Σε κοινή τους ανακοίνωση με αφορμοή την κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, οι συλλογικότητες #block_TEE αριστερή κίνηση εργαζόμενων & άνεργων μηχανικών, Αριστερή Παρέμβαση Μηχανικών στο Δημόσιο και Αριστερή Πρωτοβουλία Τεχνικών τονίζουν ότι καμία επένδυση, κανένα χρονοδιάγραμμα και κανένα κέρδος δεν είναι πάνω από την ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή. Επισημαίνουν δε την πλήρη ανυπαρξία του Δημόσιου ελέγχου στα τεχνικά έργα, η οποία αυξάνει τις αυθαιρεσίες και τα προβλήματα στις κατασκευές.
Η ανακοίνωση των τριών παρατάξεων
Α) Η σοκαριστική κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα αφήνει πίσω της άστεγες οικογένειες στον βωμό του κέρδους του κατασκευαστικού κεφαλαίου. Αποτελεί μια ακόμη τραγική υπενθύμιση ότι η αχαλίνωτη «ανάπτυξη», η υποταγή στο κέρδος, η χωρίς όρια τουριστικοποίηση, έχουν καταστροφικές συνέπειες. Ούτε οι ανθρώπινες ανάγκες, ούτε οι ζωές μας μετράνε.
Η υπό ανέγερση πολυκατοικία προοριζόταν για τουριστική εκμετάλλευση υπό τον πομπώδη τίτλο Alcmene’s Residences και ξεκίνησε να χτίζεται με διαδικασίες fast track, προκειμένου να εξασφαλιστεί το γρήγορο κέρδος.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση η αυτοψία στα γειτονικά κτίρια, η γεωτεχνική μελέτη, ο αυστηρός σχεδιασμός αντιστήριξης ήταν απολύτως επιβεβλημένα για την συγκεκριμένη περιοχή όπου το έδαφος είναι χαλαρό και ιδιαιτέρα επιβαρυμένο .Αντί γι’ αυτά είδαμε την εγκληματική παράλειψη στοιχειωδών μέτρων αντιστήριξης και ασφαλείας κατά την εκσκαφή ακόμα και όταν υπήρχαν προειδοποιήσεις ότι το κτίριο είχε πάρει κλίση. Όταν οι μελέτες, οι ορθές τεχνικές πρακτικές, η επιστήμη και η ευθύνη απέναντι στην κοινωνία, θεωρούνται «περιττό κόστος» τότε οι συνέπειες είναι μοιραίες…
Δεν πρόκειται για ατύχημα, η μεμονωμένο περιστατικό. Αναδεικνύει μια πραγματικότητα που οι μηχανικοί γνωρίζουμε καλά. Σε ένα μεγάλο μέρος της οικοδομικής δραστηριότητας, τα πάντα θυσιάζονται στον βωμό του γρήγορου κέρδους, γεγονός που οδηγεί σε τραγικές εκπτώσεις στην ασφάλεια, στην ποιότητα και στην τήρηση των κανόνων.
Η κατασκευαστική δραστηριότητα της μεταμνημονιακής εποχής επικεντρώνεται κυρίως στην εξυπηρέτηση του τουριστικού κεφαλαίου. Οι οικοδομές στο κέντρο της Αθήνας και γενικότερα μετατρέπονται σε golden visa / airbnb / πολυτελή διαμερίσματα με φρενήρεις ρυθμούς στην κατασκευή. Αυτή η «ανάπτυξη της οικοδομικής δραστηριότητας» για την οποία πανηγυρίζει η κυβέρνηση της ΝΔ και έχει οδηγήσει σε εργατικά ατυχήματα που αφήνουν νεκρούς και ανάπηρους οικοδόμους στην Αττική και σε όλη την χώρα.
