Παναγιώτης Μαυροειδής
▸ Στον Στουρνάρα μοιάζει «τρέλα» η 13η σύνταξη – Είναι λογικό να έχει η αστική ελίτ κέρδη 15 δισ. όσο όλες οι συντάξεις;
Η πολιτική και οικονομική «σταθερότητα» έχει γίνει η καραμέλα όλων των συστημικών αστικών κομμάτων εν μέσω και της κλιμάκωσης της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Η πολιτική «σταθερότητα» είναι μία από τις προϋποθέσεις διατήρησης της πρώτης, η οποία θεωρείται «ιερή αγελάδα». Ένα από τα κέντρα που δίνουν τη «γραμμή» είναι η Τράπεζα της Ελλάδας και ο (πολλάκις) διορισμένος διοικητής της, Γιάννης Στουρνάρας. Ο τελευταίος είπε πρόσφατα: «Σήμερα υπάρχει μια οροφή δαπανών. Υπάρχει ένα Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, πολύ πιο ορθολογικό από προηγούμενα, αλλά όμως έχει ένα θεματάκι. Βάζει μια οροφή δαπανών. Θέλεις να κάνεις παραπάνω παροχές; Βεβαίως. Μπορείς να κάνεις. Πήρες μέτρα να αυξήσεις τα έσοδα με μόνιμο τρόπο; Βρήκες τρόπο να μειώσεις άλλες δαπάνες για να αυξήσεις και να κάνεις 13η σύνταξη; Αυτή είναι η απάντηση».
Δύσκολα θα βρει κανείς πολιτική δύναμη που θα σηκώσει το γάντι αυτής της πρόκλησης και θα πει «ναι, αυτή η οροφή δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη» ή διαφορετικά ειπωμένο «είναι δυνατόν να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα με άλλο τρόπο» ή/και «να μειωθούν άλλες δαπάνες», ώστε να χωρέσει όχι μόνο μια 13η σύνταξη αλλά και μια γενικότερη ανακούφιση για τα εργατικά και λαϊκά στρώματα.
Χρειάζεται να έχουμε «αίσθηση» των αριθμών και κάποιων συγκρίσεων για να αντιληφθούμε το μέγεθος της κοροϊδίας, αλλά και της εργατικής και λαϊκής ληστείας. Η πλήρης επαναφορά της περίφημης «τρέλας περί 13ης σύνταξης», θα κόστιζε κάτι λιγότερο από 3 δισ., όσα ήταν περίπου τα καθαρά κέρδη των εταιριών ενέργειας για το 2025. Μόνο που το ίδιο ποσό στην πρώτη περίπτωση αφορά 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ στη δεύτερη αφορά μόλις οκτώ μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις (και «οικογένειες). Την ίδια στιγμή, ενώ το σύνολο των καθαρών κερδών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για την ίδια περίοδο διαμορφώθηκε περίπου στα 4,7- 4,8 δισ., ενώ έξι αλυσίδες σούπερ μάρκετ έβαλαν στην τσέπη τους για το 2025 600 εκατ. ευρώ! Αν συμπληρώσουμε και τα καθαρά κέρδη που είχαν οι λοιπές εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις (7 δισ.), προκύπτει ένα συνολικό ετήσιο πάρτι 15 δισ. για την κορυφή της αστικής τάξης στην Ελλάδα. Το ποσό αυτό βρίσκεται στο ίδιο ύψος με το πραγματικό κρατικό κόστος για το σύνολο των κύριων και των επικουρικών συντάξεων για όλους τους συνταξιούχους (αν αφαιρεθούν τα ποσά ασφαλιστικών εισφορών, εισφοράς αλληλεγγύης και φόρου των συνταξιούχων).
Με μέση μηνιαία κύρια σύνταξη να είναι γύρω στα 950-1.000 ευρώ, οι απόμαχοι της εργατικής τάξης χρειάζεται να συνεχίσουν να εργάζονται: Μόνο οι επίσημα δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι είναι 230.000 δηλαδή σχεδόν ένας στους 10 πρέπει να εργάζεται για να μπορέσει να ζήσει ή για να συμπληρώσει εισόδημα παιδιών ή εγγονιών, ενώ την ίδια στιγμή πληρώνουν και από πάνω στο κράτος περίπου 1,2 δισ. τον χρόνο (εισφορές, φόροι και ειδικός πόρος).
