Για μια χρήσιμη αντικαπιταλιστική-επαναστατική στρατηγική στο αγροτικό – διατροφικό – οικολογικό ζήτημα

Μιχάλης Σκούρτης*

Η πρωτοβουλία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ να «σηκώσει» το αγροτοδιατροφικό ζήτημα και να βρεθεί στα αγροτικά μπλόκα είναι μια πολύ σοβαρή και θετική εξέλιξη.

Είναι, επίσης, σοφή η απόφαση της πρόσφατης 6ης συνδιάσκεψης να αντιμετωπίζει πλέον το αγροτικό-διατροφικό-οικολογικό ζήτημα σαν ένα ενιαίο και αδιαίρετο γιατί έτσι, δεν θα βρεθούμε στο μέλλον πολιτικά ελλιπής απέναντι στα πολιτικά καθήκοντα μας, προγραμματικά ασυνεπείς στη χάραξη της αντικαπιταλιστικής-επαναστατικής στρατηγικής μας, αλλά και δεν θα αναγκαστούμε ποτέ να υποστηρίξουμε μισές αλήθειες, ούτε δίπλα στους εργαζόμενους-καταναλωτές, ούτε όμως και δίπλα στους αγρότες-παραγωγούς-καταναλωτές.

Τι πρέπει να παραδεχτούμε χωρίς περιστροφές

Αν διαβάσουμε τις αριστερές αναλύσεις και διαπιστώσεις πάνω στο θεμελιώδες κοινωνικό ζήτημα, θα δούμε ότι λείπουν κάποια κρίσιμα στοιχεία και πραγματικότητες που αποκρύπτονται ή παραλείπονται ή διαστρεβλώνονται ή τελούν υπό άγνοια.

1. Η μείωση της καλλιεργήσιμης γης στην Ελλάδα τα τελευταία 30 χρόνια δεν είναι 23% αλλά πάνω από 35% αν υπολογίσουμε και τα μικρά χέρσα χωράφια που επί σειρά ετών οι αγρότες σπέρνουν ευκαιριακά, πριν τα πρωτοβρόχια, με μια μονοκαλλιέργεια π.χ. Βίκο ή και καθόλου, με μοναδικό σκοπό να ανανεωθεί η δήλωση τους στο σύστημα βασικής ενίσχυσης της Ε.Ε. Την ίδια περίοδο, η απόδοση ανά καλλιεργήσιμο στρέμμα έχει αυξηθεί κατά 2.000% περίπου!
2. Οι αγρότες, ακόμα και οι αριστεροί, στα πρόσφατα αιτήματα τους για τη συμφωνία της ΕΕ – Mercosur δεν βάζουν μόνο ζήτημα κόστους ή ποιότητας τροφίμων αλλά και ζήτημα κόστους φυτοφαρμάκων, ορμονών και βιομηχανικών λιπασμάτων. Λένε δηλαδή ότι αυτά είναι πιο φτηνά στη Λατινική Αμερική από την Ελλάδα. Όποιος/α δεν γνωρίζει τι ακριβώς είναι τα παραπάνω υλικά για την υγεία της γης, του νερού, των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων ας ερευνήσει καλύτερα πριν βάλει ξανά την υπογραφή του κάτω από «εντυπωσιακά κείμενα» με «ακριβείς παραπομπές».
3. Οι Αγρότες είναι η πρώτη επαγγελματική ομάδα στις καρκινικές νεοπλασίες και αυτοάνοσα σε ολόκληρο το σώμα, ενώ οι καρκίνοι και τα αυτοάνοσα γενικότερα έχουν αυξηθεί κατά 40% σε παγκόσμιο επίπεδο.
4. Η φυσική σχέση μεταξύ ω6 κακών λιπαρών και ω3 καλών λιπαρών που ήταν μάξιμουμ 3 προς 1, σήμερα έχει παγιωθεί κοντά στο 16 προς 1 σε όλα τα ζωικά προϊόντα (γάλα, τυριά, αυγά κ.ά.), ενώ παρατηρείται ανάλογα αυξημένη και στα φυτικά προϊόντα (λινάρι, ξηροί καρποί κ.ά.) με 13 σοβαρές ασθένειες να σχετίζονται.
5. Παρά τις θεωρητικές επικλήσεις στο φαντασιακό μας για την Ε.Ε. που «εναντιώνεται» στα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, οι ζωοτροφές που εισάγονται εδώ και χρόνια, χωρίς τελωνειακό έλεγχο, από γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες που τις παράγουν, Ισπανία, Πορτογαλία, Τσεχία, Ρουμανία, Σλοβακία κ.ά. είναι κυρίως εργαστηριακά γενετικά τροποποιημένες, σόγια, καλαμπόκι κ.ά. Ψάχνουμε να βρούμε μια έγκυρη επιστημονική μελέτη που να μας λέει πως αυτό επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, την υγεία και την ποιότητα ζωής των ζώων και είναι ανύπαρκτη. Ασθένειες, επιδημίες κ.ά.
6. Ακόμα και η μελισσοκομία που αποτελεί τον καταλυτικό παράγοντα συνέχισης της φυσικής αναπαραγωγής, της υγείας, ανθοφορίας και καρποφορίας ολόκληρης της φύσης εξοντώνεται συστηματικά και αμετάκλητα από τρεις κυρίως ανίκητες πραγματικότητες.

