Γιώργος Κρεασίδης
Φλερτ της ΛΑΕ με το ΜέΡΑ25 από τη μια, διακηρύξεις χωρίς οριοθετήσεις από την άλλη
Καθώς ξεκινά ανεπίσημα η προεκλογική περίοδος γίνεται φανερό ότι η άρχουσα τάξη επιδιώκει να διασφαλίσει πολιτική σταθερότητα, σε συνθήκες μιας εξελισσόμενης καπιταλιστικής κρίσης. Στόχος η συνέχεια της αντιλαϊκής πολιτικής της ΝΔ και η αξιοποίηση της στρατηγικής συναίνεσης του ΣΥΡΙΖΑ και του πολιτικού συστήματος.
Ο χαρακτήρας της κρίσης και η διάσταση της επίθεσης στα λαϊκά στρώματα φωτίζουν τα χαρακτηριστικά της αναγκαίας εργατικής διεξόδου. Είναι οι νόμοι της καπιταλιστικής αγοράς που απογείωσαν την τιμή του ρεύματος, της θέρμανσης και των καυσίμων, όχι επιμέρους επιλογές.
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, λόγω της ανάλυσης που έχει για την κρίση, είναι σε θέση να προτείνει αντικαπιταλιστική διέξοδο και το αντίστοιχο πρόγραμμα πάλης. Όχι σαν λίστα αιτημάτων για μια ακόμα κυβέρνηση της ΕΕ και του κεφαλαίου, έστω και «προοδευτική», το αδιέξοδο της οποίας ανέδειξε η εμπειρία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το 2015-19. Αλλά σαν υλικό για την συγκρότηση κοινωνικού ρεύματος σύγκρουσης και ανατροπής, με αντίληψη για τον οργανωμένο λαό που μόνο αυτός μπορεί να επιβάλλει την ήττα της κυρίαρχης πολιτικής. Με πυξίδα για την ταξική αναγέννηση του εργατικού κινήματος κόντρα σε ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ του υποταγμένου συνδικαλισμού. Με συνείδηση ότι η εφαρμογή του αντικαπιταλιστικού προγράμματος πάλης που βάζει μπροστά τα λαϊκά εργατικά δικαιώματα και ανοίγει δρόμο για να χάνει πλούτο και εξουσία το κεφάλαιο, μπορεί να γίνει ολοκληρωμένα και χωρίς πισωγύρισμα με την ανατροπή της κυριαρχίας του μέσα από την επαναστατική πάλη.
Στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς υπάρχει και διαφορετική αντίληψη, που οδηγεί σε αντίστοιχες αποκλίσεις. Έτσι η ΛΑΕ στην απόφαση της συνδιάσκεψής της τον περασμένο Οκτώβρη, προτείνει πως «κορμός ενός τέτοιου προγράμματος θα πρέπει να είναι τα άμεσα ζητήματα επιβίωσης των λαϊκών τάξεων…», χωρίς δηλαδή ρήξεις, αφήνοντας ανοικτό -πέρα από διακηρύξεις και προθέσεις- έναν δρόμο που θα επαναλαμβάνει τον ΣΥΡΙΖΑ του 2015, με την προσδοκία να μην επαναληφθεί το ναυάγιο. Για αυτό και θεωρεί ότι το πρόγραμμα αντιστοιχεί σε ένα μπλοκ δυνάμεων που «θα πρέπει να απευθυνθεί στην αριστερά (στην οποία βέβαια δεν εντάσσεται ο νεοφιλελευθεροποιημένος ΣΥΡΙΖΑ) στο σύνολό της, χωρίς εξαιρέσεις». Τυπικά απευθύνεται και στο ΚΚΕ, που όπως είναι γνωστό απορρίπτει κάθε συνεργασία, αλλά βασικά στο ΜΕΡΑ25, έναν πολιτικό φορέα, που απευθύνει προτάσεις κυβερνητικής συνεργασίας στον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος προτείνει «προοδευτική κυβέρνηση» και στο ΠΑΣΟΚ.
Με αυτή τη λογική τοποθετήθηκε η ΛΑΕ στην κοινή εκδήλωση οργανώσεων για τις εκλογές στο Στούντιο στις 18 Δεκεμβρίου. Εκεί η Αναστασία Σταυροπούλου δήλωνε εκ μέρους της ΛΑΕ πως «θα πρέπει να είναι σαφές ότι δεν βρισκόμαστε σε περίοδο που είναι ερώτημα αν ο λαός θα συγκρουστεί αύριο με την ΕΕ και θα βγει από αυτή, αλλά αν θα αναταχθεί αυτή η επίθεση».
