Κατερίνα Φραγκουλοπούλου
Για τις ρωγμές και τις βαθιές ενοχές στη βιτρίνα των νοικοκυραίων μιλάει το έργο Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος, σε μια εξαιρετική παράσταση που συγκλονίζει και προβληματίζει.
Ένα κανονικό πεντάεδρο* και οι κυρ-Παντελήδες
Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος του Ζουζέπ Μαρία Μιρό ανέβηκε στο θέατρο Θησείον τον Μάρτιο του ‘24, σε σκηνοθεσία της Ζωής Ξανθοπούλου, με ερμηνευτή τον Αργύρη Ξάφη. Πρόκειται για ένα έργο που γράφτηκε για να ερμηνευτεί από έναν ηθοποιό, ο οποίος ενσαρκώνει τους πέντε κύριους και δύο ακόμη χαρακτήρες και διηγείται την ιστορία του Αλμπέρτ, ενός έφηβου που βρίσκεται δολοφονημένος σε ένα χωράφι.
Το έργο ξεκινάει με τις τελευταίες φράσεις του 17χρονου αγοριού που ξεψυχάει και την ανακάλυψη του πτώματος από δύο περαστικούς αγρότες. Στη συνέχεια τον λόγο παίρνουν η μητέρα του αγοριού, η δασκάλα του, ένας ανοϊκός ξυλουργός και η τραβεστί φίλη του πατέρα. Όλοι τους συνομιλούν με κάποιον (τον δήμαρχο, τον σύζυγο, τον υπάλληλο ενός βενζινάδικου) που ποτέ δε βλέπουμε, ο οποίος όμως συμμετέχει στη συζήτηση, αφού φαίνεται να παίρνει απαντήσεις. Δεν έχουμε να κάνουμε λοιπόν με έναν μονόλογο. Τα πρόσωπα του έργου τελικά συνδιαλέγονται συνεχώς με τους θεατές.
Η ιστορία εκτιλύσσεται σε ένα χωριό, χτισμένο σε ένα ειδυλλιακό τοπίο, όμορφα και ηθικά οργανωμένο, μέχρι να φτάσουμε στη «διασταύρωση» , όπου κατοικούν οι σειρήνες, ή στην εκκλησιαστική κατασκήνωση, όπου συστηματικά κακοποιούνται παιδιά. Τότε η κουρτίνα σηκώνεται και ερχόμαστε αντιμέτωποι με όλη την υποκρισία των κυρ-Παντελήδων. Ό,τι γίνεται πίσω από τις κλειστές πόρτες ή έξω από το χωριό δεν έχει σημασία. Η φτώχια και η ακύρωση δεν έχουν σημασία, αρκεί να κρύβονται κάτω από το χαλί. Ό,τι διαταράσσει τη φαινομενική τελειότητα πρέπει να εξαφανίζεται αθόρυβα και όμορφα και τακτοποιημένα να πορευόμαστε στο άπειρο.
Το κείμενο, χωρίς δραματικές εξάρσεις και καταγγελτικό λόγο, έχει τη δύναμη γροθιάς
Υπάρχουν δύο μεγάλες απουσίες που διαπερνούν όλη την ιστορία. Η πρώτη είναι αυτή του πατέρα του Αλμπέρτ, που αυτοκτόνησε. Ως παιδί κακοποιήθηκε από τον ιερέα και αρκετούς από τους συγχωριανούς του, ακολούθησε όμως τις κοινωνικές συμβάσεις, σπούδασε, παντρεύτηκε, έκανε ένα παιδί. Προσπάθησε να ενταχτεί στην συνολική εικόνα. Αρνήθηκε ακόμα και τη φιλία του με την τραβεστί Ελισέου. Δεν άντεξε και αυτοκτόνησε για λόγους που κανείς δεν θέλει να ομολογήσει. Η δεύτερη είναι αυτή του γιου, του θύματος. Ενός παιδιού που με την ορμή της νιότης του αμφισβήτησε τα πάντα. Με μία «ανηθικότητα» – άγνοια κινδύνου – πορεύτηκε ανάμεσα στους νοικοκυραίους, έκανε ότι ήθελε με απόλυτη ελευθερία και δημιούργησε μια ρωγμή στην τέλεια βιτρίνα. Γι’ αυτό δολοφονήθηκε και βάρβαρα ακρωτηριάστηκε. Γι αυτές τις δύο απώλειες μιλούν όλα τα πρόσωπα του έργου. Βγάζουν ενοχές, όχι αρκετές όμως για να αμφισβητήσουν την κατάσταση. Είναι «ανθρωπάκια», λυπηρά, ακυρωμένα όχι όμως συμπαθητικά. Το κείμενο, χωρίς δραματικές εξάρσεις και καταγγελτικό λόγο, έχει τη δύναμη γροθιάς.
Ως προς τη δομή του, το έργο κατά τη γνώμη μου είναι μεγαλοφυές, καταδεικνύει την ουσία ενός μοντερνισμού που πατάει στις παραδοσιακές θεατρικές νόρμες για να τις ανατρέψει. Η παράσταση είναι εξαιρετική. Ο Αργύρης Ξάφης παίρνει το «δώρο» που κάνει ο συγγραφέας σε ένα ηθοποιό – μύστη (λόγια του Μιρό) και το μεταβιβάζει αυτούσιο στους θεατές, παραδίδοντας μαθήματα ερμηνείας. Η σκηνοθεσία σέβεται και στηρίζει απόλυτα το κείμενο και τον ερμηνευτή και με ελάχιστα μέσα (όχι όμως και δουλειά) συμβάλλει σε ένα τελικό αποτέλεσμα που στοχεύει κατευθείαν στις βεβαιότητες και τις συμβάσεις που έχουμε αποδεχτεί. Είναι ένας περίπατος 20 μέτρων (όσο είναι η σκηνή) στον κόσμο και μέσα μας.
Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος.
Θέατρο Θησείον. Ένα θέατρο για τις τέχνες.
Από 24/11/24 ως 1/1/25
*Σημείωση: Το κανονικό πεντάεδρο είναι ένα στερεό που δεν υπάρχει, δεν έχει πέντε ίσες έδρες ούτε ίσες στερεές γωνίες. Τον όρο χρησιμοποιεί για το έργο ο κουβανός θεατρολόγος και σκηνοθέτης Α. Γ. Μέλο στο κείμενό του για την παρουσίαση του έργου, θεωρώντας ότι η αλληλεπίδραση των πέντε κύριων χαρακτήρων δημιουργεί το τέλειο πεντάεδρο
