Αιμιλία Τσαγκαράτου
Χιλιάδες Ιταλοί και Ιταλίδες διαδήλωσαν την περασμένη εβδομάδα, στην πόλη Αμεντολάρα της Καλαβρίας, μετά τη φρικτή δολοφονία τεσσάρων μεταναστών εργατών γης από τους εργοδότες τους, επειδή διεκδίκησαν τα μεροκάματά τους. Αποτρόπαιος ο τρόπος της δολοφονίας, αφού τους κλείδωσαν στο φορτηγάκι που τους μετέφερε στα χωράφια και τους πυρπόλησαν. Τρία από τα θύματα ήταν Αφγανοί, ο τέταρτος ήταν Πακιστανός. Τα ονόματά τους ήταν Βασίμ, Ουλάχ, Αμίν και Σάφι. Ο μεγαλύτερος ήταν 29 ετών, ενώ ο νεότερος μόλις 19. Είχαν κανονικές άδειες παραμονής στην Ιταλία και δούλευαν χρόνια, θύματα ενός σκληρού εκμεταλλευτικού συστήματος που ισοδυναμεί με σύγχρονη δουλεία. Τους είχαν υποσχεθεί αμοιβή 45 ευρώ την ημέρα για οκτώ ώρες συγκομιδής φραουλών στα χωράφια της περιοχής. Είχαν να πληρωθούν από τις 20 Απριλίου. Ζώντας με ελάχιστο φαγητό και στριμωγμένοι ανά 10 άτομα σε παράγκες, τόλμησαν να ζητήσουν τα δεδουλευμένα. Το πλήρωσαν με τη ζωή τους.
Η αλήθεια, βεβαίως, είναι ότι ακόμα κι αν πληρωθούν οι εργάτες στην περιοχή, η υπεξαίρεση των μισθών είναι τόσο οργανωμένη ώστε οι μεσάζοντες τους συνοδεύουν συστηματικά στα ΑΤΜ, για να τους αρπάξουν τα μετρητά που καταβάλλονται από την επίσημη μισθοδοσία. Έτσι, ενώ εμφανίζεται ότι έχουν πληρωθεί, οι εργοδότες παίρνουν πίσω ακόμα και το τελευταίο ευρώ από το μισθό τους.
Το πρόσφατο περιστατικό δεν είναι, επίσης, μεμονωμένο. Τους προηγούμενους μήνες, άλλα 14 οχήματα που μετέφεραν Πακιστανούς μετανάστες στην Καλαβρία είχαν πυρποληθεί, στα πλαίσια ενός βίαιου πολέμου για τον έλεγχο του πιο κερδοφόρου εμπορεύματος στην αγροτική οικονομία της νότιας Ιταλίας: των σύγχρονων δούλων. Μεσάζοντες που συνήθως ανήκουν σε εγκληματικές οργανώσεις στρατολογούν ευάλωτους μετανάστες και τους εκμισθώνουν με εξευτελιστικούς όρους χωρίς καμία δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Το σύστημα αυτό – το διαβόητο «καπολαράτο» – αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της αλυσίδας εφοδιασμού φρούτων και λαχανικών της Ιταλίας. Εκτιμάται ότι πάνω από 400.000 μετανάστες εργάτες γης πέφτουν θύματα σκληρής, απάνθρωπης εκμετάλλευσης.
Όλα τα παραπάνω έχουν ενταθεί με το «Διάταγμα Cutro» της Μελόνι του 2023, που κατάργησε τις ειδικές άδειες προστασίας, περιέκοψε τα προγράμματα ένταξης των μεταναστών και δημιούργησε σκόπιμα μια κατηγορία εργαζομένων με επισφαλές νομικό καθεστώς, ακριβώς εκείνη την κατηγορία που καταλήγει στα χέρια των μεσαζόντων. Η καταγγελία κλοπής μισθών ή κακομεταχείρισης έχει ως συνέπεια είτε την απόλυση είτε την απέλαση.
Οι δολοφονίες στην Αμεντολάρα είναι το σύμπτωμα ενός συστήματος που έχει μετατρέψει τους ανθρώπους σε αντικείμενα μιας χρήσης. Και φυσικά, οι ομοιότητες με τις ελληνικές «Μανωλάδες» – και αντίστοιχες που υπάρχουν σε πολλές χώρες της Ευρώπης – δεν είναι συμπτωματικές…