Σε αυτή την κατεύθυνση αρθρογραφούν τα βασικά στελέχη της ΛΑΕ, όπως ο πρώην υπουργός Άμυνας Κώστας Ήσυχος, ο οποίος καλεί «να αγωνιστούμε για μια μεταβατική περίοδο μεγάλης οικονομικής, κοινωνικής, πολιτιστικής ανακούφισης για τον λαό… Όλα αυτά και πολλά αλλά προτάσσουν σε πρώτη φάση την δημιουργία ενός πανίσχυρου αντιπολιτευτικό ενωτικού προγραμματικού πόλου της εξωκοινοβουλευτικής ριζοσπαστικής αριστεράς και της κοινοβουλευτικής αριστεράς (ΚΚΕ – ΜΕΡΑ25)…» («Η πρότασή μας για εκλογική προγραμματική συνεργασία της αριστεράς»).
Αυτή η σκοπιμότητα εξηγεί και την παρέμβαση του Κώστα Λαπαβίτσα, μέλους του Πολιτικού Συμβουλίου της ΛΑΕ και του Στάθη Κουβελάκη, με το άρθρο τους «Συμπόρευση στη βάση αρχών για τη ριζοσπαστική Αριστερά», όπου εκτιμούν πως το ΜΕΡΑ25 «έχει μετατοπιστεί σταδιακά σε μια ριζοσπαστικότερη κατεύθυνση», οπότε ένας εκλογικός πόλος της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς με αυτό «θα μπορούσε να έχει ανατρεπτική δυναμική στην κεντρική πολιτική σκηνή».
Σε αυτή τη λογική και ενόψει και της συνδιάσκεψης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ δημοσιοποιήθηκε πρόταση για την εκλογική συνεργασία της ριζοσπαστικής και αντικαπιταλιστικής Αριστεράς που υπογράφουν ΛΑΕ, ΑΡΑΝ, Κ-Σχέδιο, Αναμέτρηση και ΣΕΚ.
Από το κείμενο λείπει μια συνεκτική τοποθέτηση για την κρίση και τον χαρακτήρα της αναγκαίας διεξόδου, αλλά και τον δρόμο υλοποίησης των προγραμματικών στόχων. Κυρίως όμως λείπουν οι οριοθετήσεις από την πρόταση της «προοδευτικής κυβέρνησης». Δεν είναι τυχαίο ότι από το αρχικό κείμενο που προτάθηκε από το ΣΕΚ, έχει περικοπεί το σχετικό απόσπασμα που αναφέρει πως «μπορούμε να γενικεύσουμε αυτά τα προχωρήματα και να συσπειρώσουμε το πλατύ ρεύμα αγωνιστριών και αγωνιστών που αναζητούν πολιτικό στήριγμα και εναλλακτική πέρα από τα όρια μιας “προοδευτικής διακυβέρνησης” του ΣΥΡΙΖΑ, στην οποία συμφωνεί επί της ουσίας το ΜέΡΑ25, και πέρα από τον ηττοπαθή σεχταρισμό της ηγεσίας του ΚΚΕ. Η εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε ότι με τη στρατηγική που έχει στο κέντρο της την ανάδειξη μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, ούτε περιορισμένες υποσχέσεις φιλεργατικής πολιτικής δεν γίνονται πράξη, αντίθετα, οι αλλεπάλληλοι συμβιβασμοί στο όνομα της κυβερνησιμότητας και της “συνέχειας του κράτους” φέρνουν σκληρές επιθέσεις στους εργαζόμενους και τη νεολαία».
Με την απάλειψη της αντίθεσης στις «προοδευτικές κυβερνήσεις» είναι λογικό λοιπόν που στο τελικό κείμενο έχει αντικατασταθεί η κριτική στο ΜΕΡΑ25 με γενικολογίες ότι αυτό …ταλαντεύεται.
Με την απάλειψη της αντίθεσης στις «προοδευτικές κυβερνήσεις» είναι λογικό λοιπόν που στο τελικό κείμενο έχει αντικατασταθεί η κριτική στο ΜΕΡΑ25 με γενικολογίες ότι αυτό …ταλαντεύεται.
Ορισμένες αναφορές του κοινού κειμένου, όπως αυτές για έξοδο από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, για διαγραφή του χρέους, αντανακλούν την εμβέλεια και τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα του αντικαπιταλιστικού προγράμματος. Παρότι η σαφής υιοθέτησή τους είναι θετική, απουσιάζει μια συνεκτική λογική για το «ποιος» και «πως» τα υλοποιεί. Δεν υπάρχει η ανάλογη σαφήνεια στο θέμα του πολέμου στην Ουκρανία που περιγράφεται σαν άδικος γενικά, όταν το αρχικό κείμενο μιλούσε για «ιμπεριαλιστικό πόλεμο ΝΑΤΟ – Ρωσίας». Η σκοπιμότητα της διευκόλυνσης της συνυπογραφής από τη ΛΑΕ είναι σαφής, αλλά υπονομεύει τη συνοχή και το μάχιμο χαρακτήρα των προγραμματικών σημείων. Κυρίως όμως έρχονται να θυμίσουν όλα αυτά ότι και τα πιο ριζοσπαστικά συνθήματα ακυρώνονται μέσα σε ένα πλαίσιο που δεν απαντά «ποιος», «πώς» και «προς τα πού», έχοντας ως οδηγό τον «ρεαλισμό» της διαχειριστικής γραμμής.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (21.1.23)
