Δημήτρης Σταμούλης
▸ 11 δισ. ευρώ στο κεφάλαιο, 20-25 ευρώ τον μήνα στα εργατικά και λαϊκά νοικοκυριά
Εννέα στους δέκα Έλληνες θα ωφεληθούν από το Fuel Pass 2 για τα καύσιμα», διατυμπανίζουν οι κυβερνητικοί υπουργοί, ενώ υπόσχονται ότι «από 1η Ιουλίου καταργείται η ρήτρα αναπροσαρμογής» στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και ότι «για έναν χρόνο απορροφάται το 85% των αυξήσεων». Μια εικόνα… μαγική, με την κυβέρνηση να προσπαθεί να πείσει ότι θα… εξαφανίσει τη λαίλαπα της ακρίβειας που έχει σαρώσει τα νοικοκυριά και το εργατικό εισόδημα, καθώς οι μόνοι που προστατεύονται εμμονικά από τους κυβερνώντες είναι οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενέργεια και τη διύλιση και εμπορία καυσίμων.
Την ίδια στιγμή που κάπου 11 δισ. ευρώ σχεδιάζεται να κατευθυνθούν από τον Αναπτυξιακό Νόμο και το Ταμείο Ανάκαμψης στους επιχειρηματικούς ομίλους της ενέργειας και άλλων κλάδων, για τον λαό διαθέτουν μόλις 375 εκατ. ευρώ ως δεύτερη φάσης της επιδότησης για τα καύσιμα. Τα 20 ή 25 ευρώ τον μήνα (0,8 ευρώ την ημέρα!) επαρκούν μόλις για 8 με 10 λίτρα βενζίνης κάθε τριάντα μέρες.
Αυτά τα χρήματα, βέβαια, δεν προέκυψαν από τη φορολόγηση του κεφαλαίου που παραμένει στο απυρόβλητο, αλλά από την υπέρβαση των στόχων του προϋπολογισμού για τον Μάιο, καθώς τα κρατικά έσοδα ήταν αυξημένα κατά 1,162 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού, στρώνοντας το έδαφος για επιστροφή στα ληστρικά πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023. Για το πρώτο πεντάμηνο, δε, τα φορολογικά έσοδα, παρά τον πληθωρισμό-ρεκόρ και την παρατεταμένη ακρίβεια, ξεπέρασαν τα 20 δισ. ευρώ και επιβεβαιώνουν τη «μεγάλη ληστεία» μέσω και της έμμεσης φορολόγησης των καυσίμων, όπου περίπου 1,2 ευρώ στο λίτρο καταλήγει στο κρατικό ταμείο, με την κυβέρνηση να αρνείται πεισματικά να καταργήσει ή έστω να μειώσει τον ΕΦΚ.
Όσον αφορά στις λιανικές τιμές των καυσίμων, η Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες σκαρφάλωσε άλλη μια θέση στο «βάθρο» των χωρών με την πιο ακριβή αμόλυβδη, «κατακτώντας» την 5η θέση στον κόσμο και την 3η στην ΕΕ, ενώ είναι 14η στο ντίζελ κίνησης και 5η στο LPG παγκοσμίως. Μέσα σε όλα αυτά, ευκαιρία βρήκαν και οι εφοπλιστές των ακτοπλοϊκών γραμμών να προβούν σε νέα, δεύτερη αύξηση στην τιμή των εισιτηρίων των επιβατών για το 2022, από 5% έως 10%, ενώ η προηγούμενη αύξηση είχε γίνει τον Απρίλιο του 2022, 10% με 12%, ενώ ήδη διαρρέουν ότι για κάποιους προορισμούς και δρομολόγια ίσως υπάρξει και νέα μικρή αύξηση από 1η Ιουλίου.
Από την άλλη, η Ελλάδα είναι μεταξύ των «πρωταθλητών» σε ενεργειακό πληθωρισμό και πληθωρισμό τροφίμων, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή Μαΐου. Ειδικότερα, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 61% σε ετήσια βάση, αύξηση που αποτελεί την πέμπτη μεγαλύτερη σε επίπεδο ευρωζώνης και ΕΕ. Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, η χώρα μας κατέγραψε την τρίτη μεγαλύτερη αύξηση (80,2%), στο φυσικό αέριο τη δεύτερη στην ευρωζώνη (172,7%) και στα υγρά καύσιμα η αύξηση ξεπέρασε το 65%. Στους «πρωταθλητές» συγκαταλέγεται η χώρα και στις τιμές των τροφίμων. Συνολικά, οι τιμές της ομάδας «είδη διατροφής» κατέγραψαν αύξηση κατά 12,7% σε έναν χρόνο, την έκτη υψηλότερη στην ευρωζώνη. Η αύξηση σε ψωμί-δημητριακά ήταν στην Ελλάδα 13,4% (9,7% στην ευρωζώνη), στο φρέσκο γάλα 10,1%, στα κρέατα 13,8%. Στα ύψη έχουν εκτιναχθεί ακόμα και τα φρούτα (+9,8% τον Μάιο) και λαχανικά (+13,1%), παρότι υπάρχει επάρκεια στη χώρα μας.
