Θεοπίστη Καπέτα
▸Σε ένα τεράστιο κυβερνητικό φιάσκο είχε εξελιχθεί το φετινό πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού της ΔΥΠΑ, με την πλατφόρμα να πέφτει διαρκώς. Ένα πρόγραμμα που παρουσιάζεται ως «σημαία» κοινωνικής πολιτικής αλλά στην πραγματικότητα είναι ταξικό, ελλιπές και προβληματικό.
Ο Κοινωνικός Τουρισμός της ΔΥΠΑ παρουσιάζεται για άλλη μια χρονιά από την κυβέρνηση ως «σημαία» κοινωνικής πολιτικής, όμως ειδικά φέτος έχει εξελιχθεί σε ένα τεράστιο φιάσκο διαρκείας, «ξεγυμνώνοντας» πλήρως το λεγόμενο «ψηφιακό κράτος» της Ελλάδας 2.0.
Από τις πρώτες μέρες υποβολής αιτήσεων, η σχετική πλατφόρμα άρχισε να «σέρνεται», με το σύστημα να πέφτει διαρκώς. Από την Κυριακή 26 Απριλίου και έπειτα, όταν και είχαν τη δυνατότητα να κάνουν αίτηση όλα τα ΑΦΜ, οι ενδιαφερόμενοι είτε δεν μπορούσαν καν να συνδεθούν, είτε προσπαθούσαν για τρεις και τέσσερεις ημέρες να την ολοκληρώσουν χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι οδηγηθήκαν σε τρεις διαδοχικές παρατάσεις, με καταλυτική ημερομηνία πλέον την Κυριακή 3 Μαΐου. Η «αθεόφοβη» ΔΥΠΑ πάντως ανακοίνωσε ότι η παράταση οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην… πολύ μεγάλη ανταπόκριση!
Υπάρχουν δύο δεδομένα. Το ένα είναι ότι το «ψηφιακό κράτος», για το οποίο καυχιέται κάθε τόσο και λιγάκι η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αποδείχθηκε… αναλογικό. Το άλλο είναι ότι πράγματι υπήρχε μεγάλη ανταπόκριση για τις αιτήσεις του Κοινωνικού Τουρισμού, ενός προγράμματος-λοταρία που δίνει σε λίγους «τυχερούς» τη δυνατότητα να απολαύσουν το «προνόμιο» των ολιγοήμερων διακοπών κάθε δεύτερη χρονιά.
Αν μη τι άλλο, λόγω της οικονομικής κατάστασης, της ακρίβειας και των χαμηλών μισθών, οι διακοπές έχουν καταστεί εδώ και πολλά χρόνια άπιαστο όνειρο, για ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Το 2025, το 52%-55% των Ελλήνων δήλωσε πως δεν θα πάει πουθενά, ενώ, σύμφωνα με την Eurostat, το 46% αδυνατούσε να πληρώσει έστω μία εβδομάδα διακοπών, καταγράφοντας ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Φέτος, τα πράγματα θα είναι ακόμα πιο δύσκολα λόγω του καλπάζοντα πληθωρισμού.
