Μπάμπης Συριόπουλος
Η Πρωτοβουλία για ένα σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα προχωρεί σε ιδρυτικό συνέδριο της νέας οργάνωσης στις 14-16 Φεβρουαρίου. Όμως, η οργανωμένη πάλη και η ένταξη σε μια κομμουνιστική οργάνωση συνήθως θεωρούνται ανεπίκαιρες και περιοριστικές στον σύγχρονο κόσμο, σκιά του παρελθόντος. Η αντιμετώπιση, ωστόσο, του σύγχρονου καπιταλισμού, των σχεδίων και των μηχανισμών του, ο αναγκαίος επαναστατικός δρόμος απαιτούν ανώτερη συνείδηση, στράτευση και συντροφικότητα
Με αφορμή επετείους, αφιερώματα, ιστορικά βιβλία και βιογραφίες, συχνά γίνεται αναφορά στους κομμουνιστές και τους επαναστάτες του παρελθόντος, στις περιόδους εκείνες που σφράγισαν την ιστορία και στα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που αντιστάθηκαν σε απάνθρωπα καθεστώτα, πολέμησαν σε δίκαιους μα άνισους πολέμους και αντιπάλεψαν με θάρρος τη «σιδερένια φτέρνα» του κεφαλαίου. Αφοσίωση στο σκοπό, συνειδητή πειθαρχία, ανιδιοτέλεια, αυταπάρνηση και ετοιμότητα για θυσίες ήταν μερικά από τα καλύτερα χαρακτηριστικά των επαναστατών, όχι μόνο των γνωστών, όπως η Ρόζα, ο Τσε, η Ηλέκτρα Αποστόλου, ο Άρης, ο Μπελογιάννης και ο Πλουμπίδης, αλλά και των χιλιάδων και εκατομμυρίων σε όλο τον κόσμο που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην οργανωμένη πάλη για ένα κόσμο χωρίς εκμετάλλευση.
Συχνά βέβαια οι ιστορικές αναδρομές και η ανάδειξη των ηρωικών μορφών του επαναστατικού κινήματος συνδυάζονται με την απαξίωση της κομμουνιστικής αριστεράς και του επαναστατικού δρόμου. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις η εξύμνηση των επαναστατών του παρελθόντος -συχνά σε υπερθετικό βαθμό- υπαινίσσεται ότι σήμερα «δεν γεννιούνται τέτοιοι άνθρωποι», δεν υπάρχουν οι ανάλογες συνθήκες οπότε δεν υπάρχει άλλη λύση εκτός απ’ τον μεταρρυθμιστικό μονόδρομο. Η ίδια η οργανωμένη πάλη, η ένταξη σε μια κομμουνιστική οργάνωση, η συνειδητή στράτευση και πειθαρχία -σύμφωνα μ’ αυτές τις αντιλήψεις- δεν ταιριάζει στους σύγχρονους εργαζόμενους και ιδίως στη νεολαία με την ποικιλία των ενδιαφερόντων, των κλίσεων και των «ταυτοτήτων». Το τέλος των μεγάλων αφηγήσεων συμβαδίζει με το τέλος των ανθρώπων που αφιερώνονται σ’ αυτές.
Όντως τα χαρακτηριστικά των κομμουνιστών και των κομμουνιστριών προκύπτουν από την υπόθεση την οποία υπερασπίζουν, από την «απεραντοσύνη των σκοπών τους». Ο Ευγένιος Λεβινέ, ηγέτης της «σοβιετικής δημοκρατίας» της Βαυαρίας το 1919, μετά την αιματηρή ήττα της βραχύβιας εργατικής εξουσίας δήλωσε στο δικαστήριο που τον καταδίκασε σε θάνατο: «Οι Σοσιαλδημοκράτες ξεκινάνε, μετά το βάζουν στα πόδια και μας προδίδουν. Οι Ανεξάρτητοι (Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας, USPD) καταπίνουν το δόλωμα, έρχονται μαζί μας, μετά μας εγκαταλείπουν και εμείς οι κομμουνιστές στηνόμαστε στον τοίχο. Οι κομμουνιστές είμαστε νεκροί με αναστολή. Αυτό το γνωρίζω πολύ καλά». Εκτελέστηκε τελικά στις 5 Ιούνη του 1919.
Παρά τις αλλαγές στην ίδια την παραγωγή και τον τρόπο ζωής, παρά την πολυμορφία της σύγχρονης εργατικής τάξης, παρά την αποθέωση της ατομικότητας και της διαφορετικότητας, το κεφάλαιο διαφυλάσσει και μάλιστα επεκτείνει το «διευθυντικό δικαίωμα» και τον έλεγχο στους χώρους εργασίας ενώ τα αστικά κράτη -παρά τις διαφορές και αντιθέσεις στο εσωτερικό της αστικής πολιτικής- είναι εξαιρετικά άκαμπτα και αποφασισμένα στις κεντρικές, στρατηγικές τους επιδιώξεις. Τα αστικά επιτελεία, οι κυβερνήσεις και οι υπερεθνικοί καπιταλιστικοί οργανισμοί συνεχίζουν να κάνουν μακροπρόθεσμα σχέδια και «μεγάλες αφηγήσεις», να αλλάζουν τα σύνορα και να ισοπεδώνουν χώρες, να αναδιαμορφώνουν τις κοινωνίες, να γκρεμίζουν και να ξαναχτίζουν τον κόσμο με κίνητρο το κέρδος. Έχουν τους δικούς τους μεγάλους σκοπούς και τους υπηρετούν μέχρι τέλους.
