του Μιχάλη Ψύλου
Η Ισλανδία είπε αντίο στην πορεία προς την Ευρώπη! Η γερμανική εφημερίδα Ταγκεστσάου δεν μπορούσε να κρύψει τη λύπη της για το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών στην Ισλανδία. «Η ψήφος των Ισλανδών απορρίπτει την ευρωπαϊκή πορεία που είχε χαράξει η απερχόμενη Σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση» σημειώνει η γερμανική εφημερίδα. Σημειώνει μάλιστα με έντονη δόση δυσαρέσκειας ότι «ο υποψήφιος νέος πρωθυπουργός της χώρας Μπιάρνι Μπενέντικσον, ένας 43χρονος δικηγόρος, πρώην ποδοσφαιριστής και γόνος πλούσιας οικογένειας που σπούδασε επί τέσσερα χρόνια στη Γερμανία» είναι κατά της ένταξης της Ισλανδίας στην ΕΕ, αλλά και κατά του ευρώ. «Δεν χρειαζόμαστε να εισάγουμε στην Ισλανδία το ευρώ ως νέο νόμισμα. Δεν πιστεύω ότι χρειαζόμαστε το σκληρό νόμισμα για να μας επιβάλλουν τι πρέπει να κάνουμε εμείς οι Ισλανδοί».
Οι βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Ισλανδία το περασμένο Σάββατο «ήταν ιστορικές από πολλές απόψεις», όπως σημειώνει η αγγλόφωνη εφημερίδα Αϊσλαντ Ρίβιου. «Ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρξε ένα κόμμα που να έχει υποστεί τέτοιες σημαντικές απώλειες, όπως οι Σοσιαλδημοκράτες γράφει η εφημερίδα. «Η Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία έχασε το 56,7% των ψηφοφόρων της σε σχέση με τις εκλογές του 2009 και υποχώρησε στο 12,9%, που συνιστά τη μεγαλύτερη ήττα ενός κόμματος στην ιστορία της ισλανδικής πολιτικής».
Οι σοσιαλδημοκράτες που ήταν πρώτο κόμμα με 29,8% και 20 έδρες το 2009 έχασαν τις 11 από τις 20 έδρες τους στο 63μελές ισλανδικό κοινοβούλιο και έμειναν μόλις με εννιά. Η απερχόμενη πρωθυπουργός Γιοχάνα Σιγκούρνταρδοτιρ δεν τόλμησε να ξαναθέσει υποψηφιότητα για τη βουλή. Τη συντριβή γνώρισε και ο άλλος κυβερνητικός εταίρος, το κόμμα «Αριστερά – Πράσινοι» που έλαβε 10,9% από 22%. Ο κυβερνητικός συνασπισμός Σοσιαλδημοκρατών –Πρασίνων τα τέσσερα χρόνια που κυβέρνησε τη χώρα επέδειξε μια απίστευτη υποτέλεια στις απαιτήσεις του Βερολίνου, του Λονδίνου, της Χάγης και των Βρυξελλών. Εφάρμοσαν μια εξοντωτική πολιτική λιτότητας. Ταυτόχρονα υπέκυπταν συνεχώς στις απαιτήσεις της Αγγλίας και της Ολλανδίας να πληρώσουν οι Ισλανδοί πολίτες κάπου 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ για να αποζημιωθούν οι κερδοσκόποι ολλανδοί και άγγλοι πελάτες της πτωχευμένης ιδιωτικής ισλανδικής τράπεζας Icesave.
Ποιοι νίκησαν όμως στις εκλογές; Ακούγεται περίεργο αλλά οι νικητές των εκλογών είναι δύο κεντροδεξιά κόμματα που ευθύνονται μάλιστα για την καταβαράθρωση της ισλανδικής οικονομίας το 2008. Το κόμμα της Ανεξαρτησίας με επικεφαλής τον Μπιάρνι Μπενέντικσον που απέσπασε το 26,7% και το κόμμα των Προοδευτικών που κέρδισε το 24,4% των ψήφων. Το κόμμα της Ανεξαρτησίας, παρά το γεγονός ότι ήταν αποκλειστικά υπεύθυνο για την οικονομική κρίση της χώρας το 2008, αύξησε το ποσοστό του κατά 2,8 εκατοστιαίες μονάδες. Τη μεγαλύτερη άνοδο κατέγραψε το κόμμα των Προοδευτικών καθώς από το 2009 ο 38χρονος ηγέτης του Σίγκμουντουρ Γκιούνλαγκσον πρωτοστάτησε στην απόρριψη ενός πρωτοφανούς εκβιασμού: Να πληρώσουν οι Ισλανδοί πολίτες τους κερδοσκόπους καταθέτες από τη Βρετανία και την Ολλανδία. Η κεντροδεξιά οφείλει σε μεγάλο βαθμό τη νίκη της στον επίσης δεξιό πρόεδρο της χώρας Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον που αρνήθηκε να υπογράψει τον νόμο για την αποζημίωση των Ολλανδών και Αγγλων που είχε ψηφίσει η κεντρο-αριστερή κυβέρνηση και προκήρυξε δύο δημοψηφίσματα το 2010 και το 2011 με αποτέλεσμα να καταψηφιστεί η επαίσχυντη συμφωνία.
Οι πιέσεις που θα ασκηθούν από το Βερολίνο και την ΕΕ θα είναι φυσικά σκληρές και μένει να δούμε αν η κεντροδεξιά κυβέρνηση της χώρας θα ακολουθήσει μια γραμμή εθνικής ανεξαρτησίας ή θα υποκύψει. Το σίγουρο είναι ότι και η Ισλανδία δείχνει ότι εν μέσω κρίσης εμφανίζονται και στους κόλπους της κεντροδεξιάς πολιτικές δυνάμεις που αντιστέκονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Βερολίνο, και τους οποίους –ελλείψει άλλης καλύτερης επιλογής-επιβραβεύουν και οι λαοί με την ψήφο τους.
