Παρουσίαση Χάρης Λαμπρόπουλος
Σε μια εποχή γεμάτη μεγάλες προκλήσεις οι Θέσεις για το 5ο συνέδριο του ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση, που μόλις δημοσιεύτηκαν, καταθέτουν ένα πολιτικό σχέδιο νέας κομμουνιστικής ελπίδας και επαναστατικής προοπτικής ώστε οι αγώνες, οι εξεγέρσεις και τα κινήματα που ξεσπούν και θα ξεσπάσουν να μπορούν να είναι νικηφόρα και η κοινωνική οργή να μετατρέπεται σε υλική δύναμη επαναστατικής ανατροπής.
Για μια συνολική στρατηγική απάντηση
Στην αρχή της εβδομάδας, το Νέο Αριστερό Ρεύμα για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση έδωσε στη δημοσιότητα τις θέσεις για το 5ο συνέδριο της οργάνωσης. Με τη φιλοδοξία να αποτελέσουν υλικό για συζήτηση με τις αγωνίστριες και τους αγωνιστές της αριστεράς και του κινήματος, συμβάλλοντας στην ανάλυση της σύνθετης κατάστασης και των εξελίξεων και στην απάντηση των μεγάλων προκλήσεων που θέτει η εποχή μας.
Σε μια περίοδο που τα σύννεφα πολλαπλών κινδύνων για τους λαούς όλο και πυκνώνουν, στο φόντο της εκδήλωσης μιας δομικής και πολύπλευρης κρίσης του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού, αλλά και μπροστά στις μάχες ενός νέου γύρου αγώνων και εξεγέρσεων, το ΝΑΡ με το συνέδριο του επιχειρεί μια συνολική στρατηγική απάντηση.
Από αυτή τη σκοπιά οι Θέσεις προβάλουν την ανάγκη για μια τομή που απαιτεί επανεξέταση όλων εκείνων των επιλογών, στρατηγικών και τακτικών οι οποίες οδήγησαν το εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα στη σημερινή αρνητική κατάσταση.
Εκτιμούν ότι αναδεικνύεται η ανάγκη για πρόγραμμα, κόμμα και κοινωνικοπολιτικό μέτωπο αντίστοιχα της νέας εποχής του ολοκληρωτικού καπιταλισμού που θα είναι ικανά να συμβάλουν στη συγκρότηση ρεύματος της κομμουνιστικής απελευθέρωσης και σε ένα νικηφόρο πολιτικό εργατικό κίνημα ανατροπής το οποίο θα ανοίξει δρόμους επαναστατικής αλλαγής.
Και σε αυτή την κατεύθυνση οι Θέσεις θέτουν την πρόταση, να προχωρήσει το ΝΑΡ σε ένα αποφασιστικό βήμα υπέρβασης της οργάνωσής του και συμβολής στη συγκέντρωση των συνειδητών δυνάμεων που εμπνέονται από την κομμουνιστική αναγκαιότητα, δυνατότητα και τάση της εποχής, σε μια νέα κομμουνιστική οργάνωση, ως πρώτο έμπρακτο βήμα για ένα νέο Πρόγραμμα και Κόμμα Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης.
Οι Θέσεις για το 5ο Συνέδριο του ΝΑΡ εκτιμούν ότι το γενικό χαρακτηριστικό της περιόδου ‒σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου‒ είναι ο μονόπλευρος κοινωνικός πόλεμος, το διαρκές προληπτικό αντεργατικό πραξικόπημα για το τσάκισμα των αντιστάσεων και κάθε επαναστατικής κομμουνιστικής απειλής, η τάση ολοκληρωτισμού των αστικών κρατών.
