Δημήτρης Σταμούλης
▸ «Άγριος» τζόγος στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, οι τιμές σπάνε κάθε ιστορικό ρεκόρ, δημόσιο χρήμα στους ιδιώτες
Πακτωλό άνω του ενός δισ. ευρώ θα μοιράσει στους ολιγάρχες της ενέργειας η κυβέρνηση, καθώς η περίφημη «κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής» που διατυμπάνιζε όλο το προηγούμενο διάστημα, όχι μόνο δεν έριξε τις τιμές, αλλά αντίθετα τις εκτίναξε σε νέο ύψος ρεκόρ!
Στα νέα τιμολόγια ρεύματος που ανακοίνωσαν οι προμηθευτές ενέργειας για τον Αύγουστο, οι τιμές κυμαίνονται ακόμα και πάνω από τα 50 λεπτά ανά κιλοβατώρα (χωρίς επιδοτήσεις, πάγια κ.λπ.), τιμή πενταπλάσια από την αντίστοιχη του Ιουνίου του 2021 και αυξημένη κατά 50% από την τιμή του Ιουνίου 2022 (30-35 λεπτά).
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του υπουργού Ενέργειας Κ. Σκρέκα, «θα απορροφηθεί το 90% της αύξησης στο ρεύμα, με στόχο η τιμή της κιλοβατώρας να κυμαίνεται μεταξύ 15-17 λεπτών». Αυτή η στήριξη, μόνο για τον Αύγουστο, θα ανέλθει –με τη μορφή της επιδότησης– σε 1, 136 δισ. ευρώ, ποσό που δεν εξοικονομείται, αλλά θα καταλήξει στα ταμεία των εταιρειών! Δηλαδή, όχι μόνο δεν καταργήθηκε η ληστρική ρήτρα, αλλά αντίθετα, με τις κυβερνητικές αλχημείες, ενσωματώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος, χωρίς καμιά απώλεια για τις εταιρείες και το κράτος να τους πληρώνει αδρά τη διαφορά.
Οι τιμές που ανακοίνωσαν οι πάροχοι ρεύματος είναι όλες κοντά στα 50 λεπτά ανά κιλοβατώρα! Μάλιστα έχουν αυξημένο μηνιαίο πάγιο που σε κάποιες περιπτώσεις υπερβαίνει τα πέντε ευρώ. Η κυβέρνηση ως απάντηση δήθεν έφερε ρύθμιση στο βουλή ώστε να μπεί πλαφόν πέντε ευρώ στο πάγιο για όλους τους παρόχους. Όμως, οι εταιρείες ετοιμάζουν ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις στις τελικές τιμές, όπως έχουν δυνατότητα έως τις 31 Ιουλίου. Δηλαδή κινούνται εντελώς ασύδοτα, και με μόνο… πλαφόν την μέγιστη κερδοφορία τους!
Από πού όμως θα βρει η κυβέρνηση τα εκατομμύρια των επιδοτήσεων; Οι πόροι με τους οποίους θα επιδοτηθούν οι λογαριασμοί ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι στο μεγαλύτερο μέρος τους τα χρήματα που πληρώνουν τα λαϊκά νοικοκυριά από πέρσι το καλοκαίρι μέσω της ρήτρας αναπροσαρμογής και ένα μέρος τους φόροι μέσω κατανάλωσης, που έχουν «φουσκώσει» λόγω των ανατιμήσεων στην ενέργεια. Προκύπτουν από τα δικαιώματα εκπομπών αέριων ρύπων, τον ΕΛΑΠΕ και τα ΥΚΩ, χρήματα δηλαδή που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Με λίγα λόγια, η κυβέρνηση πληρώνει τους καπιτα-ληστές της ενέργειας με δικά μας χρήματα. Ο περίπλοκος, δε, μηχανισμός αναδιανομής των ενεργειακών εσόδων καταλήγει απλώς να γεμίζει απρόσκοπτα τα ταμεία των εταιρειών παραγωγής και προμήθειας ρεύματος.
Τι προβλέπεται με τους επόμενους λογαριασμούς; Καθώς οι αυξήσεις είναι υπέρογκες, οι λογαριασμοί που θα δουν προσεχώς τα νοικοκυριά θα είναι ξανά «φουσκωμένοι», με ενσωματωμένη ολόκληρη τη ρήτρα αναπροσαρμογής στα τιμολόγια και με το παραπάνω! Αυτό σημαίνει ότι θα πληρώσουν πιο ακριβά το ρεύμα και όσοι, μέχρι σήμερα, δεν πλήρωναν αδρά τη ρήτρα.
