Γιάννης Ανδρουλιδάκης
Φάκελος: Μέρες εξέγερσης στη Γαλλία
H CFdT (Γαλλική Δημοκρατική Συνομοσπονδία Εργασίας) είναι ένα από τα πιο φιλεργοδοτικά συνδικάτα της Ευρώπης. Το 1995, κατά τη διάρκεια του αμέσως προηγούμενου αντίστοιχου μεγέθους απεργιακού ξεσηκωμού στη Γαλλία, έχασε τους τελευταίους αρμούς που τη συνέδεαν με το «αυτοδιαχειριστικό» παρελθόν της και το 1968. Οι τελευταίοι υπερασπιστές της, αποχώρησαν τότε, 28 χρόνια πριν από σήμερα, και ενίσχυσαν μαζικά τους Solidaires, την κατεξοχήν ριζοσπαστική συνδικαλιστική ένωση. Από τότε έχει ενισχύσει ή αντιμετωπίσει συγκαταβατικά σχεδόν κάθε εργασιακή απορρύθμιση που προτάθηκε από τις κυβερνήσεις – σοσιαλιστικές, δεξιές ή φιλελεύθερες, όπως η σημερινή. Στο τελευταίο της συνέδριο, μάλιστα, ο νυν γραμματέας της Λωράν Μπερζέ τασσόταν υπέρ της απορρύθμισης στο συνταξιοδοτικό που πρότεινε ο Μακρόν – η θέση, ωστόσο, δεν έγινε δεκτή από τους μετέχοντες σε αυτό.
Η ίδια CFdT συμμετέχει σε όλες τις απεργίες που έχουν διεξαχθεί ενάντια στην απορρύθμιση από τις 19 Ιανουαρίου και μετά. Η συμμετοχή δε των μελών της είναι ιδιαίτερα υψηλή. Και ένας λόγος που βοηθά σε αυτό, είναι ότι το συνδικάτο συνεχίζει να πληρώνει από το απεργιακό ταμείο του 8 ευρώ την ώρα κάθε απεργό-μέλος του για τις μέρες της απεργίας. Ένα ποσό που αντιστοιχεί, πάνω-κάτω, σε αυτό του κατώτατου μισθού που ισχύει σήμερα στη Γαλλία.
Έχει ιδιαίτερη σημασία να σταθούμε σε αυτή την πληροφορία. Η δεξιότερη, η πιο φιλεργοδοτική, η πιο ενσωματωμένη και πειθήνια προς το κεφάλαιο συνδικαλιστική συνομοσπονδία της Γαλλίας, μπορεί να βγάλει από το απεργιακό της ταμείο ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, προκειμένου να επιτρέψει στα μέλη της να απεργούν χωρίς να οδηγηθούν στην οικονομική ασφυξία. Κάνει, δηλαδή, κάτι που δυσκολεύονται ή αδυνατούν στην πραγματικότητα να κάνουν τα πιο ριζοσπαστικά και αντικαπιταλιστικά συνδικάτα στην Ελλάδα. Το συμπέρασμα είναι ότι όσο και αν αναζητάμε βαθύτερα αίτια, κοινωνικές διεργασίες, πολιτικές αναταράξεις, είναι αδύνατον να εξηγήσουμε αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Γαλλία, χωρίς να σταθούμε στην συνδικαλιστική της παράδοση. Είναι αυτή που επιτρέπει στην εργατική τάξη να ορθώνεται απέναντι στις επιδιώξεις του κεφαλαίου, σε μια χώρα όπου η πολιτική Αριστερά πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο εδώ και δεκαετίες.
Είναι προφανές ότι στα πιο μαχητικά συνδικάτα η συνδικαλιστική στρατηγική υπήρξε εξαρχής επιθετικότερη. Η CGT, για παράδειγμα, πάλαι ποτέ συνδικαλιστική συνομοσπονδία του Κομμουνιστικού Κόμματος, από το οποίο πλέον στέκει αρκετά αριστερότερα, είχε θέσει ως στόχο την οικονομική παράλυση της Γαλλίας ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο και έδρασε αντίστοιχα. Οι Solidaires, που δεν είναι ακόμα σε θέση να σηκώσουν μια πανεθνική απεργιακή κινητοποίηση χωρίς τις μεγάλες συνομοσπονδίες, κατόρθωσαν μέσα σε αυτό το κλίμα να οξύνουν τον αντικαπιταλιστικό τους λόγο και μάλιστα με εντυπωσιακά αποτελέσματα: Στην πρώτη διαδήλωση μετά την εφαρμογή του άρθρου 49.3 από τον Μακρόν και την κυβέρνησή του, το μπλοκ τους στο Παρίσι έφτασε σε ιστορικά μεγέθη: 30.000 άνθρωποι περπάτησαν πίσω από τα πανό τους.
Η εφαρμογή του 49.3 έχει σε ένα βαθμό διευρύνει τα αιτήματα των απεργών. Από την άρνηση της διαρκούς απελευθέρωσης των ορίων εργασίας, η συζήτηση περνά ξανά στη δημοκρατία. Είναι μια συζήτηση που αρέσει στους Γάλλους, έχει όμως ενδιαφέρον ότι και αυτή ηγεμονεύεται ως τώρα από τις οικονομικές οργανώσεις της εργατικής τάξης και όχι από τα διαταξικά σχήματα που ευρύτατα γέννησε η περασμένη δεκαετία. Τοπικές κινήσεις, επιτροπές ανά γειτονιά, αντικαπιταλιστικές συλλογικότητες σε περιφερειακό επίπεδο προφανώς δημιουργούνται, αλλά χωρίς να αμφισβητούν την προτεραιότητα των συνδικάτων.
Υπάρχει βεβαιότητα ότι τα συνδικάτα μπορούν και θέλουν να φτάσουν μέχρι το τέλος; Καμία. Τα συντηρητικά συνδικάτα (CfDT, FO) ήδη ψάχνουν τρόπο να απεμπλακούν από το κίνημα, η CGT είναι πάντα δύσθυμη στο να συνεχίζει χωρίς αυτά και το επίπεδο δράσης των εργαζομένων, παρ’ ότι ξεπερνά κατά πολύ τις σταθερές της συγκυρίας, δεν έχει φτάσει στα αντίστοιχα του Μάη του ’68. Το δικαίωμα στο κράτος και το κεφάλαιο να ορίζουν την οικονομία δεν αμφισβητείται ουσιαστικά. Ο κίνδυνος να βρεθεί το κίνημα χωρίς αντικειμενικό στόχο να παλέψει είναι υπαρκτός.
Ωστόσο, αν έχουμε κάτι να διδαχθούμε από τον γαλλικό απεργιακό ξεσηκωμό, όπως και από τους μικρότερους που προηγήθηκαν την περασμένη δεκαετία, είναι ότι η ύπαρξη ανεξάρτητων οικονομικών οργανώσεων της τάξης, ακόμα και ρεφορμιστικών, διασφαλίζει – τουλάχιστον σε ένα μίνιμουμ πλαίσιο – την αναπαραγωγή των υλικών διεκδικήσεών της, άρα την ύπαρξή της ως τάξη με συνείδηση. Ακόμα και σε μια χώρα που η πολιτική Αριστερά περιφέρει εδώ και χρόνια το σαρκίο της εν αδίκω.