Tο «ψηφιακό κράτος» για το οποίο καυχιέται η κυβέρνηση, αποδείχθηκε… αναλογικό
Μέσα σε αυτό το τοπίο, το κράτος προσφέρει μόλις 300.000 επιταγές «σε μια δεξαμενή εκατομμυρίων εργαζομένων, ανέργων, οικογενειών με παιδιά, πολύτεκνων και συνταξιούχων», όπως αναφέρει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ (ΠΑΝΣΥΠΟ). Και όπως πολύ σωστά προσθέτει, οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Τουρισμού δεν είναι επαίτες «ευεργετημάτων», καθώς έχουν πληρώσει ειδικές εισφορές υπέρ κοινωνικού τουρισμού (0,35% υπέρ ΟΕΕ/Εργατικής Εστίας) και συνεχίζουν να στηρίζουν μέσω της εργασίας τους την κοινωνική ασφάλιση. «Η ελάχιστη υποχρέωση της Πολιτείας είναι ένα σοβαρό πρόγραμμα, με επάρκεια θέσεων, διαφάνεια και σεβασμό στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων – όχι ένα σύστημα που κάθε χρόνο δοκιμάζει τα νεύρα τους», τονίζει ο ΠΑΝΣΥΠΟ.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη φετινή Δημόσια Πρόσκληση 7/2026, μπορεί να καταργήθηκε το οριζόντιο πλαφόν των 30.00 ευρώ, αλλά η ΔΥΠΑ προχώρησε απλά σε «κοπτοραπτική» εισοδηματικών ορίων. Μέχρι και το πρόγραμμα 2025–2026, όποιος ξεπερνούσε το όριο των 30.000 ευρώ αποκλειόταν αυτόματα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των παιδιών. Η συγκεκριμένη ρύθμιση ήταν κατάφωρα άδικη, ειδικά για τις πολύτεκνες οικογένειες. Φέτος, τα ανώτατα όρια (φορολογικό έτος 2024) διαφοροποιήθηκαν ανά οικογενειακή κατάσταση, μετακινώντας όμως απλώς τη γραμμή αποκλεισμού από τους πολύτεκνους σε άλλες κατηγορίες εργαζομένων και ανέργων μεσαίων εισοδημάτων.
Συν τοις άλλοις, το πρόγραμμα παραμένει ελλιπές και προβληματικό σε πολλά ακόμη επίπεδα. Η ΔΥΠΑ επιδοτεί τη διαμονή και – όπου προβλέπεται – τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, αλλά αρνείται πεισματικά να επιχορηγήσει την οδική μετακίνηση (ΚΤΕΛ, ΙΧ, καύσιμα), σε μια χρονιά που το κόστος βενζίνης και διοδίων έχει εκτοξευθεί. Έτσι σε πολλές περιπτώσεις, τα vouchers μένουν μόνο στα χαρτιά, καθώς αρκετοί είναι εκείνοι που αδυνατούν να φτάσουν μέχρι το… δωμάτιο του ξενοδοχείου. Κάθε χρόνο μεγάλος αριθμός των vouchers μένουν αχρησιμοποίητα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, στο πρόγραμμα των συνταξιούχων, το 42% των επιταγών (10.524) έμεινε αδιάθετο. Τα κονδύλια αυτά δεν ανακυκλώνονται, αλλά «σβήνουν», παραμένοντας στα ταμεία της ΔΥΠΑ.
Ταυτόχρονα, η αρχιτεκτονική της επιταγής παραμένει αναποτελεσματική: δεν προβλέπεται τμηματική ενεργοποίηση ή ανακύκλωση υπολοίπου. Για παράδειγμα, αν μια οικογένεια χρησιμοποιήσει λιγότερες διανυκτερεύσεις από το μέγιστο που προβλέπει η επιταγή, το «ανεκμετάλλευτο» κομμάτι δεν επιστρέφει σε μια «δεξαμενή» για άλλους δικαιούχους. Επίσης, το κοινωνικό κράτος πρόνοιας και η ΔΥΠΑ έχουν βρει έναν ακόμη τρόπο να βάλουν κόφτη στις παροχές του Κοινωνικού Τουρισμού αρνούμενοι την επιδότηση συνοδού ΑμεΑ, αν υπάρχει άλλο ενήλικο μέλος στην οικογένεια, θεωρώντας τη φροντίδα των ΑμεΑ υποχρεωτικά οικογενειακή υπόθεση.
Η σημερινή δομή του προγράμματος, με την πλατφόρμα που καταρρέει και τους ταξικούς αποκλεισμούς, αποδεικνύει την αδυναμία του κράτους και της κυβέρνησης να εγγυηθεί την αξιοπρέπεια των πολιτών, την ώρα που η ακρίβεια και η επισφάλεια σαρώνει την ελληνική κοινωνία.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 2-3 Μαΐου 2026