Παράλληλα, το αναπτυξιακό πρότυπο που προωθείται μέσω της πολεοδομικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης της ΝΔ, με πρωτεργάτη το ΤΕΕ, θεσμοθετεί την εντατική εκμετάλλευση της γης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα «μπόνους» του ΝΟΚ, τα οποία, αν και ακυρώθηκαν από το ΣτΕ, επανέρχονται μέσω του νέου Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, με τα κίνητρα δόμησης να συνδέονται πλέον άμεσα με την έγκριση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) των Δήμων. Το πρότυπο αυτό ευνοεί την εξάντληση κάθε διαθέσιμου τετραγωνικού μέτρου και τη μέγιστη αξιοποίηση των συντελεστών δόμησης, κάλυψης και ύψους ακόμη και στις μικρές, κατακερματισμένες ιδιοκτησίες των αστικών κέντρων. Έτσι, εξυπηρετείται άμεσα το εργολαβικό κέρδος, που επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή ανέγερση διαμερισμάτων, αλλά και τη δημιουργία των απαιτούμενων θέσεων στάθμευσης, οδηγώντας σε αρκετές περιπτώσεις σε εκτεταμένες εκσκαφές για ένα ή δύο υπόγεια. Ποιος όμως θα καταργήσει ένα υπόγειο γκαράζ για λόγους ασφάλειας μειώνοντας ορόφους και διαμερίσματα, άρα και το κέρδος της εκάστοτε επένδυσης; Και ποιος οφείλει να ελέγχει το σχεδιασμό ώστε πάνω από όλα να εξασφαλίζεται η ασφάλεια;
Β) Είναι δεδομένο πως η Αθήνα είναι πλέον μία αρκετά παλιά πόλη. Πολλές χιλιάδες κτίρια είναι χτισμένα πριν το 1980,την περίοδο της αντιπαροχής, πολλά από αυτά είναι παλαιότερα του 1960. Αρκετά έχουν χτιστεί με λιγότερο αυστηρούς αντισεισμικούς κανονισμούς, με διαφορετικά υλικά, με άλλες απαιτήσεις και προϋποθέσεις στην έκδοση των αδειών και δεν είναι ασφαλή με βάση τα σημερινά δεδομένα.
Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για στέγη σε συνθήκες στεγαστικής κρίσης οδηγεί στο να γίνονται στις περισσότερες παλιές κατασκευές ανακαινίσεις χωρίς στατικές ενισχύσεις, και στη συνέχεια τα διαμερίσματα να νοικιάζονται πανάκριβα, ή να μεταπωλούνται, σε απίστευτα ποσά. Τέτοια φαινόμενα είναι ιδιαίτερα συχνά σε περιοχές του κέντρου που εξευγενίζονται, όπως είναι η περιοχή των Πετραλώνων, των Εξαρχείων, του Παγκρατίου κλπ.
Αποτελεί προτεραιότητα, το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα να ελεγχθεί, ώστε να διασφαλιστεί η στατική του επάρκεια. Όπως βρίσκονται πόροι για τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και για ανακαινίσεις πρέπει να βρεθούν πόροι και για την ασφάλεια των κτηρίων και οι έλεγχοι στατικής επάρκειας να γίνουν με την ευθύνη του δημοσίου.
Γ) Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα είναι η πλήρης ανυπαρξία του Δημόσιου ελέγχου στα τεχνικά έργα, η οποία αυξάνει τις αυθαιρεσίες και τα προβλήματα στις κατασκευές.
Σε αυτό είναι την ευθύνη φέρουν η κυβέρνηση Μητσοτάκη όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις τα τελευταία 15 χρόνια, μαζί με το ΤΕΕ, τον «τεχνικό σύμβουλο των εργολάβων» που βάφτισαν τον δημόσιο έλεγχο «γραφειοκρατία». Η προτεραιοποίηση του δημοσιονομικού σφαγείου, έναντι του δημόσιου συμφέροντος έχουν συντριπτικές επιπτώσεις στην κοινωνία.