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που η αστική πολιτική ανασυγκροτείται διαρκώς και κλιμακώνει την ολοκληρωτική αντεργατική επιδρομή της, με συνέπεια την εκρηκτική όξυνση του κοινωνικού ζητήματος. Ταυτόχρονα όμως αδυνατεί να διαμορφώσει ένα κατάλληλο πολιτικό και ιδεολογικό υπόδειγμα που να μπορεί να ενσωματώσει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Διαμορφώνεται μια σύνθετη κατάσταση με πρωτόγνωρες κοινωνικές και πολιτικές εκφράσεις, που θέτουν σε ένα ανώτερο επίπεδο την παρέμβαση της αντικαπιταλιστικής και σύγχρονα κομμουνιστικής αριστεράς.
Ο πόλεμος, η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και ο κίνδυνος γενικευμένης φτώχειας, η καταστροφή του περιβάλλοντος, παρά το ότι αναδεικνύουν τον καταστροφικό, βάρβαρο και αδιέξοδο χαρακτήρα του καπιταλισμού, χρησιμοποιούνται από το σύστημα σαν εργαλεία προκειμένου να καλλιεργήσει έναν διάχυτο φόβο ακόμη και για την ίδια την ανθρώπινη ζωή με κύριο στόχο να παραλύσει κάθε αγωνιστική-διεκδικητική δράση και να εδραιώσει την κυριαρχία του.
Στη λαϊκή συνείδηση η κατάσταση αυτή επιδρά με διπλό τρόπο. Από τη μια ενισχύει το αρνητικό στοιχείο της περιόδου, που είναι η καθήλωση-υποχώρηση του λαϊκού κινήματος, σε συνδυασμό και με την επίδραση της ήττας του κατά την προηγούμενη φάση των αγώνων και τις ανεπάρκειες των ριζοσπαστικών και αριστερών δυνάμεων, μηδέ εξαιρουμένων και αυτών της αντικαπιταλιστικής-επαναστατικής Αριστεράς. Από την άλλη αποκαλύπτει με χαρακτηριστικό τρόπο το πραγματικό πρόσωπο του σύγχρονου καπιταλισμού, τροφοδοτώντας αγώνες και κινήματα, αναζητήσεις και πολιτικά ρεύματα (που τοποθετούνται με ποικίλο βάθος και διάρκεια απέναντί του) και ενισχύοντας τάσεις που μπορούν να γονιμοποιήσουν ένα σύγχρονο, επαναθεμελιωμένο ρεύμα κομμουνιστικής απελευθέρωσης.
Στη χώρα μας το τελευταίο διάστημα εκφράζονται ορισμένες ενθαρρυντικές τάσεις και εμφανίζονται πλέον ρωγμές ‒αν και όχι στον ίδιο βαθμό μαζικής και αγωνιστικής‒ αμφισβήτησης της κυβερνητικής πολιτικής και της κυβέρνησης της ΝΔ. Αναπτύσσονται αξιόλογοι αγώνες σε εργατικούς χώρους, τη νεολαία κ.α. Κάποιοι από αυτούς, σε δύσκολους χώρους του ιδιωτικού τομέα, έβγαλαν στο προσκήνιο ορισμένα πρωτοπόρα και αποφασισμένα κομμάτια της εργατικής τάξης. Οι αγώνες αυτοί (ιδιαίτερα στους εργατικούς χώρους) χαρακτηρίζονται από μαχητικότητα ωστόσο υπάρχει δυσκολία να γενικευτούν, να συνενωθούν με τους αγώνες άλλων τμημάτων της εργατικής τάξης και να θέσουν πιο κεντρικούς στόχους πάλης. Δύσκολα ξεπερνούν την καθήλωση στο «χώρο» και στο επιμέρους, ώστε να συμβάλουν στη συνολική αντιπαράθεση με την επίθεση του κεφαλαίου.