Η συντροφικότητα σε μια κομμουνιστική οργάνωση διευρύνει την ελεύθερη δράση των μελών της. Οι μεγάλοι σκοποί «μεγαλώνουν» και τους ανθρώπους.
Πως είναι δυνατόν να ανατραπεί η αστική πολιτική με τους συγκεντρωτικούς και σιδερόφρακτους μηχανισμούς της χωρίς μια αντίστοιχη εργατική πολιτική με στόχο την κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και χωρίς μια κομμουνιστική οργάνωση ομοϊδεατών επαναστατών που να θέτει συνειδητά και οργανωμένα αυτό το σκοπό; Η αναγκαία αντικαπιταλιστική επανάσταση δεν έρχεται ούτε σαν αποτέλεσμα κάποιων σιδερένιων ιστορικών νομοτελειών όπως διακήρυσσε η σοσιαλδημοκρατία της 2ης Διεθνούς και το ηττημένο κομμουνιστικό κίνημα, ούτε προκύπτει αναπάντεχα και «αστάθμητα» σαν ξαφνικό συμβάν σύμφωνα με άλλες αντιλήψεις, αντίθετα προετοιμάζεται συνειδητά από πρωτοπορίες σε αντεπαναστατικούς καιρούς. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ είχε γράψει το σκοτεινό 1915 στη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου: «Ο σοσιαλισμός, είναι στην ιστορία του κόσμου το πρώτο λαϊκό κίνημα που θέτει για σκοπό του την εγκαθίδρυσή του και που είναι επιφορτισμένο απ’ την ιστορία να δώσει στην κοινωνική δράση των ανθρώπων ένα συνειδητό νόημα, να εισάγει στην ιστορία μια μεθοδική σκέψη, και δια μέσου αυτών, την έκφραση της ελεύθερης θέλησής τους».
Η Πρωτοβουλία για ένα σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα προχωρεί στην ίδρυση μιας νέας οργάνωσης στο επόμενο δίμηνο απευθύνοντας κάλεσμα για μια νέα κομμουνιστική στράτευση. Γράφεται στις Θέσεις & προγραμματικές αρχές της Πρωτοβουλίας: «Η συμμετοχή στην επαναστατική οργάνωση αποτελεί δέσμευση του κάθε μέλους για καθολική άρνηση και αντιπαράθεση στον καπιταλισμό, συνειδητό αγώνα για την κομμουνιστική απελευθέρωση. Ως εκ τούτου, η συμμετοχή ενός αγωνιστή στην οργάνωση ορίζει μια σχέση. Σχέση ζωής, τρόπου δράσης, σύστημα σκέψης, πολιτική δέσμευση, ένταξη στο συλλογικό εμείς. Η σχέση που ορίζει η συμμετοχή στην οργάνωση αποτελεί μια βαθιά ενοποιητική λειτουργία που υπερβαίνει δημιουργικά κάθε άλλη επιμέρους ταυτότητα και συνθέτει διαλεκτικά ένα αποτελεσματικό σύνολο-δυναμικό που έχει ενιαίο σκοπό και στόχο την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού, την εργατική εξουσία-δημοκρατία, τη μετάβαση στο σοσιαλισμό και την κομμουνιστική απελευθέρωση της ανθρωπότητας».
Η ένταξη σε μια τέτοια κομμουνιστική οργάνωση δεν αναιρεί ούτε την ατομικότητα του κάθε μέλους, ούτε την ελεύθερη βούλησή του, παρά τη συνειδητή πειθαρχία που συνεπάγεται η δημοκρατική ενότητα δράσης. Σε αντίθεση με την αστική αντίληψη που βλέπει την ελευθερία του καθενός να περιορίζεται από την ελευθερία των άλλων, η συντροφικότητα σε μια κομμουνιστική οργάνωση διευρύνει τα όριά της: «Ταυτόχρονα, η συλλογική κίνηση και δέσμευση δημιουργεί τη χαρά της συμμετοχής σε μια κοινή μεγάλη υπόθεση, τη δημιουργικότητα της προώθησης ενός σκοπού και την απελευθέρωση της κάθε προσωπικότητας. Η οργάνωση ως ενιαίος οργανισμός συνδυάζει και κατευθύνει δυνάμεις, με αποτέλεσμα να «παράγουν» τα μέλη της περισσότερα από όσα θα μπορούσε ο καθένας/καθεμία δρώντας μόνος» (Θέσεις). Οι μεγάλοι σκοποί «μεγαλώνουν» και τους ανθρώπους.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 11-12 Ιανουαρίου
Στις 14-16 Φεβρουαρίου το ιδρυτικό συνέδριο της νέας κομμουνιστικής οργάνωσης
