Στάθης Γκότσης*
Καίριο πλήγμα στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και την κρατική διαχείριση του μουσειακού πλούτου της χώρας επιχειρεί, μεσούσης της άτυπης προεκλογικής περιόδου, να επιφέρει η κυβέρνηση της ΝΔ. Το νομοσχέδιο που έφερε για άμεση ψήφιση στην Βουλή μετατρέπει 5 εμβληματικά κρατικά μουσεία (Εθνικό Αρχαιολογικό, Αρχαιολογικά Θεσσαλονίκης και Ηρακλείου, Βυζαντινό και Χριστιανικό, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη) από δημόσιες υπηρεσίες σε ΝΠΔΔ, με διορισμένες από τον εκάστοτε υπουργό διοικήσεις.
Με επιχειρήματα την “ευελιξία” και τον “εκσυγχρονισμό”, την δήθεν αυτοτέλεια και την ψευδεπίγραφη οικονομική αυτάρκεια, στην πραγματικότητα η κυβέρνηση θέλει να περάσει τη διαχείριση των ανεκτίμητης αξίας μουσειακών συλλογών σε χέρια ιδιωτών, “κοινωφελών” ιδρυμάτων πολιτισμού και κομματικών φίλων. Το ακραιφνώς νεοφιλελεύθερο κυβερνητικό αφήγημα περί “αποκρατικοποίησης” και στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς έχει τις ρίζες του στην δεκαετία του 1980, όταν ξεκίνησαν οι αντίστοιχες κινήσεις στην Μεγάλη Βρετανία, για να γενικευτούν τις επόμενες δεκαετίες στην Ιταλία, τη Γαλλία και ευρύτερα στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά από χρόνια: πλήρης εμπορευματοποίηση, μουσεία και μνημεία πολλαπλών ταχυτήτων ως προς τα έσοδα, αλλά και ως προς τη ποιότητα των εκθέσεων, των δράσεων προβολής και εκπαίδευσης, επικράτηση του αγοραίου έναντι του επιστημονικού και κοινωνικού ρόλου.
Οι εργαζόμενοι στο Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) όλων των κλάδων και ειδικοτήτων, μέσα από τον Συντονισμό Πρωτοβάθμιων Σωματείων, που συγκροτήθηκε ήδη από την πρώτη μετεκλογική σχετική εξαγγελία το 2019, αντέδρασαν δυναμικά με απεργιακές κινητοποιήσεις και συγκεντρώσεις, που κορυφώνονται τούτες τις τελευταίες ημέρες, με ευρεία καμπάνια ενημέρωσης που απέφερε δεκάδες κείμενα και ψηφίσματα συμπαράστασης από συνδικαλιστικούς φορείς, επιστημονικές ενώσεις και ειδικούς επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με ενημερώσεις των κομμάτων που στο σύνολό τους – πλην της ΝΔ – ζητούν την απόσυρση του νομοσχεδίου.
Θλιβεροί απόντες από το κοινό αγωνιστικό μέτωπο, για μια ακόμη φορά, η ηγετική ομάδα (ΔΗΣΥΠ/ΠΑΣΚ και ΔΑΚΕ) της Ομοσπονδίας εργαζομένων στο ΥΠΠΟ, της ΠΟΕΥΠΠΟ. Όμηρος της πολιτικής ηγεσίας, αλλά και των δικαστικών περιπετειών κορυφαίων στελεχών της από την υπόθεση του “αμαρτωλού” Ταμείου Αλληλοβοήθειας, απέδειξε περίτρανα τον προδοτικό της ρόλο για τα συμφέροντα των εργαζομένων και της προστασίας του μουσειακού αποθέματος της χώρας. Ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο υποταγμένου και εργοδοτικού συνδικαλισμού, είναι εντυπωσιακό πως μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές η ΠΟΕΥΠΠΟ όχι μόνο δεν έχει εκδώσει ούτε μία ανακοίνωση που να στρέφεται κατά του νομοσχεδίου της κυβέρνησης, αλλά επιπλέον αρνείται να δώσει συνδικαλιστική κάλυψη σε εργαζόμενους από την Θεσσαλονίκη και την Κρήτη που θέλουν να πάρουν μέρος στις κινητοποιήσεις…
Παρά την γενική (πλην Λακεδαιμονίων…) κατακραυγή, η κυβέρνηση επιμένει να ξεπληρώσει προφανώς ένα ακόμη γραμμάτιο προς τα ποικιλώνυμα “Ιδρύματα Πολιτισμού” που λυμαίνονται τον χώρο του πολιτισμού και τα επιχειρηματικά συμφέρονται που επιζητούν μεγαλύτερη ακόμη εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Παράλληλα, μέσα από το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ανοίγει ο δρόμος για δημιουργία παραρτημάτων των μεγάλων μουσείων στο εξωτερικό, προκειμένου να διευκολυνθεί ο μαζικός εκπατρισμός αρχαιοτήτων, ενώ, επιπλέον μειώνονται τα κρατικά έσοδα, κατά το ποσό που ετησίως εισπράττουν από εισιτήρια τα 5 μουσεία.
Δυσμενέστερες συνθήκες εργασίας και ως προς τις αμοιβές και ως προς τα δικαιώματα αναμένουν, φυσικά, τους εργαζόμενους που θα στελεχώσουν τα “νέα” μουσειακά ιδρύματα, ενώ ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για αντικατάσταση μισθωτών υπαλλήλων από εργολαβίες, εξωτερικά συνεργεία και εθελοντές! Οι εκατοντάδες τωρινοί εργαζόμενοι στα 5 μουσεία θα θεωρηθούν αυτόματα και υποχρεωτικά αποσπασμένοι στο “νέα” μουσεία, στην πραγματικότητα όμηροι για άγνωστο χρονικό διάστημα διορισμένων εξωυπηρεσιακών Διοικητικών Συμβουλίων…
Η υπόθεση της υπεράσπισης του δημόσιου χαρακτήρα των μεγάλων μουσείων της χώρας είναι προφανές πως δεν αφορά μόνο το μαχόμενο κομμάτι των εργαζόμενων στο Υπουργείο Πολιτισμού. Όπως η παιδεία και η υγεία, η πολιτιστική κληρονομία είναι κορυφαίο δημόσιο αγαθό και η διατήρησή της ως τέτοιο είναι υπόθεση όλων μας.
*Ιστορικός στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο – γενικός γραμματέας του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (11.2.23)
