του Δημήτρη Γρηγορόπουλου
Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κομπορρημονεί για τη δήθεν πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της και για την αξιοποίηση του γεωστρατηγικού πλεονεκτήματος της χώρας στην κρίσιμη ιστορική συγκυρία. Τη μεγαλόπνοη αυτή σύλληψη συγκρότησε θινκ – τανκ, υπό την ηγεσία του χαμαιλεοντικού στις πολιτικές μετακινήσεις του υπουργού Εξωτερικών Ν. Κοτζιά. Σύμφωνα με το σχήμα αυτό, η Ελλάδα ευρισκόμενη στον ομφαλό περίπου του φλεγόμενου τόξου Ανατολικής Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής και διανύουσα περίοδο ειρήνης, εσωτερικής και εξωτερικής, δύναται αυτή τη θέση και την κατάσταση να την αξιοποιεί, για να ασκεί μια πολιτική σταθεροποιητική στην περιοχή, φιλειρηνική και πολυδιάστατη. Αυτή η υπερφίαλη σύλληψη αναμενόταν ότι θα εξυψώσει το διεθνές κύρος της χώρας και θα εξυπηρετήσει αποτελεσματικά τα συμφέροντά της στην κρίσιμη περιοχή και συγκυρία. Μάλιστα συνδέθηκε με την Βαρουφάκειας έμπνευσης διαπραγμάτευση με την ΕΕ ως ισχυρό γεωστρατηγικό ατού, που θα συνέβαλλε, υποτίθεται, αποφασιστικά στην ενδοτικότητα των Σόιμπλε, Ντάισελμπλουμ έναντι των ελληνικών διεκδικήσεων προ του φόβου του «γκρέξιτ» και της απώλειας για την ΕΕ αυτού του ατού. Με παράλληλη αμαύρωση του κύρους της και διακύβευση της ενότητας της ΕΕ. Όμως, άλλαι μεν βουλαί ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, άλλα δε… ιμπεριαλισμός κελεύει! Οι ευφάνταστες συλλήψεις συντρίφτηκαν στο γρανίτη της ιμπεριαλιστικής πραγματικότητας. Η «θεωρία των παιγνίων» και «της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής κατέρρευσαν προ της επιθετικής έξαρσης του ιμπεριαλισμού στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό, της σοβούσας δομικής κρίσης και της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων.
Οι Τσίπρας – Καμμένος και η αυλή τους απομαγεύτηκαν απ’ τα υψηλά θεωρήματα και προσγειώθηκαν στην ταπεινή πεπατημένη της παραδοσιακής ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: Στη λογική δηλαδή του «αγκιστρωμένου ψαριού», λόγω της συντριπτικά ετεροβαρούς σχέσης του ελληνικού καπιταλισμού με τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και της ΕΕ, λογική που επιτρέπει διεκδικήσεις – ψιχία, μόνο στα πλαίσια ευπείθειας και της υποταγής, έστω και με το στάτους του ισότιμου εταίρου, στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σ’ αυτά τα πλαίσια εύλογα συνέβη το διαμετρικά αντίθετο απ’ τα προσδοκώμενα οφέλη της γεωπολιτικής θέσης της χώρας. Πρόδηλα, η γεωπολιτική θέση μιας χώρας δεν αποτελεί αφ’ εαυτής πλεονέκτημα. Η αξιοποίηση μιας τέτοιας θέσης εξαρτάται πρώτιστα απ’ την εφαρμοζόμενη πολιτική. Η κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου δεν υπηρετεί ούτε κατ’ ελάχιστο τη σχετική έστω αυτοτέλεια της ελληνικής πολιτικής. Απεναντίας, επιφόρτωσε στην ελληνική κοινωνία το επαχθέστατο τρίτο μνημόνιο, υποχωρώντας δουλοπρεπώς στις ακραίες απαιτήσεις των δανειστών και προσδοκώντας την υπέρβαση της κρίσης με την απομείωση του χρέους, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τη ροή χρήματος (μέσω προγραμμάτων) και επενδύσεων. Γι’ αυτό, όχι μόνο δεν ενισχύει τη σχετική αυτοτέλεια της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά απεναντίας την εντάσσει οργανικότερα στις απαιτήσεις της ιμπεριαλιστικής πολιτικής στην περιοχή μας. Σ’ αυτό το πλαίσιο η γεωπολιτική θέση της χώρας μας δεν αποφέρει ωφέλειες, αλλά απεναντίας επιβαρύνει τα προβλήματά της.
