ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γράφει ο Βασίλης Μηνακάκης
Αδιέξοδα της δυτικής κριτικής σκέψης
Μαουρίτσιο Λαζαράτο
Εκδόσεις πότλατς
Αν και ο τίτλος του βιβλίου του Μαουρίτσιο Λαζαράτο (Maurizio Lazzarato) είναι Αδιέξοδα της δυτικής κριτικής σκέψης (εκδόσεις πότλατς, 2025, μετάφραση Κ. Σχοινάς), το περιεχόμενό του είναι χρήσιμη τροφή για σκέψη για όσους αναζητούν σε ριζοσπαστική-αντικαπιταλιστική κατεύθυνση. Κεντρικά στοιχεία στο βιβλίο, όπως δηλώνει και ο υπότιτλός του, είναι ο πόλεμος, η πάλη των τάξεων και ο φασισμός διαχρονικά και κυρίως στη σημερινή εποχή.
Τον πόλεμο ο Λαζαράτο τον βλέπει σε δύο διαστάσεις – αυτήν της ένοπλης σύγκρουσης κι εκείνη του εμφυλίου πολέμου, όπως τον αποκαλεί, αναφερόμενος στον κοινωνικό πόλεμο, την ταξική πάλη. Οι δύο διαστάσεις διαπλέκονται μεταξύ τους, όντας «διαρκώς ενεργές», εντείνονται ιδιαίτερα μετά σοβαρές οικονομικές δοκιμασίες-κρίσεις του καπιταλισμού και μπορούν να σηματοδοτήσουν, όπως σημειώνει, τη μετάβαση από μια φάση του σε μια άλλη. Στο πλαίσιο αυτό, επικρίνει τις οπτικές που διαχωρίζουν ή αντιπαραθέτουν την εξουσία (με την κρατική ή μη μορφή της) με την εκμετάλλευση, δηλώνοντας ρητά ότι «στον καπιταλισμό η εξουσία και η εκμετάλλευση είναι αλληλένδετες» και κάνοντας κριτική στις απόψεις (π.χ. Φουκό) που τις αποσυνδέουν.
Σε αντίθεση με τις κατακερματισμένες και χωρίς συνεκτικό πυρήνα θεωρήσεις των σύγχρονων κοινωνιών, διαπιστώνει ότι «έχουμε απολέσει τη συνολική θεώρηση του καπιταλισμού ως ολότητας και ο καθένας βρίσκεται στα δίχτυα των σχέσεων εξουσίας που τον αφορούν πιο άμεσα – άντρας/γυναίκα, Λευκός/Μαύρος, ανάπτυξη/οικολογία κ.λπ.» και αντιπροτείνει: «Δεν είναι εύκολο, αλλά οι μικροπολιτικοί αγώνες πρέπει να μπορούν να απαντήσουν στο ζήτημα του πολέμου και της σύγκρουσης. Αυτό που μπορεί να κάνει ο εχθρός μας».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στο φύλλο 1-2 Νοεμβρίου 2025
