Γιώργος Μουρμούρης
▸Έναν μήνα πριν τη συμπλήρωση δύο ετών από το έγκλημα στα Τέμπη με τους 57 νεκρούς, τα ατυχήματα και δυστυχήματα στον ελληνικό σιδηρόδρομο δεν έχουν τέλος.
Μόλις στις 13 Ιανουαρίου στον σταθμό του Αεροδρομίου Αθηνών, ο παντογράφος (το σύστημα μετάδοσης ενέργειας από τις ρευματοφόρες γραμμές) συρμού του Προαστιακού αποκολλήθηκε και έπεσε στην αποβάθρα, στην οποία περίμεναν επιβάτες. Από καθαρή τύχη δεν υπήρξαν τραυματισμοί.
Πρόκειται για ένα από τα τελευταία και πλέον αντιπροσωπευτικά περιστατικά της εικόνας διάλυσης που επικρατεί στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Διάλυση που αφορά τόσο την κρατική εταιρεία διαχείρισης της υποδομής (τον ΟΣΕ) όσο και τους ιδιώτες της Hellenic Train που ελέγχουν και την ΕΕΣΤΥ, την εταιρεία συντήρησης των συρμών που, όπως δείχνει και το περιστατικό στο αεροδρόμιο, βρίσκονται σε άθλια κατάσταση.
Καθημερινότητα άλλωστε τείνουν να γίνουν τα ατυχήματα και δυστυχήματα σε ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, σε πολλές εκ των οποίων τα συστήματα φύλαξης (οι μπάρες) είναι εκτός λειτουργίας ή υπολειτουργούν, ενώ πάμπολλα είναι τα περιστατικά συρμών που προσκρούουν σε αντικείμενα που έχουν πέσει στις γραμμές.
Μόνο τους τελευταίους μήνες, η λίστα της ντροπής δεν έχει τέλος: Τον Σεπτέμβριο του 2024 στον σταθμό της Λειβαδιάς, οι πόρτες του τρένου έκλεισαν πριν προλάβει να επιβιβαστεί μια γυναίκα, με αποτέλεσμα να εγκλωβιστεί και να συρθεί κατά μήκος της αποβάθρας. Τον Οκτώβριο, συρμός του Προαστιακού προσέκρουσε σε δέντρα στη γραμμή της Χαλκίδας, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές. Τον ίδιο μήνα, δύο συρμοί βρέθηκαν να κινούνται στην ίδια γραμμή κοντά στον σταθμό των Αγίων Αναργύρων, με τη σύγκρουση να αποφεύγεται σε οριακό σημείο.
Τον Νοέμβριο, συρμός του Προαστιακού ακινητοποιήθηκε στον σταθμό του Κορινού στην Πιερία, με αμαξοστοιχία Intercity που ακολουθούσε να συνεχίζει την πορεία της, καθώς η σηματοδότηση έδειχνε λανθασμένα πράσινο φως αντί για κόκκινο. Η σύγκρουση αποφεύχθηκε χάρη στις ραδιοεπικοινωνίες. Τον Δεκέμβριο ο «Μουτζούρης», το τουριστικό τρενάκι του Πηλίου, εκτροχιάστηκε στο πρώτο του δρομολόγιο, ενώ στον Έβρο αμαξοστοιχία προσέκρουσε σε άλογα, λίγα 24ωρα μετά την επανέναρξη των δρομολογίων στον ακριτικό νόμο.
Και όλα αυτά χωρίς να συνυπολογίσει κανείς τις συχνά πολύωρες καθυστερήσεις στη γραμμή Αθηνών – Θεσσαλονίκης, τη μοναδική ουσιαστικά εναπομείνασα σιδηροδρομική γραμμή της χώρας, που συνεπάγονται απίστευτη ταλαιπωρία για τους επιβάτες αλλά και απαξίωση –προς όφελος των ΚΤΕΛ– ενός μέσου μαζικής μεταφοράς που θα μπορούσε να αποτελεί την αιχμή του δόρατος των συγκοινωνιών στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα.
Η «κακοδαιμονία» βεβαίως του ελληνικού σιδηροδρόμου δεν οφείλεται στο… κακό το ριζικό μας, αλλά σε πολιτικές αποφάσεις που ελήφθησαν εν πλήρει συνειδήσει από τις κυβερνήσεις των τελευταίων ετών. Από την απαξίωση του σιδηροδρομικού δικτύου που τη δεκαετία του 1990 έχασε το… τρένο της ηλεκτροκίνησης, μέχρι τη πολυδιάσπαση του άλλοτε ενιαίου ΟΣΕ προς όφελος των κρατικοδίαιτων εργολάβων (βλέπε συμβάσεις ΕΡΓΟΣΕ) στο πλαίσιο της μακράς διαδικασίας ιδιωτικοποίησης που κατέληξε στην πώληση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στους Ιταλούς της FS από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
Έκτοτε οι ιδιώτες (η κρατική εταιρεία σιδηροδρόμων της Ιταλίας που στο εσωτερικό θεωρείται κορυφαία αλλά στο εξωτερικό κάνει «αρπαχτές») εισπράττουν αδιαλείπτως κρατικές επιδοτήσεις για δρομολόγια – φαντάσματα που σε πολλές περιπτώσεις εκτελούνται με… λεωφορεία ταξιδιωτικών πρακτορείων, έχοντας παράλληλα εμπλακεί σε μια διελκυστίνδα με τον ΟΣΕ αναφορικά με τα τέλη χρήσης δικτύου, τα οποία οι Ιταλοί αρνούνται να καταβάλουν. Ο δε ΟΣΕ, από την πλευρά του, έχει παρατήσει το δίκτυο σε άθλια κατάσταση –τα κλαδιά που συχνά «ξυρίζουν» τους συρμούς ή τα δέντρα στα οποία προσκρούουν αμαξοστοιχίες αποτελούν μικρό μόνο δείγμα της κατάστασης που επικρατεί.
Όσο για τους εργαζόμενους, οπότε επιχειρούν να διαμαρτυρηθούν, οδηγούνται στα… δικαστήρια, με τις κινητοποιήσεις τους –που αφορούν πρωτίστως ζητήματα ασφάλειας– να κρίνονται συλλήβδην παράνομες και καταχρηστικές. Όπως ακριβώς συνέβαινε και πριν τα Τέμπη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 18-19 Ιανουαρίου
