Γιώργος Μιχαηλίδης
Σε μια Ευρώπη που βάφεται στο «βαθύ μπλε», τα αποτελέσματα του β’ γύρου των γαλλικών εκλογών παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον και μοιραία προκαλούν πόλωση. Εμείς οφείλουμε να τα δούμε πρώτα απ’ όλα με ψυχραιμία.
Α) Από άποψη κατανομής εδρών και συγκριτικά με τις εκλογές του 2022 έχουμε τα εξής δεδομένα:
Σύνολο εδρών: 577
Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP): 178-182 (+45 έως +49)
Κόμμα Μακρόν (Ensemble): 150-160 (-85 έως -95)
Κόμμα Λεπέν (RN): 142 (+53)
Ρεπουμπλικάνοι/Γκωλική Δεξιά (LR): 39 (-25)
Διάφορα Δεξιά: 27 (+17)
Διάφορα Αριστερά: 12 (-9)
Διάφορα Κεντρώα: 6
Ρεγκιοναλιστές: 9
Μικρότεροι σχηματισμοί μοιράζονται τις υπόλοιπες έδρες
*Υπάρχουν μικροαποκλίσεις στις έδρες μεταξύ των αποτελεσμάτων του υπουργείου Εσωτερικών και άλλων πηγών. Αυτές αφορούν το που κατατάσσονται κάποιοι βουλευτές μικρών σχηματισμών, χωρίς όμως να αλλάζει η μεγάλη εικόνα.
Β) Από άποψη ψήφων και ποσοστών:
Στον β’ γύρο συμμετείχαν 5 εκατομμύρια λιγότεροι ψηφοφόροι καθώς 76 έδρες είχαν ήδη κριθεί από τον α’ γύρο.
Το κόμμα της Λεπέν, που κατέβηκε παντού, βγαίνει πρώτο σε ψήφους λαμβάνοντας πάνω από 10 εκ. μαζί με τους συμμάχους του. Παρά τη μείωση της συμμετοχής, έχασε μόλις 500.000 ψήφους σε σχέση με τον α’ γύρο, το οποίο σημαίνει ποσοστιαία άνοδο της τάξης του 4%.
Για τις υπόλοιπες δυνάμεις οι συγκρίσεις είναι επισφαλείς αφού σε δεκάδες περιφέρειες αποσύρθηκαν υποψήφιοι για να ψηφιστούν άλλοι, άλλων κομμάτων (βλ. παρακάτω). Έτσι, τα ποσοστά και οι ψήφοι του ΝΛΜ εμφανίζονται σαφώς μικρότερα στον β’ γύρο (2 εκ. ψήφοι λιγότερες και -2,5%) ενώ οι Μακρονιστές εμφανίζονται να χάνουν μόλις 120.000 ψήφους και να ανεβάζουν τα ποσοστά τους κατά 3 μονάδες. Εντούτοις, για την απήχηση των δύο αυτών σχηματισμών ασφαλέστερα συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν από τα αποτελέσματα του α’ γύρου.
Συνεπώς, το ακροδεξιό κόμμα της Λεπέν βγαίνει τρίτο σε έδρες όμως πρώτο σε ψήφους σε όλη τη Γαλλία. Στον α’ γύρο πήρε 1,5 εκ. περισσότερους ψήφους από το δεύτερο ΝΛΜ (διαφορά που στον β’ γύρο έγινε 3 εκ. λόγω της απόσυρσης υποψηφιοτήτων του ΝΛΜ). Γίνεται φανερό ότι οι συσχετισμοί στο κοινοβούλιο είναι ζήτημα εκλογικού νόμου. Άρα, μπορούμε να μιλάμε για εκλογική ήττα; Και ναι, και όχι, θα έλεγε κάποιος. Αφενός το κόμμα της Λεπέν δεν κατάφερε, παρά την πρωτιά του, να αποκτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αφετέρου ενώ στις βουλευτικές εκλογές του 2022 πήρε λίγο πάνω από 4 εκ. ψήφους, τώρα ξεπέρασε τα 9 εκατομμύρια.
Γ) Αποσύρσεις υποψηφιοτήτων
Σημαντικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα έπαιξαν οι αποσύρσεις υποψηφιοτήτων εκεί όπου στον β’ γύρο θα αναμετρούνταν περισσότεροι από δύο υποψήφιοι/ες. Συνολικά 127 υποψήφιοι του Νέου Λαϊκού Μετώπου αποσύρθηκαν. Σε 100 περιφέρειες υπέρ των Μακρονικών και σε 27 υπέρ των Ρεπουμπλικάνων-Γκωλικών. Από την πλευρά τους, 81 υποψήφιοι των Μακρονικών αποσύρθηκαν σε περιφέρειες όπου μεγαλύτερες πιθανότητες εκλογής είχαν υποψήφιοι του Νέου Λαϊκού Μετώπου. Τέλος, σε 89 περιφέρειες δεν υπήρξε καμία απόσυρση υποψηφιότητας.