Σε διεθνές επίπεδο τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται αγώνες και ξεσπούν κοινωνικές εκρήξεις, πολλές φορές με φαινομενικά «επιμέρους» αφορμές, που όμως η έκταση, το βάθος και η αποφασιστικότητά τους δείχνουν ότι συμπυκνώνουν βαθύτερα ζητήματα (π.χ. Χιλή, Καζακστάν, Σρι Λάνκα, εργατικές απεργίες στην Αγγλία και τη Γαλλία, κινητοποιήσεις με αφορμή τη δολοφονία του Τζ. Φλόιντ, κ.α.). Οι αγώνες αυτοί, που σε πολλές περιπτώσεις έχει πρωταγωνιστικό ρόλο η νέα γενιά, με τη δυναμική της ταξικής πάλης πολλές φορές οδηγούν σε σύγκρουση με βασικούς πυλώνες του καπιταλισμού και φέρνουν στο προσκήνιο, έστω σπερματικά, τη συζήτηση για την υπέρβασή του. Έχουν διάρκεια, μαχητικότητα, επιμονή, διάθεση για σύγκρουση, αλλά και πολιτικά όρια, περιορισμένο «στρατηγικό» ορίζοντα. Είναι κινητοποιήσεις που, ενώ αντιμετωπίζουν ζητήματα που προκύπτουν ή συνδέονται με την καρδιά του συστήματος, δυσκολεύονται να τη στοχεύσουν. Αδυνατούν να κάνουν το επόμενο βήμα αμφισβήτησης της εξουσίας, λείπει ο δρόμος της επαναστατικής αλλαγής και το πολιτικό στοιχείο της κομμουνιστικής προοπτικής.
Σε αυτές τις συνθήκες βαραίνει καθοριστικά το έλλειμμα ενός ισχυρού ταξικού εργατικού κινήματος και η αδυναμία συγκρότησης ενός σύγχρονου αντικαπιταλιστικού ρεύματος κομμουνιστικής προοπτικής.
Διαμορφώνεται μια κατάσταση, όπου στο διαλεκτικό ζεύγος «δυσκολίες-δυνατότητες» κυριαρχούν ακόμα οι δυσκολίες όμως το σκέλος των δυνατοτήτων που εμφανίζονται περιέχει αναβαθμισμένα τα στρατηγικά ερωτήματα, διαμορφώνοντας ένα ευνοϊκό έδαφος για να δοθούν στρατηγικές απαντήσεις από μια σύγχρονα κομμουνιστική Αριστερά, αν θέλει να αλλάξει ουσιαστικά τους συσχετισμούς.
Θα ήταν λάθος να αξιολογήσουμε τις συνθήκες που διαμορφώνονται μόνο από τις δυσμενείς πλευρές της επιθετικής αντιδραστικής ανασυγκρότησης του συστήματος, των αρνητικών συσχετισμών και της υστέρησης των κομμουνιστικών δυνάμεων. Γιατί αντικειμενικά η νέα βαθμίδα ανάπτυξης και κρίσης του καπιταλισμού σημαίνει και μια άλλη ποιότητα στην αντιφατική ανάπτυξη και όξυνση των ίδιων των αντιθέσεών του, ως εκείνο το όριο που τείνει να οδηγεί, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, στη λύση τους.
Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συνειδητοποιούν ότι ο καπιταλισμός δεν είναι μονόδρομος ‒ δεν μπορεί να αποτελεί το «τέλος της ιστορίας». Αναζητούν μια συνολική προοπτική ενάντια και πέρα από τον καπιταλισμό.
Γιατί την ίδια στιγμή εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συνειδητοποιούν ότι ο καπιταλισμός δεν είναι μονόδρομος ‒ δεν μπορεί να αποτελεί το «τέλος της ιστορίας». Αναζητούν μια συνολική προοπτική ενάντια και πέρα από τον καπιταλισμό, ενώ αναπτύσσονται τάσεις προσέγγισης με νέο τρόπο της ανάγκης της κομμουνιστικής κοινωνίας, μιας χειραφετημένης κοινωνίας ελεύθερων παραγωγών του χεριού και του πνεύματος χωρίς εκμετάλλευση και τάξεις, χωρίς καταπίεση και πολέμους, χωρίς αλλοτρίωση και διακρίσεις οποιουδήποτε τύπου.
