Γεράσιμος Λιβιτσάνος
Δεν υπάρχει ευθύνη σε κανένα πολιτικό πρόσωπο, το σύστημα είναι «αθώο» για το Έγκλημα στα Τέμπη. Σαφές και ξεκάθαρο ήταν το μήνυμα που δόθηκε στην αρχή της εβδομάδας από την Εξεταστική Επιτροπή που συστήθηκε για τα το πολύνεκρο – όσο και προδιαγεγραμμένο – δυστύχημα που κόστισε την ζωή σε 57 επιβάτες, πολλοί από αυτούς νέοι άνθρωποι.
Το καταληκτικό πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής που ψηφίστηκε από τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας αναφέρει πως δεν υφίσταται καμία ευθύνη για πολιτικά πρόσωπα. Δηλαδή πως οι υπουργοί Μεταφορών του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ που διαδοχικά διέλυσαν το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας προκειμένου να το εκποιήσουν λόγω «μνημονιακών υποχρεώσεων» τα προηγούμενα χρόνια, δεν έχουν καμία σχέση με το δυστύχημα. Αντιθέτως έχουν άμεση σχέση οι δύο μηχανοδηγοί της αμαξοστοιχίας που σκοτώθηκαν, όπως και ο σταθμάρχης της Λάρισας που διορίστηκε στο πλαίσιο των γνωστών πελατειακών σχέσεων. Η επιτροπή κατέληξε στην επίσημη θέση του «ανθρώπινου λάθους» και της «παραβίασης του κανονισμού κίνησης» ξεπλένοντας κάθε συστημική ευθύνη.
Η απόφαση στην οποία κατέληξε η Εξεταστική Επιτροπή που ψηφίστηκε από την Βουλή στα μέσα Νοεμβρίου του 2023, κατέρριψε οποιαδήποτε αυταπάτη υπήρχε περί «δικαιοσύνης» μέσω των κοινοβουλευτικών θεσμών. Ενώ προδικάζει σε σημαντικό βαθμό και την κατάληξη που θα έχει η δικαστική διαδικασία. Παρά το γεγονός πως εντοπίζονται στην εισαγγελική έρευνα δομικά στοιχεία της λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου που οδήγησαν στην σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Άλλωστε ακόμη και αν οι δικαστικές αρχές «προσπεράσουν» την κρίση της κοινοβουλευτικής επιτροπής και εντοπίσουν ευθύνες πολιτικών προσώπων ουσιαστικά θα γίνει μια …ανακύκλωση της υπόθεσης. Αφού σε περίπτωση που υπάρξουν κατηγορίες για υπουργό αυτομάτως ενεργοποιείται ο περίφημος «Νόμος Περί Ευθύνης Υπουργών». Έτσι το ίδιο σώμα που έκρινε πως …δεν υπάρχουν ποινικές ευθύνες σε μέλη της κυβέρνησης θα κληθεί να αποφασίσει για την παραπομπή ενός η περισσότερων υπουργών σε Ειδικό Δικαστήριο! Δηλαδή να αναιρέσει την αρχική του εκτίμηση, πράγμα που προφανώς δεν θα συμβεί. Αυτά χωρίς να συνυπολογίσει κανείς τα αδικήματα που έχουν παραγραφεί λόγω παρέλευσης 5ετίας.
Η απόφαση της Εξεταστικής Επιτροπής ήταν ουσιαστικά προδιαγεγραμμένη. Άλλωστε ο αρμόδιος για την κοινοβουλευτική λειτουργία της Νέας Δημοκρατίας Μάκης Βορίδης είχε προαναγγείλει ήδη από τον Νοέμβριο- όταν συζητούνταν η έγκριση της επιτροπής- πως η κυβέρνηση δεν εκτιμά ότι υπάρχουν ευθύνες υπουργών.
Δεν υπάρχει καμία ευθύνη πολιτικού προσώπου αποφάνθηκε η Εξεταστική Επιτροπή, «καπελώνοντας» έτσι και την δικαστική έρευνα.
Έκτοτε η Εξεταστική Επιτροπή λειτούργησε με ευθύνη της κυβερνητικής πλειοψηφίας στην κατεύθυνση της επιβεβαιώσης αυτής της θέσης: Είτε αρνούμενη να καλέσει τους εκπροσώπους των εργαζομένων που είχαν καταγγείλει την κατάσταση των σιδηροδρόμων, είτε αποκλείοντας ουσιώδεις μάρτυρες. Είναι ενδεικτικό μάλιστα πως οι δύο κατά τεκμήριο σχετικοί υπουργοί για το έγκλημα στα Τέμπη, ο Κώστας Καραμανλής και ο Χρήστος Σπίρτζης κλήθηκαν αργά στον κατάλογο των μαρτύρων. Έτσι ώστε να έχουν την δυνατότητα να προσαρμόσουν τις καταθέσεις σε όσα είχαν πει οι – λίγοι – εμπειρογνώμονες που κλήθηκαν.
Επίσης η περίφημη δικογραφία του Εφέτη Ανακριτή της Λάρισας που περιείχε σειρά στοιχείων έρευνας, έφθασε στην Εξεταστική Επιτροπή όταν αυτή είχε σχεδόν ολοκληρώσει το έργο της. Έτσι ώστε να μην παίξει ουσιαστικό ρόλο στην όλη διαδικασία.
Φυσικά ρόλο στην εξέλιξη των πραγμάτων έπαιξαν και οι επιμέρους επιδιώξεις των πολιτικών σχηματισμών. Ήταν δεδομένο πως η ΝΔ είχε στόχο την κάλυψη των ευθυνών του Κ.Καραμανλή και αντίστοιχα ο ΣΥΡΙΖΑ των ευθυνών του Χρ.Σπίρτζη.
Έτσι ήταν σαφές ότι ζητήματα όπως η επιβολή στην Ελλάδα των πολιτικών της ΕΕ για τον προσανατολισμό των σιδηροδρομικών υποδομών στους σχεδιασμούς της ανάπτυξης των δικτύων Logistics και την προσαρμογή τους στις ανάγκες του εγχώριου και διεθνούς κεφαλαίου, έμειναν εκτός συζήτησης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (16.3.24)