α. Χημική και Εντατική Γεωργία με άρρωστη μονοκαλλιέργεια.

β. Βαριά σταδιακή φυσική μετάλλαξη και γενετικά τροποποιημένη επιμόλυνση.

γ. Μετάλλαξη πλέον του άκαρι της Βαρρόα που το καθιστά μη αντιμετωπίσιμο.

Από την ένταξη μας στην Ε.Ε., που οι τιμές αυτής της συνεχώς μειούμενης ποιότητας των διατροφικών προϊόντων ακολουθούν πληθωριστικό ράλι, φτάνοντας σήμερα να είναι απλησίαστες και μέχρι σήμερα που η επισιτιστική επάρκεια τίθεται σε πραγματική αμφιβολία, οι εξοπλιστικές δαπάνες της Ελλάδας, για αλλότριους σκοπούς (ΝΑΤΟ), υπολογίζονται σε τρεις φορές μεγαλύτερες από το σύνολο του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους μαζί, από την ένταξη μας στη λυκοσυμμαχία.

Τι επιδιώκουμε

Να συνδέσουμε τα κρίσιμα στοιχεία, του κοντινού παρελθόντος, όσο και τα διδάγματα του μακρινότερου, να τα κατανοήσουμε βαθιά και συλλογικά ώστε να βαδίσουμε προσεκτικά αλλά αποφασιστικά. Να απευθυνθούμε με ενιαίο τρόπο στην κοινωνία με πνεύμα ταξικής ενότητας αλλά και αποτελεσματικότητα που σπάει αυταπάτες και περιχαρακώσεις αν και όπου χρειάζεται (εργατοαγροτική συμμαχία).

1. Εργατοαγροτική συμμαχία.
2. Αληθινά δημοκρατικά οργανωμένες συνεταιριστικές επιχειρήσεις, με εθελοντική συμμετοχή στη βάση της κοινωνικής ιδιοκτησίας.
3. Ισορροπημένη οικολογική ανάπτυξη της γεωργίας και της βιοτεχνίας, της παραγωγής καταναλωτικών αγαθών και μέσων παραγωγής. Αξίες χρήσης ζωής και όχι ανταλλακτικές θανάτου.

Πως να πορευτούμε

α) Με δημιουργία εκδηλώσεων, δημοσιεύσεων, ενημερωτικών ημερίδων, οικολογικών και διατροφικών θεματικών στα φεστιβάλ κ.ά. Για την ολοπολιτική ενημέρωση και αφύπνιση κοινωνίας, αγροτικών ενώσεων, επιστημονικής κοινότητας και νεολαίας. Με άνοιγμα όλων των πτυχών του προβλήματος αλλά και την παρουσίαση μεταβατικών θέσεων και ρεαλιστικών ισοδύναμων λύσεων για την αντιμετώπισή του.

β) Με πρόταση για επανίδρυση και όχι ανασυγκρότηση των συνεταιρισμών.