Αποτελεί στοίχημα και πρόκληση αν η κοινωνική και πολιτική βάση αμφισβήτησης θα συνδεθεί με ένα συνολικό αντικαπιταλιστικό κομμουνιστικό σχέδιο ή θα εγκλωβιστεί σε μια λογική διαχείρισης του συστήματος ή αναπαλαίωσης ηττημένων επιλογών.
Στην πρόκληση αυτή οι Θέσεις καταθέτουν ένα πολιτικό σχέδιο νέας κομμουνιστικής ελπίδας και επαναστατικής προοπτικής ώστε οι αγώνες, οι εξεγέρσεις και τα κινήματα που ξεσπούν και θα ξεσπάσουν να μπορούν να είναι νικηφόρα και η κοινωνική οργή να μετατρέπεται σε υλική δύναμη επαναστατικής ανατροπής.
Κομβικά στοιχεία αυτού του σχεδίου είναι: η ανάπτυξη μιας σύγχρονης κομμουνιστικής στρατηγικής και τακτικής ικανής να αλλάξει τους υποκειμενικούς όρους, που παραμένουν εξαιρετικά αδύναμοι, η ανασυγκρότηση και με μαζικούς όρους εμφάνιση της εργατικής πολιτικής μαζί με τη δημιουργία-οικοδόμηση του «πολιτικού συστήματός» της, δηλαδή του σύγχρονου ιστορικού κοινωνικοπολιτικού μπλοκ της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και η ανεξαρτησία της εργατικής πολιτικής από την αστική.
Με τον τρόπο αυτό μπορεί να συγκροτηθεί ανώτερη αντίσταση, να αναδειχθεί η κομμουνιστική υπόθεση και ο επαναστατικός δρόμος ως η συνολική υπαρκτή εναλλακτική και να διαμορφωθεί το κομμουνιστικό ρεύμα που απαιτείται για να μεταφραστούν σε υλικούς πολιτικούς όρους της ταξικής πάλης η ανάγκη και η δυνατότητα της κομμουνιστικής προοπτικής.
Στην υλοποίηση αυτού του σχεδίου η διαμόρφωση προγράμματος συνολικής κομμουνιστικής απάντησης αποτελεί ιστορική ανάγκη και άμεσο καθήκον, και η συγκρότηση σύγχρονου κομμουνιστικού προγράμματος και κόμματος κομμουνιστικής απελευθέρωσης συμβολή σε αυτή την υπόθεση.
Βήμα μπροστά σε νέα κομμουνιστική οργάνωση
Σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα, ισχυρή ταξική γείωση, ανώτερη στράτευση
Πολιτική απόφαση και προγραμματική δέσμευση του ΝΑΡ αποτελεί η συμβολή στη διαμόρφωση σύγχρονου κομμουνιστικού προγράμματος και κόμματος. Οι Θέσεις αποτιμούν την 33χρονη πορεία του ΝΑΡ και θέτουν προς συζήτηση στα μέλη και τις οργανώσεις βάσης την πρόταση για τη δημιουργία μιας ανώτερου χαρακτήρα κομμουνιστικής οργάνωσης που θα υπερβαίνει το ΝΑΡ και τη νΚΑ και θα συμβάλλει στην προσέγγιση του στόχου για ένα σύγχρονο πρόγραμμα και κόμμα της κομμουνιστικής απελευθέρωσης.
Το ΝΑΡ σήμερα είναι πολύ διαφορετικό από την περίοδο της δημιουργίας του. Έχει εξελιχθεί πολιτικά (αν και όχι όσο απαιτεί η ταξική πάλη) και έχει διευρύνει τους χώρους και τα μέτωπα παρέμβασής του. Μέσα και από τα λάθη και τις αδυναμίες του έχει αποκτήσει μεγαλύτερη πολιτική ωριμότητα. Ωστόσο από την άλλη είναι σαφές ότι αυτό που έχει έως τώρα κατακτηθεί είναι ανολοκλήρωτο και ανεπαρκές με βάση τις σύγχρονες θεωρητικές, προγραμματικές, πολιτικές και οργανωτικές απαιτήσεις της ταξικής πάλης.
