Χασάν Ντιρκάλ, εκπαιδευτικός στην Τουρκία, μέλος του εκπαιδευτικού σωματείου Εϊτίμ Σεν
Ο Χασάν Ντυρκάλ, (Hasan Durkal), συνδικαλιστής εκπαιδευτικός και μέλος του Κεντρικού Συντονισμού του Κόμματος Κοινωνικής Ελευθερίας (TÖP), μας δίνει την πραγματική απελπιστική εικόνα που επικρατεί στη σεισμόπληκτη επαρχία Χατάι. Αποκαλύπτει, εκτός άλλων, πως το καθεστώς Ερντογάν επιδιώκει μέσω της καταστροφής να λύσει και το εθνοτικό ζήτημα στην επαρχία, εξωθώντας μειονότητες να μεταναστεύσουν!
Συνέντευξη στη Λίτσα Φρυδά
▶ Πώς είναι η κατάσταση στην Αντιόχεια και την ευρύτερη περιοχή, δύο εβδομάδες μετά τον καταστροφικό σεισμό;
Η Αντιόχεια και ολόκληρη η περιοχή του σεισμού έχουν υποστεί τεράστια καταστροφή. Σύμφωνα με τους γεωλόγους και τους ιστορικούς, το ρήγμα της περιοχής προκαλεί σεισμό τέτοιου μεγέθους κατά μέσο όρο κάθε 400-500 χρόνια. Κάθε 400-500 χρόνια, οι χώροι διαβίωσης ξαναχτίζονται πάνω στη γραμμή του ρήγματος. Παρά τις πικρές εμπειρίες της Ιστορίας, υπάρχουν και κάποιες άλλες ορθολογικές αιτίες για τη δημιουργία ενός τόπου ζωής γύρω από τις γραμμές του ρήγματος. Η γεωγραφία της Ανατολίας είναι γεωλογικά νέα και, ως εκ τούτου, υπάρχουν παντού γραμμές ρηγμάτων. Υπάρχουν όμως λόγοι που καθιστούν ελκυστικές αυτές τις περιοχές και γι’ αυτό οι άνθρωποι δεν τις εγκαταλείπουν. Τώρα αντιμετωπίζουμε μιας τέτοιας έκτασης καταστροφή που απαιτείται να αποκαταστήσουμε ολόκληρο τον πολιτισμό.
Το Χατάι είναι η επαρχία που υπέστη τη μεγαλύτερη καταστροφή. Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης –που χειραγωγεί και αρέσκεται στο να διαστρεβλώνει τους αριθμούς– 5.696 κτίρια κατεδαφίστηκαν στο Χατάι, σε σύνολο περίπου 130.000 κτιρίων. Ο αριθμός των κτιρίων που θα κατεδαφιστούν, θα υποστούν σοβαρές ζημιές και θα είναι άχρηστα είναι 25.822, σε αυτά ο αριθμός των κατοικιών είναι 85.724 και ο αριθμός των εμπορικών καταστημάτων είναι 19.646. Τα περισσότερα κατεστραμμένα κτίρια βρίσκονται στην περιοχή της Aντιόχειας (3.079). Συνολικά, 43 χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, πάνω από το 1/4 στο Χατάι.
Η πραγματική αιτία της τραγωδίας δεν ήταν η φυσική κίνηση του εδάφους, αλλά η ανικανότητα του νεοφιλελεύθερου κράτους να ανταποκριθεί στη συγκεκριμένη και σε προηγούμενες καταστροφές. Το κράτος, με ένα οπισθοδρομικό φορολογικό σύστημα που κατάσχεσε ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματος εκατομμυρίων ανθρώπων, δεν ήταν εξοπλισμένο να παρέχει δημόσιες υπηρεσίες σε εκατομμύρια ανθρώπους. Η AFAD (Προεδρία Διαχείρισης Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών), οργανισμός που ιδρύθηκε από το κράτος για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, διαθέτει μόνο 2.200 επαγγελματίες διασώστες σε ολόκληρη τη χώρα, αριθμός εξαιρετικά χαμηλός για τους πάνω από 10 εκατομμύρια σεισμόπληκτους. Αυτή η υπηρεσία, που συστάθηκε με τεράστιους προϋπολογισμούς, αποτέλεσε πηγή συσσώρευσης κεφαλαίου για τη διαφθορά.
Ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού οργανώθηκε γύρω από τις πρωτοβουλίες των κομμουνιστών, των φεμινιστριών, των υγειονομικών συνδικάτων και των επαγγελματικών σωματείων.
Οι κομμουνιστές ανέπτυξαν μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία και παρενέβησαν στην κρίση, για να συνεχίσει ο κόσμος να ζει, συνυπολογίζοντας τις ομάδες έρευνας και διάσωσης που συσπειρώθηκαν γύρω τους, τους εθελοντές εργάτες και τα μεγάλα τμήματα του πληθυσμού που στέλνουν στους σεισμοπαθείς βοήθεια. Ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού οργανώθηκε γύρω από τις πρωτοβουλίες των κομμουνιστών, των φεμινιστριών, των υγειονομικών συνδικάτων και των επαγγελματικών σωματείων. Προς το παρόν, η πρωτοβουλία αυτή συνεχίζεται και μπορώ να πω ότι η σφαίρα επιρροής των προοδευτικών δυνάμεων γίνεται όλο και πιο ισχυρή.
