Κατερίνα Φραγκουλοπούλου
Ήταν ο Οιδίποδας πατροκτόνος και ο Λάιος ο πατέρας του; Λένε ψέματα οι αλήθειες τους και μπορούμε να πούμε αλήθειες μέσα από «ψέματα» και μύθους; Η αγαπημένη παράσταση του κοινού, Μια άλλη Θήβα, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, μιλάει για την τέχνη, την εξουσία, τη φυλακή, την κακοποίηση και τη φιλία, με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο.
Πριν από τρία χρόνια, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ανέβασε στο Θέατρο του Νέου Κόσμου το έργο Μία άλλη Θήβα, συστήνοντας στο αθηναϊκό κοινό τον Γαλλοπερουβιανό συγγραφέα Σέρχιο Μπλάνκο. Το εγχείρημά του αγκαλιάστηκε από τον κόσμο, αφού η τρίτη σεζόν της παράστασης κλείνει με διαδοχικά sold-out.
Η ιστορία κινείται σε τρία επίπεδα. Σε πρώτο επίπεδο έχουμε έναν συγγραφέα (τον S) που θέλει να γράψει ένα θεατρικό έργο με θέμα την πατροκτονία και έρχεται σε επαφή με έναν 20χρονο ισοβίτη (τον Μαρτίν), καταδικασμένο για τη δολοφονία του πατέρα του, προσπαθώντας να αντλήσει υλικό. Σε δεύτερο επίπεδο βλέπουμε τη διαδικασία συγγραφής του έργου, τη μελέτη κλασικών κειμένων του Σοφοκλή (Οιδίπους τύραννος και Οιδίπους επί Κολωνώ), του Ντοστογιέφσκι (Αδελφοί Καραμαζόφ) και του Φρόιντ (ίσως και του Λακάν για το οιδιπόδειο σύμπλεγμα), της δικογραφίας αλλά και την προσέγγιση με τον ίδιο τον πατροκτόνο. Τέλος, βλέπουμε τη σχέση που αναπτύσσει ο συγγραφέας-σκηνοθέτης με τον ηθοποιό (Φέδε) που θα ενσαρκώσει τον Μαρτίν αλλά και τη δουλειά του ηθοποιού για να «μπει» στο ρόλο. Μέσα από αυτές τις τρεις ιστορίες, που εισχωρούν η μία μέσα στην άλλη ώσπου να γίνουν ένα, ο συγγραφέας κατορθώνει να υλοποιήσει τον στόχο που θέτει μέσω του S, να χρησιμοποιήσει τα «ψέματα» για να πει την αλήθεια.
Αλήθεια πρώτη: Η τέχνη και η ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση περιορίζονται από το κράτος και τις χορηγίες. Ο S αποφασίζει να γράψει αυτό το έργο αφού «κόπηκε» το αρχικό γιατί έθιγε μια εταιρεία-χορηγό. Υφίσταται διαδοχικές απαγορεύσεις από το υπουργείο Εσωτερικών: Αρχικά είχε συμφωνηθεί ο Μαρτίν να υποδυθεί τον εαυτό του, μετά να παρακολουθήσει τις παραστάσεις και τέλος να παραβρεθεί στη γενική πρόβα· τελικά όλα ακυρώθηκαν.
Αλήθεια δεύτερη: Ο Μαρτίν είναι ένας άνθρωπος κοινωνικά αδέξιος, πιστεύει πως είναι ηλίθιος, κατατάσσει τον εαυτό του στον πάτο του «κοινωνικού βαρελιού» και είναι καχύποπτος και εχθρικός. Κακοποιήθηκε φριχτά από τον πατέρα του, εγκατέλειψε το σχολείο, για να μπορέσει να βιοποριστεί άρχισε να εκδίδεται και οδηγήθηκε στο έγκλημα όταν ένας πελάτης του και φίλος του πατέρα του φανέρωσε το μυστικό του. Είναι λοιπόν πατροκτόνος ή ήταν σε νόμιμη άμυνα;
Αλήθεια τρίτη: Ο S προσεγγίζει τον Μαρτίν αποστασιοποιημένος, νιώθει καλύτερός του γιατί χαίρει κοινωνικής αναγνώρισης και αποδοχής. Αρκετές φορές τον πατρονάρει χρησιμοποιώντας για παράδειγμα δύσκολες λέξεις και έννοιες. Στο τέλος όμως δίνει στον Μαρτίν αυτό που περισσότερο χρειάζεται. Αποδοχή και την υπόσχεση μιας φιλίας.
Αλήθεια τέταρτη: Ο Φέδε παίρνει το ρόλο προσαρμόζοντας την εμφάνισή του σ΄ αυτό που περίμενε ο S. Καθώς όμως «δουλεύει» το ρόλο γίνεται αυτός που φέρνει στη σκηνή προβληματισμούς, αποσπάσματα από κλασικά κείμενα και το τελικό ερώτημα: Είναι πατροκτονία, αν ο πατέρας δεν ανταποκρίνεται στον κοινωνικό και συναισθηματικό του ρόλο;
Αλήθεια πρώτη: Η ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση περιορίζεται από το κράτος και τις χορηγίες.
Η σκηνοθεσία του Β. Θεοδωρόπουλου αναδεικνύει το ρεαλισμό αλλά και τη συναισθηματική, γλυκόπικρη πλευρά του έργου. Κρατάει το ρυθμό που πρέπει, χωρίς εντυπωσιασμούς, ώστε να κοινωνήσει στον θεατή την ουσία του κειμένου. Επικουρείται σ΄ αυτή την προσπάθεια από τη μετάφραση (Μ. Χατζηεμμανουήλ), τον φωτισμό (Απ. Κουτσιανικούλης) και τη μουσική (Στ. Γασπαράτος). Έξοχο είναι και το σκηνικό (Κ. Πολίτης), το περιφραγμένο προαύλιο της φυλακής με την μπασκέτα και το γραφείο του συγγραφέα. Καταπληκτικές είναι οι ερμηνείες των δύο ηθοποιών. Ο Θάνος Λέκκας και ο Δημήτρης Καπουράνης βυθίζονται αριστοτεχνικά σε όλα τα επίπεδα της ιστορίας και δημιουργούν πολύπλοκες σχέσεις, γεμάτες αποχρώσεις. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο πέρασμα του Δ. Καπουράνη από το χαρακτήρα του Μαρτίν σε αυτόν του Φέδε, που σηματοδοτείται από το κούμπωμα της ζακέτας του αλλά στην πραγματικότητα είναι το πέρασμα από ένα κόσμο σε έναν άλλον, τελείως διαφορετικό.
Μία άλλη Θήβα
Θέατρο Κνωσός, Κνωσού 11, Πλατεία Αμερικής
Μέχρι 25 Μάη