Η αδιαμφισβήτητη ένταξη της χώρας μας στα επιθετικά σχέδια του ευρω-αμερικανικού ιμπεριαλισμού, στον οποίο έχει αναβαθμιστεί η θέση της Τουρκίας (παρά τις δευτερεύουσες μεταξύ τους αντιθέσεις) ως περιφερειακού ιμπεριαλισμού, αλλά και αντιδραστικών καθεστώτων, όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα, αποτελεί εξέλιξη που διευκολύνει τις διεκδικήσεις της «συμμάχου» Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου. Προσθέτει επιπλέον εμπόδια στην αξιοποίηση απ’ την Ελλάδα και την Κύπρο του θαλάσσιου ορυκτού πλούτου, δυναμιτίζει τις σχέσεις με τις προοδευτικές δυνάμεις της περιοχής λόγω της στρατιωτικής συμμετοχής της χώρας στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, έστω και χωρίς την απευθείας χρήση ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων, αλλά και λόγω του αντιδραστικού άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – Αιγύπτου. Δυσχεραίνει ακόμη την ανάπτυξη των σχέσεων με ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεών τους με ΗΠΑ – ΕΕ. Απειλητικές, τέλος, διαστάσεις προσλαμβάνει ο κίνδυνος μετατροπής της χώρας μας σε «αποθήκη ψυχών», αν η ΕΕ και η ευνοούμενή της, Τουρκία, δεν αναλάβουν τις ευθύνες τους για τη ρεαλιστική και ανθρωπιστική λύση του ζητήματος των προσφύγων, σε συμφωνία εξάλλου με τους προβλεπόμενους κανόνες του ΟΗΕ, αλλά και των μεταναστών, που κι αυτοί αποτελούν θύματα της άκρως ανισόμετρης σχέσης των χωρών τους με τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.
Αυτές τις εξελίξεις επισφράγισε και ενδυνάμωσε η πρόσφατη σύνοδος κορυφής ΕΕ-Τουρκίας με αφορμή τη διαχείριση του προσφυγικού προβλήματος. Η σύνοδος αυτή δεν έλυσε βέβαια το προσφυγικό ζήτημα. Διασφάλισε τον εγκλωβισμό της προσφυγικής ροής, με ελάχιστες εξαιρέσεις, στην Τουρκία και την Ελλάδα με γενναιόδωρη χρηματοδότηση της τάξης των 3 δισ. ευρώ για την πρώτη, ενώ η Ελλάδα σε μιαν ακόμη διεθνή διαπραγμάτευση αποτέλεσε τον πτωχό και αμελητέο εταίρο… Ρύθμισε, στο βαθμό του δυνατού, τα συμφέροντα και τους ανταγωνισμούς καπιταλιστικών χωρών και μονοπωλίων στην περιοχή. Και το κυριότερο, επισημοποίησε το ρόλο της Τουρκίας σε περιφερειακό ιμπεριαλιστή με αναβαθμισμένο ρόλο, παρέχοντας έμμεσα κάλυμμα προστασίας έναντι της ρωσικής επιθετικότητας λόγω της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους από τουρκικά μαχητικά. Βέβαια, οι αντιθέσεις ΗΠΑ, ΕΕ με την Τουρκία δεν εξαλείφθηκαν, είναι κυρίως όμως τοπικές, ενώ οι αντιθέσεις με Ρωσία, Κίνα είναι πλανητικού χαρακτήρα. Η σύνοδος προώθησε, σε διαφορετικό βαθμό, τα συμφέροντα των συμμάχων αστικών τάξεων, ενώ πλήττει τα συμφέροντα των λαών της περιοχής.
Με τη σύνοδο αυτή, αλλά και γενικότερα, ο ιμπεριαλισμός αντί να μεθοδεύσει την ειρηνική διευθέτηση της πολεμικής αναμέτρησης, απεναντίας την κλιμακώνει επικίνδυνα, χωρίς να αποκλείεται και η χερσαία επέμβαση. Σε κατεύθυνση όξυνσης κινείται και η αντιπαράθεση Τουρκίας – Ρωσίας με στόχο τον περιορισμό της επέμβασης και επιρροής της δεύτερης.
