Δημήτρης Σταμούλης
Τσουνάμι ακρίβειας έρχεται για τα λαϊκά νοικοκυριά μετά την κήρυξη του πολέμου στο Ιράν από Ισραήλ-ΗΠΑ, αντίστοιχο πιθανώς με το άλμα τιμών που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι διακηρύξεις του υπουργού Ανάπτυξης Τ. Θεοδωρικάκου περί «καμιάς ανοχής στην αισχροκέρδεια», και «εντατικών ελέγχων στην αγορά» μόνο ως ανέκδοτο ακούγεται, αφού ήδη τα καύσιμα έχουν πάρει την ανηφόρα και όπως όλα δείχνουν είμαστε ακόμα στην αρχή. Ενώ την μεγαλύτερη αισχροκέρδεια τη συντηρεί διαχρονικά η κυβέρνηση με τα υψηλά ποσοστά σε έμμεσους φόρους όπως ο ΦΠΑ και ο ειδικός φόρος στα καύσιμα, που είναι σχεδόν το 70% της τιμής τους! Πάντως και ο Γ. Στουρνάρας, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί ελέγχων στην αγορά, μας προϊδεάζει ότι θα έχουμε πιθανώς αύξηση του πληθωρισμού κι ότι αυτή «θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης».
Την Πέμπτη πάντως οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent κατέγραψαν νέα αύξηση 2,5% ξεπερνώντας και τα 84 δολάρια το βαρέλι, όταν πριν το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή ήταν κοντά στα 65 δολάρια, ενώ με τη νέα εβδομάδα, και πιο συγκεκριμένα τη Δευτέρα 9/3 ακολοούθησαν φρενήρη ανοδική πορεία πλησιάζοντας ακόμα και τα 120 δολάρια το βαρέλι, για να υποχωρήσουν στο επίπεδο των 100 δολαρίων. Την περασμένη Παρασκευή επίσης στο ολλανδικό χρηματιστήριο φυσικού αερίου TTF το συμβόλαιο φυσικού αερίου διαμορφώθηκε στα 52,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας άνοδο άνω του 50% σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή και για τις υψηλότερες τιμές από τις αρχές του 2023.
Λόγω του πολέμου έχουν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου ενώ το Κατάρ, το οποίο διακινεί περίπου το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αναγκάστηκε να διακόψει την παραγωγή μετά από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις του. Μεγάλη πίεση θα δεχθούν και οι τιμές των λιπασμάτων καθώς το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας διέρχεται από το στενό θαλάσσιο πέρασμα.
Τον τρίτο υψηλότερο πληθωρισμό είχε η Ελλάδα τον Φεβρουάριο πριν την έναρξη του πολέμου
Οι πρώτες επιπτώσεις της ιμπεριαλιστικής επέμβασης στο Ιράν είναι ήδη εδώ στη χώρα μας. Αργά αλλά σταθερά οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται καθώς η μέση τιμής της αμόλυβδης 95 οκτανίων στις 8/3 είχε φτάσει τα 1,832 ευρώ/λίτρο και του ντίζελ κίνησης 1,772 ευρώ/λίτρο, όταν την 1η Φεβρουαρίου ήταν αντίστοιχα 1,724 και 1,534 ευρώ/λίτρο. Αλλά και το πετρέλαιο θέρμανσης από 1,145 την 1/2 έφτασε τα 1,366 ευρώ/λίτρο καταγράφοντας αύξηση 16%! Αυτές οι τιμές άμεσα θα περάσουν στη λιανική αγορά με νέα κύμα ακρίβειας. Κι όλα αυτά όταν ο πληθωρισμός καλά κρατεί στην Ελλάδα καθώς τον Φεβρουάριο «έκλεισε» στο 3% (Eurostat), όντας ο τρίτος υψηλότερος στην ΕΕ πίσω από Σλοβακία και Κροατία, ενώ στην ευρωζώνη κυμάνθηκε στο 1,9%.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τον Ιανουάριο του 2026 οι τιμές στην κατηγορία της διατροφής και των μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 4,5%, με το μοσχάρι, τα προϊόντα σοκολάτας, τον καφέ και τα φρούτα να οδηγούν την «κούρσα» των ανατιμήσεων καταγράφοντας διψήφιες αυξήσεις.
Σύμφωνα δε με το ΙΕΛΚΑ (ινστιτούτο για το λιανεμπόριο), ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ αυξήθηκε 1,38% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο ενώ συνολικά, το κυλιόμενο 12μηνο (Μάρτιος 2025 – Φεβρουάριος 2026) καταγράφει αύξηση 1,55% με αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα 8,88%, τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά 7,89%, τα αλλαντικά 5,79%, τα μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη 5,51%.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 7-8 Μαρτίου 2026