▶ Υπάρχουν ακόμη ομάδες διάσωσης, επαγγελματικές ή εθελοντικές, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή;
Δυστυχώς, οι περισσότερες εγκατέλειψαν την πόλη. Πολλές από αυτές με τις οποίες συνομιλήσαμε εγκατέλειψαν λόγω της άθλιας κατάστασης. Ήταν πολύ δύσκολο έργο να βγάλουν από τα χαλάσματα χιλιάδες νεκρούς που είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται, χωρίς καμιά σχεδόν κυβερνητική υποστήριξη. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι από αυτούς ήρθαν εδώ για να συνεργαστούν με κυβερνητικές υπηρεσίες, αλλά δεν έβρισκαν κανέναν για να επικοινωνήσουν. Γι’ αυτό εργάστηκαν πάντα σε συντονισμό με εμάς.
▶ Πώς αντιμετωπίζει η κυβέρνηση το πρόβλημα της στέγασης, δεδομένου ότι ολόκληρες πόλεις έχουν καταστραφεί ολοσχερώς;
Η εθνοτική δομή εδώ [στην πληγείσα περιοχή] εμπεριέχει μερικά από τα αντικείμενα μίσους του κυβερνώντος ισλαμοτουρκικού συνασπισμού. Η πλειονότητα του πληθυσμού του Χατάι αποτελείται από Άραβες Αλεβίτες. Ενώ οι κρατικές παροχές συρρέουν στις περιοχές όπου ζουν Τούρκοι, στις περιοχές όπου ζουν Άραβες Αλεβίτες, χιλιάδες άνθρωποι περιμένουν ακόμη σκηνές.
Νομίζω ότι η επιμονή να μην στέλνονται σκηνές οφείλεται σε μια πολιτική εξαναγκαστικής μετανάστευσης. Το κράτος προσπαθεί να πείσει τον εδώ αραβικό αλεβιτικό πληθυσμό να μεταναστεύσει σε διάφορες περιοχές της χώρας. Έτσι, θα εξασφαλιστεί η αφομοίωση μιας εθνοτικής κοινότητας που δεν είναι ενταγμένη στην τουρκοϊσλαμική ταυτότητα και οι πόροι της πόλης θα εμπορευματοποιηθούν με την ανοικοδόμηση της πόλης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το κράτος δεν λύνει το στεγαστικό πρόβλημα των ανθρώπων εδώ. Περιμένει υπομονετικά να μεταναστεύσουν.
Εξάλλου, το κράτος δεν έχει τη δυνατότητα να παρέμβει σε τέτοιες καταστροφές αφού, όπως προανέφερα, το κράτος διαμορφώθηκε ως ένας μηχανισμός ωμής βίας. Η αδυναμία λήψης μέτρων είναι ένας ακόμη σοβαρός λόγος για την εμφάνιση του στεγαστικού προβλήματος.
▶ Τι λέει ο κόσμος για τις κυβερνητικές ευθύνες;
Ο κόσμος θέτει διαρκώς το ερώτημα: «πού είναι το κράτος;», ταυτίζοντας τις έννοιες κράτος και κυβέρνηση. Ο Ερντογάν προσπαθεί εδώ και πολύ καιρό να οικοδομήσει ένα ιδιαίτερο κράτος. Η διάκριση κράτους και κυβέρνησης έχει εξαλειφθεί σε αυτό το ιδιαίτερο κρατικό οικοδόμημα, από το εγκληματικό δίκτυο με επικεφαλής τον Ερντογάν. Στην πραγματικότητα, τα ερωτήματα «πού είναι το κράτος» και «πού είναι η κυβέρνηση» ταυτίζονται, αφού ο Ερντογάν μιλάει πάντα σαν να είναι ο ιδιοκτήτης του κράτους, μην αφήνοντας και πολλά στην κυβέρνηση.
Φυσικά, εμείς οι κομμουνιστές λέμε διαρκώς ότι το κράτος είναι ακριβώς αυτό. Ωστόσο, φαίνεται ότι η στάση του κράτους/κυβέρνησης, που άφησε εκατομμύρια ανθρώπους μόνους τους σε μια μεγάλη τραγωδία, ενδέχεται να φέρει μαζί της μια μεγάλη πολιτική ρήξη. Εκατομμύρια άνθρωποι είναι τόσο οργισμένοι με το κράτος/κυβέρνηση, που πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι μπορούν να επισκέπτονται συγκεκριμένες μόνο περιοχές τις οποίες ελέγχουν.
▶ Γιατί ο Ερντογάν κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη σεισμόπληκτη περιοχή;
Ο Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά πως, αν δεν ασκήσει μόνιμη πίεση στον λαό, ο συνδυασμός της οικονομικής και πολιτικής κρίσης με την κρίση του σεισμού μπορεί να απειλήσει όχι μόνο τη δική του εξουσία, αλλά και ολόκληρη την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων. Επίσης, του δίνει τη δυνατότητα έκδοσης διαταγμάτων. Με διάταγμα που ανακοινώθηκε στις 24 Φεβρουαρίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας έχει αποκτήσει ευρύτατες αρμοδιότητες όσον αφορά την ανέγερση νέων κτιρίων στη θέση των κατεστραμμένων. Σύμφωνα με αυτό, το υπουργείο δεν θα είναι υπόλογο σε κανέναν θεσμικό φορέα –εκτός από τον ίδιο τον Ερντογάν– για τις νέες κατασκευές. Με τα διατάγματα που εκδόθηκαν νύχτα, κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, μπορούν να αποφευχθούν όλα τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο Ερντογάν — και αυτό επιθυμεί.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (4.3.23)