Κάποια πρώτα συμπεράσματα
Συνολικά, το κόμμα της Λεπέν και το Νέο Λαϊκό Μέτωπο είναι σαφώς ενισχυμένα στη νέα Βουλή από άποψη εδρών ενώ δύο κόμματα-αστικοί πυλώνες, όπως το κόμμα του Μακρόν και οι Γκωλικοί-Ρεπουμπλικάνοι, είναι σαφώς αποδυναμωμένα. Ωστόσο, η εσωτερική κατανομή εδρών στο ΝΛΜ δείχνει ότι οι μεγάλοι κερδισμένοι από τη συμμαχία είναι οι Σοσιαλιστές, δηλαδή ένα αστικό κόμμα που έχει κυβερνήσει κι έχει χρεωθεί την κοινωνική δυσαρέσκεια. Οι Σοσιαλιστές το 2017 είχαν πάρει μόλις 30 έδρες, το 2022 μέσα από αντίστοιχη μετωπική συμμαχία μόλις 28, ενώ τώρα ανέβηκαν στις 64 και αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο στις συμφωνίες και συνεννοήσεις της επόμενης ημέρας. Η αριστερή τάση του ΝΛΜ, η Ανυπότακτη Γαλλία, πήρε 71 έδρες (-4 σε σχέση με το 2022) ενώ οι Πράσινοι 33 και το ΚΚ Γαλλίας 9 (-3).
Το τελικό αποτέλεσμα φανερώνει ότι -έστω και διαστρεβλωμένα- η κοινωνική δυσαρέσκεια και οι μεγάλοι εργατικοί/κοινωνικοί αγώνες αποτυπώνονται και εκλογικά. Όμως, χωρίς, το εκλογικό αλισβερίσι του β’ γύρου είναι σίγουρο ότι οι Μακρονιστές θα είχαν υποστεί ακόμα μεγαλύτερη καθίζηση (φυσικά και το ΝΛΜ θα έβγαζε λιγότερες έδρες ενώ το κόμμα της Λεπέν περισσότερες). Η στρέβλωση έγκειται ακριβώς σε αυτό το σημείο. Από άποψη εδρών (άρα και ρόλου) στο νέο κοινοβούλιο οι Μακρονιστές ναι μεν παρουσιάζουν μεγάλη πτώση, διασώζονται όμως από μια μεγάλη συντριβή, όπως αυτή εκφράστηκε στον α’ γύρο.
Άλλο ζήτημα αποτελεί η δυσκολία επίτευξης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Πρακτικά, για να επιτευχθεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία (289 βουλευτές) χρειάζεται συναίνεση μεταξύ ΝΛΜ και Μακρονιστών ή έστω τμημάτων του ΝΛΜ με τους Μακρονιστές και ενδεχομένως ανεξάρτητους βουλευτές ή τμήματα των Ρεπουμπλικάνων. Με την ενίσχυση που έχουν πετύχει Σοσιαλιστές και Πράσινοι μέσα από την εκλογική τακτική του ΝΛΜ κάτι τέτοιο δεν είναι απίθανο, αν και κανένας δρόμος δε μοιάζει ευκολοδιάβατος.
Πολύς κόσμος του αγώνα πήρε ανάσα και πανηγύρισε το αποτέλεσμα, γεγονός που είναι κατανοητό. Όμως η ανάσα αυτή θα είναι σύντομη. Αυτό δείχνουν τόσο οι αριθμοί των εκλογών όσο και η πραγματικότητα στους δρόμους και τους διαδρόμους. Η Λεπέν (παρά την πολλοστή ανεπιτυχή της προσπάθεια να κερδίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ή την προεδρική καρέκλα) βρίσκεται στην ισχυρότερη στιγμή της από άποψη λαϊκής υποστήριξης. Είναι σίγουρο ότι θα επιχειρήσει να εξαργυρώσει το αντι-Λεπέν μέτωπο στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Οτιδήποτε κακό συμβαίνει ή δεν αλλάζει θα χρεώνεται απ’ τους ακροδεξιούς σε όσους συνασπίστηκαν εναντίον τους. Έτσι, παρότι στο δρόμο προς την κατάκτηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, όπως νόμιζαν, οι Λεπενιστές περιέκοψαν πολλές από τις φιλολαϊκές τους υποσχέσεις, το αντισυστημικό τους προσωπείο ενδέχεται να ενισχυθεί.
Για να στραφεί η τεράστια κοινωνική δυσαρέσκεια και δυσφορία προς πραγματικές αριστερές λύσεις (μακριά από τα μέτωπα με πρώην δήμιους του λαού όπως π.χ. το Σοσιαλιστικό Κόμμα), για να συντριβούν οι ακροκεντρώοι και για να κερδηθεί φτωχός κόσμος από την αγκαλιά της Ακροδεξιάς χρειάζονται ακόμα ισχυρότεροι κοινωνικοί αγώνες, ισχυροποίηση των ταξικών δυνάμεων στο εργατικό κίνημα, πιο ολοκληρωμένο αντισυστημικό πρόγραμμα και πραγματικά αντικαπιταλιστικά μέτωπα, φυσικά και εργατικό/κομμουνιστικό κόμμα.
Αυτή θα είναι η βαθύτερη ανάσα και αυτό τονίζουν οι οργανώσεις της αντικαπιταλιστικής/κομμουνιστικής Αριστεράς στη Γαλλία που δεν πήραν μέρος στο Νέο Λαϊκό Μέτωπο, αλλά συμμετείχαν ανεξάρτητα στις εκλογές.
Οι δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής, κομμουνιστικής Αριστεράς στη Γαλλία είναι αντιμέτωπες με την πρόκληση να χαράξουν την πορεία που απαιτεί η εποχή, ώστε να συμβάλλουν στην οικοδόμηση του πραγματικού αντίπαλου δέους στην Ευρώπη του σύγχρονου καπιταλιστικού ολοκληρωτισμού.