Το προσφυγικό «λύθηκε» υπέρ της ΕΕ, που εξασφαλίζει τον εγκλωβισμό των προσφύγων στα θέατρα του πολέμου και στην Τουρκία και Ελλάδα, σε άθλιες συνθήκες παρά τις διαβεβαιώσεις των Ελλήνων ιδίως υπουργών για εξασφάλιση «πολιτισμένης παραμονής». Ελάχιστοι θα γίνονται δεκτοί στις χώρες της ΕΕ με κριτήριο τις ανάγκες των οικονομιών τους για εξασφάλιση, ειδικευμένης κυρίως, φτηνής εργατικής δύναμης.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ παρά τους λεονταρισμούς για σθεναρή στάση στα εθνικά θέματα, υπέστη μιαν ακόμη οδυνηρή ήττα. Η Ελλάδα δεν πήρε τίποτε, ενώ η Τουρκία τα πήρε όλα… Η Τουρκία πήρε ένα υπέρογκο ποσό και απέρριψε την αξίωση της Ελλάδας να εγκατασταθούν τα hot-pots στο έδαφός της. Αποφασίστηκε αντίθετα να δημιουργηθούν στην Ελλάδα! Δεν δεσμεύτηκε για συγκεκριμένα μέτρα κατά των δουλεμπόρων, που δεν θα σταματήσουν βέβαια να διακινούν με σαπιόβαρκες τους δυστυχείς πρόσφυγες και μετανάστες στα ελληνικά νησιά. Αν μάλιστα όπως απειλούν κύκλοι της ΕΕ, καταργηθεί η συνθήκη Σένγκεν για τη χώρα μας, το πρόβλημα θα προσλάβει επικίνδυνες διαστάσεις και για τους πρόσφυγες – μετανάστες και για τον ελληνικό λαό. Η κατασταλτική αντιμετώπιση (συμβαίνει ήδη στην Ειδομένη) θα καταστεί αναπόφευκτη, με πυροδότηση του αυταρχισμού, της ξενοφοβίας, του φασισμού.
Επικίνδυνη διάσταση της καταστολής, παρά τα κροκοδείλια δάκρυα «για τα παιδάκια που πνίγονται», θα αποτελέσει η συμφωνία για κοινές περιπολίες της ελληνικής και της τουρκικής ακτοφυλακής και ασφαλώς η ενεργοποίηση μιας ισχυροποιημένης Frontex για τη φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων Ελλάδας – Τουρκίας και η «απώθηση» των προσφύγων με τα γνωστά βέβαια αποτελέσματα… Είναι βέβαιο ότι η Τουρκία θα αξιοποιήσει αυτή την κατάσταση, για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στην αποκαλούμενη απ’ την ίδια «γκρίζα ζώνη». Είναι ενδεικτικό ότι το τελευταίο διάστημα τουρκικά μαχητικά παραβίασαν πολλαπλάσιες φορές τον εναέριο ελληνικό χώρο.
Την εύνοια, εξάλλου, της ΕΕ προς την Τουρκία επιβεβαιώνει, εκτός απ’ τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας, η επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η δρομολόγηση της κατάργησης της βίζας, η αναβάθμιση των ενεργειακών και εμπορικών σχέσεων Τουρκίας – ΕΕ, χωρίς η Τουρκία να έχει αναγνωρίσει διπλωματικά την Κύπρο, αν και αποτελεί κράτος – μέλος του ΟΗΕ, αλλά και της ΕΕ.
Η κυβέρνηση κλιμακώνοντας την ένταξή της στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς πολλαπλασιάζει τα προβλήματα για τον ελληνικό λαό.
Η ψευτοπαλληκαριά του Α. Τσίπρα στο «τουίτ», όπου παραλληλίζει τους «νευρικούς» Τούρκους πιλότους με τους Έλληνες πιλότους, που αντιμετωπίζουν ψύχραιμα τις παραβιάσεις του εναέριου ελληνικού χώρου, αποτελεί ομολογία της αδυναμίας του να υπερασπίσει με σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα τα λαϊκά συμφέροντα…
