μπρους Ντερν).
Το να μιλήσεις για καταπληκτικές ερμηνείες είναι λίγο για έναν σκηνοθέτη που λατρεύει τους ηθοποιούς και το δείχνει, χαρίζοντάς τους άφθονες ατάκες, που κάποιοι βαφτίζουν ταραντινική πολυλογία και άλλοι αριστοτεχνικό διάλογο. Δεν έχει νόημα να επισημάνει κανείς τις αναφορές σε κλασικές ταινίες του είδους, από τα γουέστερν του Χάουαρντ Χοκς ως τα σπαγγέτι (το σάουντρακ του Ενιο Μορικόνε από μόνο του λέει πολλά) και τα ιταλικά b-movies τρόμου. Ούτε έχει νόημα να ψάχνεις για αλληγορίες σε μια ταινία τόσο θεατρική, που θυμίζει Αγκαθα Κρίστι δωματίου που μετατρέπεται σε σπλάτερ, ειδικά τα τελευταία λεπτά. Το να πεις ότι η ξύλινη καλύβα στην παγοθύελλα είναι οι ίδιες οι ΗΠΑ είναι το προφανές. Το ότι δεν υπάρχει αχτίδα αισιοδοξίας ούτε καν δικαίωση ή εκδίκηση σε μια ταινία τόσο ωμά βίαιη που καταλήγει μαύρη κωμωδία, δε σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται για αντιδραστική ή “δεξιά” ανάγνωση της πραγματιικότητας. Εξάλλου το κτηνώδες γουέστερν του Ταραντίνο βρίσκει τις ΗΠΑ σε μια χρονική περίοδο που η προεδρική κούρσα διεξάγεται μεταξύ της γερακίσιας Χίλαρι Κλίντον και του ακροδεξιού παλιάτσου – εκατομμυριούχου Ντόλαντ Τραμπ, ενώ η μεγάλη – μαύρη – ελπίδα του Ομπάμα αποδείχθηκε φρούδα, ειδικά για τα εκατομμύρια των μη-λευκών που ζουν στα όρια της φτώχειας, ενώ οι ζωές των μαύρων παραμένουν αναλώσιμες, για να μη μιλήσουμε για τις ζωές που ξεκληρίζουν τα αμερικανοκίνητα drones από το Πακιστάν ως την Υεμένη.
Σε αυτή τη συγκυρία είναι πολυτέλεια να ζητάμε πίστη, αγάπη και ελπίδα από τον πιο κυνικό παραμυθά του σύγχρονου κινηματογράφου. Οι Μισητοί 8 είναι μια σημαντική, με τον τρόπο της απολαυστική όσο και άβολη ταινία. Που δυστυχώς στην Ελλάδα δεν προβάλλεται σε πανοραμική κόπια των 70μμ όπως ήθελε ο σκηνοθέτης της.