Ας μην περιοριστούμε στις συντάξεις. Ό,τι και να λέει ο Μητσοτάκης, ισχύει ό,τι λένε στα καφενεία: «Όλη η Ελλάδα χρωστάει». Πώς όμως; Όπως φανερώνουν τα σχετικά στοιχεία, τα «πολλά» (86,5 δισ.) τα χρωστούν οι λίγοι (10 χιλιάδες ΑΦΜ) και δε θα τα πληρώσουν ποτέ, επειδή είναι «μεγάλοι». Αντίθετα τα «λίγα» (28 δισ.), τα χρωστούν 4,2 εκατομμύρια άνθρωποι, μόνο που οι τελευταίοι αν δεν ανταποκριθούν σε δόσεις θα χάσουν σπίτια, ζωή και ελπίδα.
Ας συμπληρώσουμε την εικόνα: Οι δαπάνες για υγεία και παιδεία είναι περίπου από 8 δισ. Όση σχεδόν είναι και η ετήσια δαπάνη για το τρύπιο και θανατηφόρο πιθάρι που λέγεται «αμυντικές» (δηλαδή πολεμικές) δαπάνες, για χάρη των ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και τη συντήρηση του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού για το ποιος θα ελέγξει ενεργειακούς πόρους και δρόμους στις διεθνείς θάλασσες.
Αυτή είναι η «σταθερότητα» για την οποία γίνεται λόγος. Πρόκειται για την «κανονικότητα» της απόλυτης οικονομικής και κοινωνικής εκμετάλλευσης, της οικονομικής και πολιτικής δικτατορίας του κεφαλαίου. Αυτή, για της οποίας την ανατροπή, δε θα παλέψει κανένα από τα αστικά και συνήθως ιδιόκτητα κόμματα σωτήρων. Αντίθετα όλα τους θα μιλούν απλώς για «σκάνδαλα» και διαρκώς για «στήριξη της επιχειρηματικότητας». Και κάτι παραπάνω επιχειρούν όμως πλέον: Να καταστήσουν την κοινωνική ληστεία και καπιταλιστική εκμετάλλευση συνταγματική επιταγή μέσω της αναθεώρησης του Συντάγματος. Τα ίδια τα κόμματα θα «κρατικοποιηθούν», μέσω της (προοδευτικά) υποχρεωτικής συμμόρφωσης, ειδικά των οικονομικών προγραμμάτων τους, με το Σύμφωνο Σταθερότητας, μέσω της αξιολόγησής τους από Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο.
Μια Αριστερά αντάξια του ονόματός της πρέπει να διακηρύξει τον στόχο της ανατροπής της αθλιότητας
Κάπως έτσι λοιπόν συνοψίζεται το «πολιτικό ζήτημα» στην Ελλάδα σήμερα: Σταθεροποίηση σε αυτή την κοινωνική αθλιότητα ή αποσταθεροποίηση και ανατροπή της. Μια αριστερά που σέβεται το όνομά της, πρέπει να έχει ρητά διακηρυγμένο στόχο το δεύτερο. Και αυτό μόνο η αντικαπιταλιστική, επαναστατική αριστερά, μπορεί να το θέσει. Η κοινοβουλευτική αριστερά μιλάει, λίγο ή πολύ, για τις συνέπειες της αντιλαϊκής πολιτικής, αλλά δεν θέτει θέμα ανατροπής των πυλώνων της, με πρόγραμμα και μαζική ανατρεπτική δράση, κυρίως εξωκοινοβουλευτική, δηλαδή της μεγάλης καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, του Συμφώνου Σταθερότητας και της ΕΕ, της συμμετοχής στην πολεμική μηχανή του ΝΑΤΟ και της συμμαχίας θανάτου με το Ισραήλ.
Η απλή παράθεση στόχων και η αναπαραγωγή αιτημάτων συνδικάτων ή άλλων κοινωνικών φορέων, δεν αρκούν για να έρθουν καταχτήσεις. Για να υπάρξουν οι σημερινές που ξεθεμελιώνονται, υπήρξαν ακόμη και πολύμηνοι απεργιακοί αγώνες, συγκρούσεις στους δρόμους, αλλά και συνολική επαναστατική απειλή από ρεύματα της κομμουνιστικής αριστεράς. Ό,τι λείπει σήμερα, αλλά πρέπει να οικοδομηθεί.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 1-2 Αυγούστου
και θα μείνει στα περίπτερα μέχρι 25/8