Όσο για το Χρηματιστήριο Ενέργειας, λειτουργεί ανεξέλεγκτα, με τις τιμές να σπάνε κάθε ιστορικό ρεκόρ, καθώς οι καιρικές συνθήκες (άπνοια και υψηλές θερμοκρασίες) ανεβάζουν τη ζήτηση και μειώνουν την παραγωγή των αιολικών πάρκων.
Χαρακτηριστικά, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας τη Δευτέρα εκτινάχθηκαν στα 466,03 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας άλμα 43% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, ενώ η μέγιστη τιμή κατά τη διαπραγμάτευση ξεπέρασε και τα 686 ευρώ!
Η κατάσταση δεν προσφέρεται, λοιπόν, ούτε για τα κυβερνητικά… πανηγύρια περί τιθάσευσης των τιμών, ούτε και για εφησυχασμό των νοικοκυριών ότι οι τιμές θα πέσουν. Αντίθετα, συνεχίζεται αμείωτη η κερδοφορία των παρόχων ηλεκτρικού ρεύματος, τα λαϊκά νοικοκυριά θα εξακολουθούν να πληρώνουν τους λογαριασμούς στο ηλεκτρικό ρεύμα κατά 50% ακριβότερα περίπου σε σχέση με ένα χρόνο πριν, τα υπερκέρδη των εταιρειών παραγωγής ρεύματος θα προσδιορίζονται ακόμα πιο δύσκολα και το πάρτι της αισχροκέρδειας στο χρηματιστήριο της ενέργειας προβλέπεται να συνεχιστεί «τζογάροντας» με τα παιχνίδια της Ρωσίας με το φυσικό αέριο και την επάρκεια ή όχι του φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Ευρωπαϊκή Ένωση
Ενέργεια, όπως… προσφυγικό!
Μια εικόνα ανάλογη του προσφυγικού και των ποσοστώσεων που επιβλήθηκαν –και ποτέ δεν τηρήθηκαν– στις χώρες της ΕΕ για την υποδοχή προσφύγων στο έδαφός τους, διαμορφώνεται και στο μέτωπο της ενέργειας. Αποδεικνύοντας, αφενός, ότι ο πόλεμος και οι κυρώσεις έχουν και άλλη όψη και, αφετέρου, ότι και εδώ οι αντιθέσεις και οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στους «27» είναι πολλές και βαθιές. Πρέπει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι αυτή τη φορά η πιο στριμωγμένη από όλους είναι η Γερμανία, με αποτέλεσμα να επικαλείται την «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», κάνοντας αρκετούς από τους εταίρους της να σκέφτονται μήπως ήρθε η ώρα να της ανταποδώσουν το… καλό που τους έκανε στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά και της πρώτης φάσης της πανδημίας Covid-19.
Συγκεκριμένα, η απόφαση που ελήφθη την περασμένη Τρίτη από τους υπουργούς Ενέργειας, κάνει ρητά λόγο για εθελοντική προσπάθεια μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 15%. Με σκοπό, όπως τονίζεται, να αποτραπεί μια γενικευμένη κρίση σε περίπτωση που η Μόσχα κλείσει εντελώς τις στρόφιγγες ενόψει του χειμώνα — κάτι διόλου απίθανο με βάση τα σημερινά δεδομένα. Καθώς, όμως, το παραπάνω ποσοστό εκτιμάται ότι δεν επαρκεί για να καλύψει το κενό σε μια τέτοια περίπτωση, αφήνεται ανοιχτό «παράθυρο», ώστε οι μειώσεις να λάβουν υποχρεωτικό χαρακτήρα.
Αυτό, ωστόσο, είναι κάτι που δεν θα μπορεί πλέον να αποφασίσει η Κομισιόν (όπως προέβλεπε το αρχικό σχέδιο), αλλά μόνο τα κράτη-μέλη, με τη διαδικασία της «ενισχυμένης πλειοψηφίας». Παράλληλα, αρκετές χώρες απαίτησαν και έλαβαν εξαίρεση από το νέο πλαίσιο, για διάφορους λόγους — είτε επειδή δεν εξαρτώνται τόσο από το ρωσικό αέριο (Ισπανία, Πορτογαλία), είτε διότι είναι νησιωτικές και τα δίκτυά τους δεν είναι συνδεδεμένα με της υπόλοιπης Ευρώπης (Κύπρος, Μάλτα, Ιρλανδία), είτε εξαιτίας της μορφής του δικτύου τους που δεν είναι ακόμη συμβατό με αυτό των υπολοίπων (Βαλτικές).
