Πάλη για τη διατροφή του λαού, κόντρα στο κεφάλαιο

Η εποχή της περιβαλλοντικής καταστροφής, των διάσπαρτων ιμπεριαλιστικών πολέμων αλλά και της αναπροσαρμογής του αγροτοδιατροφικού τομέα με βάση το «πρασίνισμα» της παραγωγής, βγάζει στην επιφάνεια βασικά ερωτήματα: Θα υπάρχουν τρόφιμα; Ποιος τα παράγει; Ποια είναι η ποιότητά τους; Ποιος ελέγχει την παραγωγή; Ποιο είναι το δίκτυο διανομής; Ποιος ελέγχει όλη αυτή τη διαδικασία;

Τα ίδια ερωτήματα μπαίνανε βίαια και σε άλλες κρίσιμες στιγμές της ιστορίας του λαού μας (συχνά υμνούμε με περηφάνια τη στάση των ΕΑΜ-ΕΛΑΣ την περίοδο της κατοχής). Στο δημοψήφισμα του 2015 μας λέγανε ότι μια πιθανή ρήξη με την ΕΕ θα είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη τροφίμων…

Σήμερα στην Ελλάδα βρισκόμαστε στη φάση ολοκλήρωσης των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων στον αγροτοδιατροφικό τομέα. Η διαχείριση των αγροτοκτηνοτροφικών προϊόντων ελέγχεται από μια χούφτα καπιταλιστών στην Ελλάδα και από αγροτοδιατροφικούς κολοσσούς σε παγκόσμιο επίπεδο που διαπλέκονται μεταξύ τους.

Στα πρώτα 30 χρόνια συμμετοχής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε αυτή η κατάσταση αργά και σταθερά (λόγω και των πολιτικών συσχετισμών), η οποία στηρίχτηκε και συναποφασίστηκε από όλες τις κυβερνήσεις.

Ποιοτική τομή την προηγούμενη δεκαετία αποτέλεσαν τα μνημόνια, τα οποία επιτάχυναν ειλημμένες αποφάσεις των κυβερνήσεων και της ΕΕ. 

Την περίοδο των μνημονίων:

α) Έσπασε η συμμαχία του κεφαλαίου με μερίδα της συνεταιριστικής γραφειοκρατίας στην ύπαιθρο, διαλύσανε τους συνεταιρισμούς και τους αναπροσαρμόσανε με μία σειρά νόμους ώστε να αποτελέσουν κανονικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις.

β) Πουλήθηκαν ή έκλεισαν οι βιομηχανίες λιπασμάτων, οι κρατικοσυνεταιριστικές βιομηχανίες γάλακτος, ζάχαρης και καπνού, ενώ με «μητρώο αγροτών – αγροτικών εκμεταλλεύσεων» επιτάχυναν τις διαδικασίες ξεκληρίσματος.

Όλη αυτή η κατάσταση έχει τη σφραγίδα των ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ αλλά και όλων των ακροδεξιών μορφωμάτων που κυβέρνησαν μαζί τους.

Οι αναθεωρήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2014 (μέχρι και σήμερα), με τη «πράσινη» συμφωνία, τον αναπροσανατολισμό των νέων επιδοτήσεων υπέρ των αγροτικών επιχειρήσεων, τις συνεχιζόμενες τρομακτικές αυξήσεις (λιπάσματα, ζωοτροφές, πετρέλαιο, ρεύμα κ.λπ.), την καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων (ένας βασικός λόγος των κινητοποιήσεων σε Γερμανία, Αγγλία, βόρεια Γαλλία και βόρεια Ιταλία) δια μέσου εξαγορών και λουκέτων, σε συνδυασμό με τις περιβαλλοντικές καταστροφές, αποτελούν τη σπίθα των αγροτικών κινητοποιήσεων τα τελευταία χρόνια, με τη φετινή χρονιά να έχει πιο μαζικά χαρακτηριστικά στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη.

Μεγάλη σημασία έχει η κατανόηση της αλλαγής των συσχετισμών στην αγροτική παραγωγή της χώρας. Στην Ελλάδα, τα τελευταία 25 χρόνια, έχει διαμορφωθεί στον αγροτοδιατροφικό τομέα το μπλοκ που ισχυροποιείται-κερδίζει και αποτελείται από: το αγροτοδιατροφικό κεφάλαιο των ντόπιων καπιταλιστών με τα πολυκαταστήματα εμπορίας τροφίμων, το κύκλωμα μεγαλέμπορων-βιομηχάνων (ζωοτροφών, λιπασμάτων, φαρμάκων), τους μεγαλοαγροτοκτηνοτρόφους και τη νέα «συνεταιριστική» γραφειοκρατία.

Από την άλλη βρίσκονται οι μικροί και η πλειοψηφία των μεσαίων αγροτοκτηνοτρόφων (αρκετοί νέοι σε ηλικία) στους οποίους μειώνεται το εισόδημα, οι
Έλληνες μισθωτοί στον αγροτοδιατροφικό τομέα («μόνιμοι» και εποχικοί), οι ξένοι μετανάστες εργάτες και οι μικροί αυτοαπασχολούμενοι του χώρου (π.χ. γεωτεχνικοί, ψαράδες, τεχνίτες, άλλα επαγγέλματα που εξαρτώνται από την αγροτική παραγωγή).