Με αυτοργανωμένους αγροτικούς συνεταιρισμούς στη βάση της αναλογικής εκπροσώπησης των ενιαίων και μεγάλων αγροτικών πρωτοβάθμιων ενώσεων και συσπειρώσεων, σε κάθε περιφέρεια, και όχι στη βάση της Φαβιανής λογικής, που λειτουργούν έως και σήμερα, μόνο, στην Ελλάδα (ένας κλήρος, μία ψήφος). Οι συνεταιρισμοί είναι αμυντικό εργαλείο, για τη σοσιαλιστική μετάβαση, απέναντι στο ανταγωνιστικό ξένο προϊόν μέσα στην καπιταλιστική οικονομία και την ανισόμετρη ανάπτυξή της. Οι παλιοί συνεταιριστές της Αγγλίας, Φαβιανή Εταιρεία 1880, δεν λάμβαναν υπόψη τους την πάλη για την ανατροπή της κυρίαρχης τάξης των εκμεταλλευτών και την εργατική εξουσία. Στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ε.Ε. αυτή η κρίσιμη στιγμή είναι εδώ και πρέπει οι πρωτοπορίες της και οι Λαοί της να την εκμεταλλευτούν αν θέλουν επάρκεια σε κάθε περίπτωση, υψηλής θρεπτικής αξίας προϊόντα και χαμηλές τιμές, χωρίς οι Αγρότες και το Περιβάλλον να καταστρέφονται.

γ) Με αυτοδιοίκητο αλλά και εργατικό, επιστημονικό και κοινωνικό έλεγχο.

Το μέχρι σήμερα «αυτοδιοίκητο» του αγροτοσυνδικαλιστικού κινήματος έχει ανάγκη την πολιτική-κοινωνική μέριμνα, γιατί αλλιώς κινείται ανεξέλεγκτο στην εφαρμογή του αλλά και είναι έρμαιο στα αντεπαναστατικά σχέδια του αστικού κράτους, προς την μετάβαση του.

Έτσι τα δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια όργανα των αγροτικών συνεταιρισμών (π.χ. ΠΑ.ΣΕ.ΓΕΣ.) και οι υπόλοιποι μηχανισμοί ελέγχων δεν πρέπει να είναι κρατικής υπόστασης. Πρέπει να στελεχώνονται από αγρότες, ενώσεις εργατών, ανεξάρτητων συλλόγων επιστημόνων, συνδικάτων εστίασης, ανεξάρτητων καταναλωτικών μορφωμάτων, οικολογικών συλλογικοτήτων κ.ά. τα οποία θα ελέγχουν ενδελεχώς όχι μόνο την τροφική επάρκεια, αλλά και την δημόσια υγιεινή και ασφάλεια, την ποιότητα τροφίμου, την υψηλή θρεπτική αξία, τις διατροφικές συνήθειες αλλά και ιδιαιτερότητες, τις εξαγωγές κ.ά.

δ) Για ποια Ε.Ε. “μιλάμε” και πως την αντιπαλεύουμε.

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είχε δείξει, ολοφάνερα, από τις αρχές της συγκρότησής της τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της, όσο και τα σχέδια της για τις αγροτικές οικονομίες, ειδικότερα, των βιομηχανικά μη ανεπτυγμένων χωρών όπως η Ελλάδα. Οι αστικές τάξεις της επένδυσαν τα κλεμμένα τους στην καπιταλιστική, εντατική, χημική μονοκαλλιέργεια και στα εργοστάσια βιομηχανικής τροφής, μεταλλαγμένης ή γενετικά τροποποιημένης, εκμεταλλευόμενοι τους φτωχούς αγρότες μέχρι να τους σκοτώσουν έναν-έναν και έστελναν τον λογαριασμό στους εργαζόμενους, αλλά και τους αγρότες ξανά, με άλλες μορφές. Ακόμα και τις επιδοτήσεις τις πληρώνουν οι φτωχοί ενώ τις επικαρπώνονται οι πλούσιοι.

Μια αγροτοτουριστική κυρίως οικονομία, όπως η Ελλάδα, οδηγήθηκε από την αρχή στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και φυσικά την είσοδό της στην Ε.Ε από τις αστικές κυβερνήσεις της και την ρητορικά καταγγελτική εκάστοτε αντιπολίτευση. Ο καπιταλισμός, όμως, σκοτώνει τους φτωχούς ενώ τα αφεντικά της κάνουν πάρτι στις πλάτες τους. Ωστόσο η περίπτωση της Mercosur δεν έχει αναλυθεί επαρκώς από την αντικαπιταλιστική-επαναστατική αριστερά με όρους αντικαπιταλιστικούς και διεθνιστικούς, αλλά στενά αγροτοπατριωτικούς στη βάση του συντεχνιακού συμφιλιωτισμού.

