Hθοποιός, παράσταση Οι γειτονιές του κόσμου
To συγκλονιστικό ποιητικό έργο του Γιάννη Ρίτσου Οι γειτονιές του κόσμου ανεβαίνει ξανά από την Κυριακή 7 Νοεμβρίου στη σκηνή του θεάτρου Βαφείο – Λάκης Καραλής. Με αυτήν την ευκαιρία συνομιλούμε με τον ηθοποιό Δημήτρη Χατζημιχαηλίδη για το έργο, την τέχνη και την κοινωνική πραγματικότητα που ζούμε.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τζιαντζή
▶ Πώς είναι να επιστρέφετε στο σανίδι μετά από τόσο μεγάλη απουσία;
H επιστροφή στις παραστάσεις, μετά την επιβεβλημένη απουσία εξαιτίας της πανδημίας και της ιδιάζουσας συνθήκης που διαμορφώθηκε, μας γεμίζει χαρά και προσμονή, χωρίς όμως να αυταπατόμαστε για την αποκατάσταση της «κανονικότητας». Άλλωστε, η λεγόμενη κανονικότητα και πριν την πανδημία, δεν ήταν ένα πλαίσιο στο οποίο οι καλλιτέχνες μπορούσαν να δημιουργούν απρόσκοπτα, να αμείβονται αξιοπρεπώς, να μην τους κυριεύει η ανασφάλεια.
▶ Τι προκλήσεις έχει το ανέβασμα ενός έργου τόσο ιδιαίτερου όπως Οι γειτονιές του κόσμου που δεν γράφτηκε για το θέατρο;
Από την πρώτη στιγμή αποτέλεσε πρόκληση η μεταφορά του ποιητικού λόγου στη σκηνή, έτσι που να μην μαζευτούμε ηθοποιοί και κοινό για μια «ποιητική βραδιά» αλλά να ζωντανέψει με θεατρικούς όρους και υλικά το εξαιρετικό ποίημα του Ρίτσου. Ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος, με τέτοια λόγια και έτσι γραμμένα, να έρθει ο λυρισμός και να τα επισκιάσει όλα. Να βλέπουμε, ως κοινό, τον ποιητή στο χαρτί και όχι τον ηθοποιό στο σανίδι. Η δουλειά της διασκευής, της σκηνοθεσίας και η προσέγγιση στις πρόβες που έκανε η Νάντια Δαλκυριάδου, μας ενέπνευσε και μας έκανε να αναμετρηθούμε με τις δυσκολίες αυτές κερδίζοντάς τες. Αυτό το τελευταίο μένει να μας το πει, ασφαλώς, και το κοινό…
▶ Η θεματολογία των στίχων μιλάει για την αναμέτρηση του φωτός και της ομίχλης. Θεωρείτε ότι έχει αναλογίες και ομοιότητες με τη σημερινή εποχή και ειδικά με τον υγειονομικό εφιάλτη που ζούμε τα δύο τελευταία χρόνια;
Την ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών την διέπουν περίοδοι «ομίχλης» και λίγες (αλλά συναρπαστικές) στιγμές «φωτός». Λαμβάνοντας ως δεδομένο αυτό, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι έτσι κι αλλιώς ιστορικά, περνάμε μια περίοδο «ομίχλης» και νηνεμίας. Η πανδημία ήρθε να πυκνώσει την «ομίχλη», πιέζοντας περαιτέρω τους ήδη πιεσμένους. «Ομίχλη» είναι ότι τα κέρδη των λίγων ιεραρχήθηκαν πιο ψηλά από τις ζωές των πολλών. Όμως, ας πούμε τα πράγματα καθαρά: Οι πολλοί είναι αυτοί που μπορούν και πρέπει να φέρουν το «φως» στην Ανθρωπότητα και να στείλουν την «ομίχλη» εκεί που της αρμόζει. Θα επιλέξουμε εκείνη την πλευρά που επιταχύνει αυτή τη διαδικασία ή κάποια άλλη που την αναστέλλει; Αυτό είναι το ερώτημα, σε αυτό καλούμαστε να απαντήσουμε όλοι και να πράξουμε αναλόγως.
▶ Ποιος ο ρόλος, σε μια τόσο σκοτεινή εποχή που βιώνουμε, της ποίησης, της τέχνης και της ιστορίας;
Η γνώμη μου είναι πως η Τέχνη δεν πρέπει να είναι όπιο που «αλαφραίνει» την κοινωνική αδικία, που «κάπου κάτι άκουσε αλλά δεν είδε», που αιθεροβατεί χωρίς να κοιτά γύρω της. Το είπε τόσο καλά ο Μπρεχτ: «Κι η τέχνη πρέπει, σ’ αυτούς τους καιρούς των αποφάσεων ν’ αποφασίσει. Μπορεί να κάνει τον εαυτό της όργανο µιας µικρής µερίδας ορισµένων που παίζουν τις θεότητες της µοίρας για τους πολλούς και που απαιτούν µια πίστη που πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να είναι τυφλή, και µπορεί να σταθεί στο πλευρό των πολλών και να βάλει τη µοίρα τους στα δικά τους χέρια. Μπορεί να παραδώσει τον άνθρωπο στις συγχύσεις, τις αυταπάτες και τα θαύµατα και µπορεί να παραδώσει τον κόσµο στον άνθρωπο».
Η κυβέρνηση έκανε τα δέοντα για να στηρίξει πλοιοκτήτες και βιομήχανους, αδιαφόρησε για την εργαζόμενη κοινωνία, που επλήγη σκληρά
▶ Θεωρείτε ότι η κυβέρνηση έκανε τα δέοντα για να στηρίξει τους καλλιτέχνες, όταν τα θέατρα και οι χώροι συναυλιών ήταν κλειστοί;
Η κυβέρνηση έκανε τα δέοντα για να στηρίξει του πλοιοκτήτες, τους βιομήχανους, τους μεγάλους του τουρισμού κι άλλους τέτοιους… αναξιοπαθούντες. Αδιαφόρησε για την εργαζόμενη κοινωνία, που επλήγη σκληρά, συνεχίζει να αδιαφορεί και ασφαλώς θα συνεχίσει να το κάνει. Μια τέτοια κυβέρνηση, θα μπορούσε να έχει πράξει τα δέοντα για να στηρίξει τους καλλιτέχνες;
Η ποιητική συλλογή του Γιάννη Ρίτσου «Οι γειτονιές του κόσμου» γράφτηκε από το 1949 έως το 1951 κατά τη διάρκεια της εξορίας του ποιητή στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη. Το Πριν είναι χορηγός επικοινωνίας
Διασκευή – Σκηνοθεσία: Νάντια Δαλκυριάδου.
Τοποθεσία: Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής, Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός.
Παραστάσεις κάθε Κυριακή, στις 8.00 μ.μ., μέχρι 9/1.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944189698
Πρωταγωνιστούν: Ξένια Αλεξίου, Λάζαρος Βαρτάνης, Στέφανος Παπατρέχας, Δημήτρης Χατζημιχαηλίδης.