Η δυνατότητα αυτονομίας στην παραγωγή τροφίμων αποτελεί αναγκαίο παράγοντα όχι μόνο για τη διατροφή του λαού αλλά και για την ελευθερία του. Η πλήρης καπιταλιστικοποίηση της αγροτικής παραγωγής πέρασε με τον ιδεολογικό μανδύα του «δεν παράγουμε τίποτα», κάτι σαν τη λογική της «ατομικής ευθύνης» για τη διάδοση του κορονοϊού.

Τα στοιχεία όμως και η πραγματικότητα καταρρίπτουν τα ιδεολογήματα ότι δεν παράγουμε τίποτα. Η αυτάρκεια της χώρας σε βασικά αγροτικά διατροφικά προϊόντα φτάνει το… 94%! Μάλιστα, η αγροτική παραγωγή αυξάνεται οριακά τα τελευταία χρόνια, με αυτούς που παράγουν όμως να μειώνονται. Στη φυτική παραγωγή, η αυτάρκεια είναι από 80% μέχρι 150%. Στη ζωική παραγωγή το ποσοστό αυτάρκειας ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 60%, με μεγάλη τάση μείωσης. Στην αλιεία, χωρίς τις ιχθυοκαλλιέργειες, είναι 125%… Η φυτική και η ζωική παραγωγή καλύπτει σήμερα το 25% της έκτασης της χώρας, ενώ θα μπορούσε να είναι τουλάχιστον το 40-50%, με τη δυνατότητα να καλύπτουμε τις ανάγκες διατροφής στο εσωτερικό και να τροφοδοτούμε άλλους τόσους!

Κριτήριο της δράσης της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς (της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σήμερα) είναι η ανάγκη για μια αγροτοκτηνοτροφική παραγωγή με κριτήριο την κάλυψη των βασικών διατροφικών αναγκών του λαού και μετά την εξαγωγική δραστηριότητα στα πλαίσια των διεθνιστικών σχέσεων αλληλεγγύης, ειρήνης και φιλίας των λαών.

Απαραίτητη προϋπόθεση σε αυτή τη κατεύθυνση αποτελεί το κοινό μέτωπο των μικρών και μεσαίων αγροτοκτηνοτρόφων με την εργατική τάξη και τη νεολαία για την έξοδο από την ΕΕ και τη σύγκρουση με την πολιτική του κεφαλαίου με πρόγραμμα σύγκρουσης το οποίο περιλαμβάνει:

α) τη δημιουργία δημοκρατικών πρωτοβάθμιων παραγωγικών συνεταιρισμών των μικρών και μεσαίων αγροτοκτηνοτρόφων και αλιέων. 

β) την εθνικοποίηση-κρατικοποίηση χωρίς αποζημίωση των τραπεζών και των όλων των αγροτοδιατροφικών επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας.

γ) τη δημιουργία ενιαίου δημόσιου φορέα τροφίμων, ερευνητικών κέντρων, κέντρων σποροπαραγωγής σε συνεργασία με τους παραγωγικούς συνεταιρισμούς και τα πανεπιστήμια, που θα συμβάλει στην ανασυγκρότηση του παραγωγικού ιστού με κεντρικό σχεδιασμό και με κριτήριο τις λαϊκές ανάγκες. Με δημόσια πανεπιστήμια υποταγμένα στις κοινωνικές ανάγκες και όχι στην καπιταλιστική μηχανή.

δ) έναν δημόσιο φορέα τροφίμων που θα ελέγχει πλήρως τα σημεία πώλησης (σούπερ μάρκετ), με δημοκρατικό εργατικό έλεγχο στην επάρκεια, στη διάθεση και στον έλεγχο των τιμών.

ε) την ικανοποίηση των άμεσων αιτημάτων επιβίωσης για να υπάρχουν όροι παραμονής στην ύπαιθρο αλλά και την επιστροφή κόσμου από τα αστικά κέντρα σ’ αυτήν.

Η πολιτική και οργανωτική, κλαδική συγκρότηση δυνάμεων στον αγροτοδιατροφικό τομέα, στον δρόμο για τη διαμόρφωση κομμουνιστικού προγράμματος και κόμματος θα διαμορφώσει όρους ταξικής παρέμβασης, οργάνωσης ανατρεπτικών αγώνων και απαντήσεων για το σύγχρονο αγροτοδιατροφικό ζήτημα. 

*γεωπόνος, πρόεδρος Σωματείου Μισθωτών Γεωτεχνικών Β/Δ Ελλάδος, μέλος ΔΣ ΓΕΩΤΕΕ Ηπείρου-Νήσων

Αργότερα φοιτητές/ριες καιβεργαζόμενοι/ες έκαψαν τη σημαία της ΕΕ, της οποίας η Κοινή Αγροτική Πολιτική έχει ξεσηκώσει τους αγρότες σε μια σειρά χώρες! #antireport #ΑΓΡΟΤΕΣ #αγροτες #Συνταγμα #κυβερνηση_Μητσοτακη #φοιτητες #ΟΧΙ_ΣΤΑ_ΙΔΙΩΤΙΚΑ_ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ #καταληψεις pic.twitter.com/yVjS1cfVdp

— Μένουμε Ενεργοί – Υγεία, Συλλογικότητα, Αλληλεγγύη (@menoume_energoi) February 20, 2024

Αγρότες: Μήνυμα οργής στο Σύνταγμα, ώρα για κλιμάκωση και συντονισμό