Έτσι πρέπει να κατανοήσουμε βαθύτερα ότι ακόμα και στις τελευταίες κινητοποιήσεις τους οι αγρότες, είτε ελέγχονται ακόμα από το ΚΚΕ, είτε από το σοσιαλδημοκρατικό τόξο, είτε από την δεξιά και ακροδεξιά, επιμένουν στον επικίνδυνο μύθο που λέει πως, «ό,τι είναι ελληνικό είναι απαραίτητα και καλής ποιότητας». Αυτό είναι ένα συνεχιζόμενο ψέμα που σε τελική ανάλυση είναι βαθιά αντικοινωνικό και ταξικά «αντιπατριωτικό».

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν θα τρώμε τα δηλητήρια και το γενετικά τροποποιημένο γενετικό υλικό που επιβάλει η Ε.Ε. ή η Αμερική ή η Ασία, αλλά αν θέλουμε να γλιτώσουμε από αυτή τη μαζική δηλητηρίαση και οι αγρότες με τους εργάτες από τον βέβαιο πρόωρο διπλό θάνατο, οικονομικό και φυσικό.

Τα παραπάνω ελλοχεύουν και τον πολιτικό κίνδυνο, αν δεν είμαστε πολιτικά ξεκάθαροι, να βρεθούμε απέναντι σε ένα δίλημμα που είναι και λάθος αίτημα για τα συμφέροντα των αγροτών. Του προστατευτισμού του ελληνικού προϊόντος, μέσα στο ίδιο καπιταλιστικό ελληνικό ή ευρωπαικό περιβάλλον και εξωτερικό εμπόριο. Πρέπει να απελευθερώσουμε την οικονομία μας από τα βρώμικα χέρια των εγχώριων και ξένων δυναστών και μεσαζόντων, να φτιάξουμε το εγχώριο προϊόν μας… και μετά να καμαρώνουμε γι αυτό!

Άρα εμείς πρέπει να πείσουμε τους αγρότες, εργαζόμενους και νεολαία ότι αυτό που προτείνουμε σαν ΑΝΤΑΡΣΥΑ γενικά είναι.

1. Κατάργηση της χημικής και εντατικής γεωργίας και μονοκαλλιέργειας και αντικατάσταση της με όλες τις εφαρμοσμένες οικολογικές μορφές παραγωγής φυσικής καλλιέργειας, συνεχείς κι απανωτές πολυσπορές και αναδασώσεις, κυκλική βόσκηση σε διαρκώς ανανεούμενα βοσκοτόπια εργατικό έλεγχο στην σποροπαραγωγή, τον τιμάριθμο κ.ά.
2. Κατάργηση της καπιταλιστικής γαιοπροσόδου και αντικατάσταση της με την σοσιαλιστική, όπου όλα τα οφέλη θα εξασφαλίζουν την υγεία, ευμάρεια και ευτυχία ολόκληρης της κοινωνίας στη βάση της κάλυψης αναγκών της από μια σχεδιοποιημένη οικονομία. Είναι εφικτό ζήτημα πρώτης ανάγκης, επισιτιστικής επάρκειας, επιβίωσης και ποιότητας ζωής.
3. Σταδιακή απελευθέρωση από την βρώμικη και αιματοβαμμένη ορυκτή ενέργεια και κοινωνική διαχείριση με εργατικό έλεγχο των ΑΠΕ και της καθαρής ενέργειας, αλλά και μια σειρά οικολογικών αλλά κρίσιμων μεταβατικών αιτημάτων και καθηκόντων που έχουν ήδη κατατεθεί στα νέα όργανα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, από την συνδιάσκεψη, προς παραπέρα εξειδίκευση.

Πως να το κάνουμε

Επειδή το ζήτημα δεν είναι ούτε απλά συνδικαλιστικό ούτε όμως και ψηφοθηρικό, πρέπει να κινηθούμε με κοινά οργανωμένο τρόπο, αμεσότητα και ιδεολογική καθαρότητα, πολιτική ανεξαρτησία αλλά και συλλογική επίγνωση του πότε, που, πως και γιατί παρεμβαίνουμε στο Αγροτικό-Διατροφικό-Οικολογικό Κίνημα που πρέπει να αναπτυχθεί και θα επιδιώξουμε να συνοικοδομήσουμε στο βαθμό που μας αναλογεί. Εδώ μια ενιαιομετωπική λογική σαν εργαλείο, θα μπορούσε να φανεί πολλή χρήσιμη και επιτυχημένη για όλους και όλες.

*Μελισσοκόμος, Πιστοποιημένος Αρχιμάγειρας, Μέλος Τ.Ε. ΑΝΤΑΡΣΥΑ Νέας Σμύρνης – Παλαιού Φαλήρου