Γιάννης Φραγκούλης
Το 64ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει τελειώσει. Ξεκίνησε και τέλειωσε με έναν θόρυβο, αυτόν που κάνουν όσοι θέλουν να τραβήξουν την προσοχή πάνω τους.
Επειδή το φεστιβάλ γίνεται στην Ελλάδα, το πιο σημαντικό κομμάτι του για εμάς είναι οι ελληνικές ταινίες. Η παραγωγή ταινιών που προβλήθηκε σε αυτό φυσικά δεν μας ικανοποίησε. Μια φτωχή χρονιά θα μπορούσαμε να πούμε. Λίγες ήταν αυτές που θεμελίωναν μια κινηματογραφική αφήγηση που να έχει κάποιο στιβαρό νόημα. Ελάχιστες ήταν αυτές που έκαναν μια αναζήτηση στη φόρμα του κινηματογράφου, χωρίς να χάνουν τον δρόμο όπου βρίσκεται το «πάντρεμα» του περιεχομένου και της μορφής.
Μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη Γυάλα, του Κωνσταντίνου Φραγκούλη, για το όμορφο πλέξιμο, έτσι που δείχνει τον ψυχικό κόσμο του ατόμου που έχει χάσει τη μνήμη του, το μπέρδεμα που μας κάνει να αναρωτηθούμε τι είναι η πραγματικότητα. Το ιδιότυπο χιούμορ του Νίκου Αλευρά, στο Αλευρίνο – Το σπέρμα του σύμπαντος, ανήκει σε μια άλλη κατηγορία, σε αυτές τις ταινίες που υπονοούν παρά δείχνουν και πρέπει να ανακαλύψεις το νόημα πίσω από τις λέξεις. Η ταινία του Γιάννη Αϊβαζή, Abyss in, περιγράφει την άβυσσο μέσα στο μυαλό ενός άντρα με άνοια που στο τέλος αυτοκτονεί, αφού τον έχει εγκαταλείψει η γυναίκα του. Σκληρή ταινία με γρήγορο ρυθμό, εστιασμένη στην ιστορία που διηγείται, αφήνει την πικρή γεύση της μοναξιάς και απελπισίας. Βρίσκει τον θάνατο στη θάλασσα, όπου το νερό-αμνιακό-υγρό τον σκοτώνει και τον λυτρώνει. Ο Αλέξης Τσάφας, με την ταινία Dolls of Dresden μιλά για την ιστορία μιας περφόρμερ, για το έργο της, για την πρωτοπορία, τελικά για τη δημιουργία που ξυπνά την ερωτική διάθεση και δείχνει αυτά που τραυματίζουν τον ψυχισμό του ανθρώπου. Σε αυτή την ταινία ο έρωτας γίνεται τέχνη και η τέχνη είναι έρωτας.
Ο Αλέξανδρος Βούλγαρης (The Boy), φέρνει το Πολύδροσο, μια ταινία που αφηγείται γλαφυρά τη ζωή μάνας και κόρης, όπου το συναίσθημα πλημυρίζει τα καρέ και δίνει νόημα στη ζωή. Η συμπαραγωγή Ελλάδας, Αλβανίας, Κοσσόβου και Πορτογαλίας, A cup of coffee and new shoes on αναφέρεται στη ζωή δύο δίδυμων στην Αλβανία που είναι κωφάλαλοι, αλλά σιγά σιγά τυφλώνονται. Οι θέσεις και οι αντιθέσεις ορίζουν το διάνυσμα της ζωής που θέλουμε να ζήσουμε, αλλά αυτό περνά από εμπόδια που δίνουν νόημα, μέσα από το βίωμα και την αγάπη.
Ελληνικές παραγωγές που ξεχώρισαν μέσα στη λειψυδρία
Να αναφερθούμε τέλος σε δύο ταινίες παλιών γνώριμων του Φεστιβάλ. Η Εξέλιξη, του Περικλή Χούρσογλου, είναι κάτι καινούργιο που μας προσφέρει ο σκηνοθέτης. Αναπτύσσει τις δομές που υπάρχουν στις παλιότερες ταινίες του, φτιάχνει έναν κόσμο που βρίσκεται ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο φαντασιακό, κάνει κριτική στην ελληνική κοινωνία με τρόπο όμορφο. Η υποκριτική των Ελένη Γερασιμίδου, Βασίλη Κολοβού και Αλέξανδρου Λογοθέτη είναι αξιόλογες, αναδεικνύουν το συναισθηματικό κόσμο που υπάρχει σε ένα πολύ καλό σενάριο. Η Μονοκατοικία, του Ιωακείμ Μυλωνά, είναι μια φορμαλιστική κριτική στον αυταρχισμό της εξουσίας και στην παντοδυναμία των ΜΜΕ. Όλος ο κόσμος είναι μέσα στον στενό χώρο μιας μονοκατοικίας που απλώνεται και αναφέρεται στο παγκόσμιο.
Εμείς μείναμε στις ταινίες και αφήσαμε τις φιέστες και τα φλας με την Μπελούτσι. Υπήρχαν βέβαια αξιόλογες στιγμές, αφιερώματα και εκθέσεις, που δεν χωρούν σε ένα μόνο άρθρο. Ελπίζουμε η επόμενη χρονιά να είναι καλύτερη για το φεστιβάλ, που θα ξανασκεφτεί την αύξηση του εισιτηρίου σε εποχές λιτότητας, ίσως η αιτία που δεν γέμισαν τόσο οι αίθουσες.
Αnimal: Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» στην ταινία για τους εργάτες της τουριστικής βιομηχανίας
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (18.11.23)