Βρισκόμαστε μπροστά στην ανάγκη και την πρόκληση να πατήσουμε πάνω στα πιο ισχυρά στοιχεία συγκρότησής μας και στις κατακτήσεις μας, να αφήσουμε πίσω μας τις παθογένειες που κουβαλάμε και να δώσουμε τη σκυτάλη μαζί με συντρόφους και συντρόφισσες της Πρωτοβουλίας για σύγχρονο κομμουνιστικό πρόγραμμα και κόμμα σε μια νέα κομμουνιστική οργάνωση με εργατική σύνθεση, κομμουνιστική θεωρία και πολιτική, ανώτερη στράτευση και οργανωτική πολιτική, κάνοντας μια τομή και με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Αν το 1989 σηκώσαμε τα μάτια, είδαμε τον πήχη που έβαζε ο αντίπαλος και τολμήσαμε την «αποκοτιά» της συγκρότησης μιας οργάνωσης που σε εκείνους τους καιρούς επέμενε στην επανάσταση, σήμερα πρέπει να τολμήσουμε την «αποκοτιά» της συγκρότησης μιας οργάνωσης που θα αναδείξει ως στοιχείο της ταξικής πάλης και της καθημερινότητας της εργατικής πλειονότητας τη δυνατότητα της αντικαπιταλιστικής ανατροπής και της κομμουνιστικής προοπτικής.
Αντικαπιταλιστική Αριστερά, νέο εργατικό κίνημα
Η αντικαπιταλιστική και κομμουνιστική Αριστερά, οι δυνάμεις της ταξικής χειραφέτησης δεν μπορούν να περιμένουν στη γωνία μια σύγκρουση που μοιάζει αναπόφευκτη. Πρέπει να προετοιμάζουν τους όρους ενός αγωνιστικού ξεσηκωμού με ενιαία πολιτικά αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά, που θα του δώσουν νικηφόρα προοπτική και στρατηγική στόχευση, ώστε όχι μόνο να αποκρούσει την ολοκληρωτική αντεργατική επιδρομή και να μη χαρίζει την εξεγερτική της πνοή σε κάλπικες πολιτικές υποσχέσεις και αναμονές «αριστερών», προοδευτικών ή αντιμητσοτακικών κυβερνητικών λύσεων, αλλά να αμφισβητήσει συνολικά το σύστημα και να θέσει τις βάσεις για μια άλλη κοινωνία.
Καλούνται να συμβάλουν στον πολιτικό στόχο μιας μάχιμης μετωπικής συγκρότησης των δυνάμεων της εργασίας, ώστε να διεκδικήσουν και να επιβάλουν τα αιτήματα για «ψωμί, δουλειά, ειρήνη, ελευθερία, διεθνή αλληλεγγύη των εργατών και των λαών» και να απορρίψουν προτάσεις για θυσίες στο βωμό των καπιταλιστικών συμφερόντων.
Σε αυτή τη βάση στις θέσεις αναδεικνύονται δύο κρίσιμες πλευρές.
Πρώτον η συγκρότηση και υπεράσπιση μιας ανεξάρτητης μετωπικής επαναστατικής αριστεράς, ως πυρήνα και βηματοδότη ενός ευρύτερου αντικαπιταλιστικού εργατικού κοινωνικο-πολιτικού μετώπου που θα μπορεί να εκφράσει και θα συμπυκνώσει πολιτικά την ανατρεπτική δυνατότητα και προοπτική της οργής, των αντιστάσεων και των διάσπαρτων αγώνων της εργατικής τάξης και της νεολαίας.
Δεύτερον η ταξική ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος με πολιτική γραμμή και λογική-αντίληψη του Νέου Εργατικού Κινήματος. Ώστε να συγκροτείται το πολιτικό κίνημα της εργατικής τάξης, να ενισχύονται τα χειραφετητικά χαρακτηριστικά της τάξης και να μετασχηματίζεται ο μαζικός αγώνας για τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα σε συνολικό πολιτικό αγώνα.