Η εσκεμμένη και διαρκής υποστελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ), οι fast-track ηλεκτρονικές άδειες οι οποίες εκδίδονται χωρίς κανένα έλεγχο οδηγούν στην πλήρη ιδιωτικοποίηση της αδειοδότησης.
Τα κενά στην νομοθεσία ενισχύουν διαρκώς τα προβλήματα, την ώρα που η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στον ιδιώτη μηχανικό. Για παράδειγμα οι γεωτεχνικές μελέτες και οι μελέτες αντιστήριξης οφείλουν να είναι αναγκαίες σε όλα τα έργα αυξημένου κινδύνου. Οι προσωρινές αντιστηρίξεις, η αλληλουχία των εργασιών, η σταδιακή αποφόρτιση των δομικών στοιχείων και η συνεχής παρακολούθηση της συμπεριφοράς του κτιρίου δεν αποτελούν προαιρετικές, αλλά υποχρεωτικές διαδικασίες που θα πρέπει να μελετώνται και να ελέγχονται.
Δ) Με βάση τα παραπάνω οι εργαζόμενοι μηχανικοί πρέπει να διεκδικούμε συλλογικά τον κοινωνικό μας ρόλο, ενάντια στους νόμους της αγοράς. Απορρίπτουμε το ρόλο του μηχανικού ως τοποτηρητή της εργοδοτικής αυθαιρεσίας και του εργολαβικού οφέλους. Απέναντι στη ζούγκλα της αγοράς, στις πιέσεις της εργοδοσίας και των εργολάβων, αντιμετωπίζουμε χωρίς εκπτώσεις την επιστήμη μας, την ασφάλεια των εργατών και της κοινωνικής πλειοψηφίας ως αδιαπραγμάτευτο όριο και θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό.
Καμία επένδυση, κανένα χρονοδιάγραμμα και κανένα κέρδος δεν είναι πάνω από την ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή.
Διεκδικούμε:
-Άμεση και πλήρη στεγαστική εξασφάλιση και οικονομική στήριξη των κατοίκων που έχασαν τα σπίτια τους στα Πετράλωνα από το κράτος και την τεχνική εταιρεία.
-Πλήρη διερεύνηση των τεχνικών αιτιών της κατάρρευσης και δημοσιοποίηση των πορισμάτων.
-Η Αθήνα να πάψει να είναι ορμητήριο της τουριστικής βιομηχανίας. Να σταματήσει εδώ και τώρα η ασυδοσία του κατασκευαστικού και τουριστικού κεφαλαίου και η υπερεκμετάλλευση της γης. Η ασφάλεια των κατοίκων, των γειτονιών και των εργαζομένων στα εργοτάξια είναι απόλυτη προτεραιότητα.
-Θεσμοθέτηση υποχρεωτικών γεωτεχνικών μελετών και μελετών όμορων κτιρίων ή/και σαθρών εδαφών αντιστήριξης σε όλα τα έργα όπου απαιτείται.
-Ουσιαστικός δημόσιος έλεγχος σε όλα τα στάδια των τεχνικών έργων. Να μπει τέλος στην εκχώρηση των δημόσιων ελεγκτικών λειτουργιών σε ιδιώτες. Το κράτος οφείλει να ελέγχει και όχι να παραχωρεί τις αρμοδιότητές του στην αγορά.
-Δημόσιος προσεισμικός έλεγχός του κτιριακού αποθέματος
-Μαζικές προσλήψεις μόνιμων διπλωματούχων μηχανικών στις Υπηρεσίες Δόμησης και στους δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
-Υπερασπιζόμαστε τον κοινωνικό μας ρόλο ως μηχανικοί. Παλεύουμε συλλογικά για την ασφάλεια των έργων και για να μην παραδοθεί το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον στο κέρδος της τουριστικής βιομηχανίας.
#block_TEE αριστερή κίνηση εργαζόμενων & άνεργων μηχανικών
Αριστερή Παρέμβαση Μηχανικών στο Δημόσιο
Αριστερή Πρωτοβουλία Τεχνικών
