Γιώργος Μουρμούρης
▸«Ομολογία ενοχής» για τα βάρβαρα pushbacks
Ήταν 21 Ιανουαρίου 2022 όταν ο έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης βράβευε τον εκτελεστικό διευθυντή της Frontex, Φαμπρίς Λεγκέρι, «για τη σημαντική συμβολή του Οργανισμού στην αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης, καθώς και των επιπτώσεών της στις τοπικές κοινωνίες». Μηταράκης και Λεγκέρι αντάλλαξαν φιλοφρονήσεις για τη «συνολική στήριξη του Οργανισμού στην Ελλάδα» (Μηταράκης) και την «αναγνώριση της δουλειάς που έχει γίνει από τη Frontex» (Λεγκέρι).
Τι και αν οι καταγγελίες για βίαιες επαναπροωθήσεις προσφύγων σε Έβρο και Αιγαίο έπαιρναν μορφή χιονοστιβάδας, τι και αν κορυφαία ΜΜΕ σε Ευρώπη και Αμερική παρουσίαζαν τεκμηριωμένα ρεπορτάζ για το έγκλημα που συντελείται στα ευρωπαϊκά (ελληνοτουρκικά) σύνορα; Η πρακτική της μονότονης διάψευσης ακόμα και των πιο ατράνταχτων μαρτυριών, αν και κυνική, χοντροκομμένη και κοντόφθαλμη, έμοιαζε αποτελεσματική τακτική για να συντηρείται η «ομερτά» Frontex και ελληνικών αρχών.
Τέσσερις μήνες αργότερα η παραίτηση του «ισχυρού άνδρα» της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής θέτει μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια του τείχους σιωπής που εκτείνεται παράλληλα με τον φράκτη του Έβρου. Την Πέμπτη 28 Απριλίου ο Λεγκέρι υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία έγινε δεκτή, κάνοντας λόγο για «σιωπηλή αλλά ουσιαστική αλλαγή της εντολής της Frontex».
Είχε προηγηθεί η δημοσιοποίηση μίας ακόμη έρευνας από διεθνή ΜΜΕ (Lighthouse Reports, Spiegel, Le Monde, SRF Rundschau, Republik) που αποδείκνυε, βασιζόμενη σε στοιχεία από τη βάση δεδομένων της Frontex, την εμπλοκή του οργανισμού σε 222 επιχειρήσεις του λιμενικού από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2021. Κατά τις επιχειρήσεις αυτές απελάθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, κατά παράβαση της σχετικής νομοθεσίας, παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και με τρόπο επικίνδυνο ακόμα και για τη ζωή τους, 987 πρόσφυγες και μετανάστες, με τον πραγματικό αριθμό να εκτιμάται ότι μπορεί να υπερβαίνει τους 8.300 ανθρώπους. Ενδεικτικό του κυνισμού που διέπει τις επιχειρήσεις της ευρωπαϊκής (και ελληνικής) ακτοφυλακής είναι ότι οι βίαιες επαναπροωθήσεις χαρακτηρίζονται… «παρεμποδίσεις αναχώρησης»!
Καθοριστικής σημασίας για την παραίτηση Λεγκέρι υπήρξε η εν εξελίξει έρευνα σε βάρος της Frontex από την Olaf, την ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης. Σύμφωνα με το Politico, το πρώτο μέρος της έρευνας περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο οργανισμός παραβίαζε τους κανονισμούς για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων — και ότι η ανώτερη ηγεσία του γνώριζε για αυτές τις παραβιάσεις.
Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με το Politico, o Λεγκέρι δεν είναι ο μόνος ανώτατος αξιωματούχος που παραιτήθηκε λόγω εμπλοκής του ονόματός του στην έρευνα της Olaf. Της παραίτησης είχε προηγηθεί συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Frontex, το οποίο αποτελείται από εκπροσώπους κρατών-μελών της ΕΕ. Στην εν λόγω συνεδρίαση οι εκπρόσωποι της Ελλάδας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, των χωρών δηλαδή που τηρούν την πλέον σκληρή στάση έναντι προσφύγων και μεταναστών, φέρονται να υπερασπίστηκαν τα πεπραγμένα του Λεγκέρι.
Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, μία εβδομάδα μετά την παραίτηση του μέχρι πρότινος επικεφαλής της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής, η ελληνική κυβέρνηση τηρούσε «σιγή ασυρμάτου», κωφεύοντας στις υποκριτικές εκκλήσεις του ΣΥΡΙΖΑ να τοποθετηθεί για την παραίτηση που αποτελεί ομολογία των εγκλημάτων που συντελούνται σε Έβρο και Αιγαίο.
Λέμε υποκριτικές, καθώς καταγγελίες για συστηματικές και βίαιες επαναπροωθήσεις κυρίως στον Έβρο βλέπουν το φως της δημοσιότητας τουλάχιστον από το 2018, επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, περίοδος κατά την οποίαν καθιερώθηκε και η τακτική της πεισματικής άρνησης των σχετικών καταγγελιών. Τη σιωπή της ΝΔ προσπαθούν να καλύψουν «κραυγές» σε φίλια Μέσα που βλέπουν (τι άλλο;) «τουρκικό δάκτυλο» πίσω από την παραίτηση Λεγκέρι.
Η συστηματική δουλειά που επί χρόνια έχουν διεξαγάγει, πολλές φορές υπό καθεστώς κινδύνων και διώξεων, δημοσιογράφοι, δικηγόροι, εθελοντές και αλληλέγγυοι για το συστηματοποιημένο και διαρκές έγκλημα ελληνικών αρχών και ΕΕ σε βάρος προσφύγων και μεταναστών έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Επαφίεται στο κίνημα να πυροδοτήσει τη βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της Ευρώπης-φρούριο.
