του Θανάση Σκαμνάκη
Οι άνθρωποι πάντα έφτιαχναν μύθους για να τα φέρουν βόλτα, κατασκευάζοντας δίπλα στον πραγματικό έναν παράλληλο κόσμο. Όπως γράφει και ο Κυριάκος Κατζουράκης (“Τάξη στο χάος”): Μύθοι που πολλές φορές υπάρχουν σχεδόν ίδιοι σε διαφορετικούς πολιτισμούς, όπως ο μύθος του υιού του θεού. Με μια έννοια, τέτοια όνειρα περιέχουν «ασβεστωμένες επιθυμίες». Με αυτόν τον τρόπο μέσω του πραγματικού κόσμου και εντός του, κατασκευάζουν την αλήθεια τους αλλά και τον ίδιο τον πραγματικό κόσμο, θέλω να πω, επιδρούν και τον αλλάζουν, έτσι ώστε, εν τέλει, οι μύθοι γίνονται εξαιρετικά ισχυρό στοιχείο της πραγματικότητας.
Ο πιο ισχυρός μύθος ήταν πάντα ο μύθος του θεού ως μια διαρκής απόπειρα παρέμβασης σε μια πραγματικότητα κυριαρχημένη από το φόβο απέναντι στη φύση αρχικά και το θάνατο.
Έναν από αυτούς καλούμαστε να πανηγυρίσουμε και πάλι, κατά την ευμενή συνήθεια των χρόνων, τη γέννηση του υιού του Θεού, την 25η Δεκεμβρίου. Η επιλογή της ημερομηνίας έχει να κάνει με πιο υλικά πράγματα, καθώς συνδέεται με τους κύκλους των γεωργικών ασχολιών. Αλλά η εκ παρθένου γέννηση ήταν μια εξεζητημένη συνήθεια της εποχής, κάτι σαν μόδα, στα θεϊκά κλιμάκια. Από παρθένα, είχαν γεννηθεί ο βασιλιάς Σαργών, ιδρυτής της Βαβυλώνας, ο Ασσουρμπανιμπάλ, βασιλιάς των Ασσυρίων, ο θεός Άγκνι στις ινδικές Βέδες, ο Βούδας, ο Ζαρατούστρα και ο Μίθρα. Όπως παρθενογενέσεις είχαν και οι θεές. Στη συριακή θρησκευτική μυθολογία η θεά Αταργάτις γέννησε θεό ως παρθένα, στην αρχαιοελληνική η Ήρα ως παρθένος γέννησε τον Ήφαιστο, στην Αίγυπτο η θεά Ίσις τον θεό Ώρο. Όπως αναφερει ο Κυρ. Σιμόπουλος στο βιβλίο του Μυθοπλαστία όλες οι θρησκείες της οικουμένης (εκδ. Στάχυ).
Η ενασχόληση με τους θρησκευτικούς μύθους επιβεβαιώνει την αντίληψη της Κάρεν Άρμστρονγκ στο βιβλίο της Η Ιστορία του Θεού (εκδ. Φιλίστωρ), πως «παρά τον υπερκόσμιο χαρακτήρα της, η θρησκεία είναι εξαιρετικά πραγματιστική… είναι πολύ πιο σημαντικό να λειτουργήσει μια ορισμένη ιδέα του Θεού παρά να είναι λογικά ή επιστημονικά ευκρινής».
Μια εκ θεού …ανθρώπινη παρέμβαση στην πραγματικότητα, που συνεχίζεται, καθώς οι καινούργιοι «μύθοι» οι οποίοι αγγίζουν την αλήθεια της εποχής μας, δεν γίνονται πειστικοί, αφήνοντας τις παλιές πίστεις να σπέρνουν τη δική τους αναλήθεια ως απάντηση στο φόβο, αυτή το φορά το φόβο απέναντι στην αλήθεια και την ελευθερία. Γιατί, «η ελευθερία είναι η δυσκολότερη μάθηση», όπως λέει σ’ ένα στίχο του ο Ν. Σταμάτης.