«Παραλλαγή και απόκρυψη» της ρήτρας αναπροσαρμογής
Η κυβέρνηση διατείνεται ότι δήθεν καταργεί την περιβόητη ρήτρα αναπροσαρμογής, με τη ρύθμιση που έφερε στη βουλή προ ημερών και ότι θα επιτύχει επιστροφή στην τιμή της κιλοβατώρας κοντά στα επίπεδα πριν την ενεργειακή κρίση. Στην πραγματικότητα, η ρήτρα δεν καταργείται, αφού εξακολουθεί η λιανική να συνδέεται με την αγορά και με την τιμή που θα προκύπτει από το χρηματιστήριο ενέργειας. Προβλέπεται, έως τον Ιούνιο του 2023, ένας μηχανισμός που θα περιορίζει τα μελλοντικά υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών αλλά οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση, χωρίς κανείς να γνωρίζει πώς θα τεθεί σε λειτουργία από την 1η Ιουλίου, όταν το νομοσχέδιο ψηφίζεται στις 29/6! Επίσης, προβλέπεται το πλαφόν να τεθεί στη χονδρική τιμή ανά τεχνολογία και όχι ανά μονάδα παραγωγής. Για παράδειγμα, στο φυσικό αέριο, θα τεθεί πλαφόν για όλες τις μονάδες με βάση την ακριβότερη, αλλά εκείνες που είναι πιο αποδοτικές θα συνεχίσουν να αποκομίζουν υπερκέρδη εφόσον το κόστος λειτουργίας τους είναι χαμηλότερο. Τα έσοδα που θα υπερβαίνουν το πλαφόν θα παρακρατούνται και θα μεταφέρονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης και από εκεί θα γίνεται η επιδότηση των λογαριασμών. Ουσιαστικά, οι όποιες «παροχές» της κυβέρνησης θα προέρχονται από χρήματα που θα έχουν ήδη χρεωθεί στους καταναλωτές και όχι από υπερκέρδη των εταιρειών. Πλαφόν θα τεθούν και στη χρέωση για παραγωγή από ΑΠΕ, λιγνίτες και υδροηλεκτρικά, αλλά και σε αυτή την περίπτωση είναι άγνωστο πώς θα υπολογιστεί εδώ το «εύλογο κέρδος» για τους παραγωγούς.
Η ρήτρα αναπροσαρμογής δεν καταργείται, η λιανική θα συνδέεται με την αγορά και την τιμή που θα προκύπτει από το χρηματιστήριο ενέργειας
Να σημειωθεί, δε, ότι η ρήτρα αναπροσαρμογής θα απαλειφθεί μόνο από όσα τιμολόγια αυτή τη στιγμή δεν είναι σταθερά και από 1/7 οι προμηθευτές θα έχουν τριών ειδών τιμολόγια: Σταθερά, κυμαινόμενα με όριο διακύμανσης και κυμαινόμενα χωρίς όριο διακύμανσης. Ουσιαστικά, και στους λογαριασμούς ρεύματος εισάγεται πλέον η… ατομική ευθύνη, καθώς ο κάθε καταναλωτής θα είναι υπεύθυνος να αποφασίσει ποιο από τα τρία τιμολόγια τον «συμφέρει», παίζοντας πιο πολύ στην τύχη και όχι σε κάποιες σταθερές παραμέτρους!
Οι προμηθευτές θέλουν και τα… ρέστα
Σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, οι προμηθευτές ενέργειας προκλητικά απαιτούν «την άμεση κρατική παρέμβαση για την αντιμετώπιση των ασφυκτικών συνθηκών ρευστότητας στον κλάδο», λόγω της συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών από τις υπέρογκες χρεώσεις που κάνουν οι ίδιες! Ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, επανερχόμενη στο θέμα των υπερκερδών, τελικά αποφάνθηκε ότι «όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιήθηκαν στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας το 2021 εμφάνισαν ζημίες»! Κι από πάνω, ετοιμάζονται να προσφέρουν νέες αλλά και αναδρομικές (από την 1/1/2004) επιδοτήσεις για τη ΔΕΗ για τη διατήρηση μονάδων εφεδρείας στα νησιά!
