Γιώργος Κρεασίδης
▸ Ο Πούτιν συνέβαλε να βγει το «εγκεφαλικά νεκρό» ΝΑΤΟ από το κώμα
Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι το έδαφος για να ξεπεράσει το ΝΑΤΟ ένα πρόβλημα υπαρξιακών διαστάσεων. Την έλλειψη συγκεκριμένης αποστολής, δεδομένου ότι ιδρυθεί το 1949, στις απαρχές του Ψυχρού Πολέμου, σαν μια επιθετική συμμαχία των δυτικών ευρωπαϊκών δυνάμεων υπό τις ΗΠΑ ενάντια στην ΕΣΣΔ και τις χώρες του Υπαρκτού Σοσιαλισμού που διαμόρφωσαν τη δική τους συμμαχία το 1955, το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.
Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ για τους νικητές του ΝΑΤΟ έμπαινε το ερώτημα αν αυτό συνέχιζε να έχει λόγο ύπαρξης. Στα χρόνια που ακολούθησαν, από τις ΗΠΑ επιχειρήθηκε να δοθεί νέο περιεχόμενο, προσπάθεια που αποκτούσε δυναμική με γεγονότα όπως οι πόλεμοι στον Κόλπο ενάντια στο καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ (1990-91 και 2003), με τους οποίους οι ΗΠΑ λάνσαραν τα ιδεολογήματα της «Νέας Τάξης Πραγμάτων» υπό την «μόνη υπερδύναμη» και τον «αμερικάνικο 21ο αιώνα».
Το ΝΑΤΟ περιγράφτηκε σαν συμμαχία ενάντια στη διεθνή αταξία που προκαλούν τα «κράτη-παρίες» (rougue states), δηλαδή όλα τα καθεστώτα που δεν ταυτίζονταν με τις ΗΠΑ όχι μόνο στην πολιτική γραμμή, αλλά και τη μορφή της αστικής δημοκρατίας δυτικού τύπου. Με εξαιρέσεις βέβαια όπως το βασίλειο της βαρβαρότητας στη Σαουδική Αραβία. Στη συνέχεια, ω αντίπαλοι περιγράφτηκαν η τρομοκρατία γενικώς, οι εχθροί του δυτικού πολιτισμού («πόλεμος πολιτισμών»), οι ασύμμετρες απειλές, όπου χωράνε περίπου τα πάντα, αλλά και οι κίνδυνοι και η κοινωνική αστάθεια που θα φέρει στο μέλλον η κλιματική αλλαγή.
Το ερώτημα για την αποστολή του ΝΑΤΟ δεν ήταν θεωρητικό, καθώς η συμμετοχή σε αυτό ισοδυναμούσε με οικονομική αιμορραγία λόγω των εξοπλισμών. Παράλληλα η πολιτικοστρατιωτική ηγεμονία των ΗΠΑ δεν ήταν πια το ίδιο εύκολα αποδεκτή, δεδομένης και της σταδιακής υποχώρησης της αμερικάνικης ισχύος.
Όλα αυτά αποτυπώθηκαν με την κρίση του ΝΑΤΟ στη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ, όταν οι ΗΠΑ το είχαν υποβαθμίσει με πρόσχημα την άρνηση των Ευρωπαίων εταίρων και ειδικά της Γερμανίας να αυξήσουν τις εξοπλιστικές δαπάνες. Στην όξυνση του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού η πολιτική ίσων αποστάσεων του ΝΑΤΟ θύμισε αυτό που κατέδειξε η στάση του στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο 1974. Την πλήρη αδυναμία δηλαδή, αλλά και αδιαφορία να παρέμβει στις συγκρούσεις μεταξύ των υποτιθέμενων συμμάχων, στο βαθμό που αυτές δεν αφορούν ή δεν επηρεάζουν άμεσα τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Παράλληλα οι επιλεκτικές συμμαχίες της Τουρκίας με τη Ρωσία, με αποκορύφωμα τη συνεργασία στη Συρία και την αγορά των ρωσικών πυραύλων S400, έδειξαν ότι το ΝΑΤΟ δεν μπορούσε πια να εξασφαλίζει την αυτόματη στοίχιση πίσω από τις ΗΠΑ. Οι επανειλημμένες δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Ε. Μακρόν πως το ΝΑΤΟ είναι «εγκεφαλικά νεκρό», αυτά ακριβώς περιγράφουν.
Η πιο σκοτεινή μέρα για την ανθρωπότητα είναι η πιο φωτεινή μέρα για το ΝΑΤΟ. «Φιλί της ζωής» ο πόλεμος στην Ουκρανία για την ιμπεριαλιστική συμμαχία
Φυσικά στην πράξη η αναζήτηση συγκεκριμένης αποστολής δεν εμπόδισε το ΝΑΤΟ να λειτουργεί στα προηγούμενα 30 χρόνια σαν πολεμικός βραχίονας για την παγκόσμια κυριαρχία των πολυεθνικών και την πολιτική ηγεμονία των ΗΠΑ. Σταδιακά στο ΝΑΤΟ μπήκαν όλες οι χώρες που ήταν σύμμαχοι της ΕΣΣΔ στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας, μαζί με την Αλβανία, τη Σλοβενία, την Κροατία, ενώ υποψήφια μέλη είναι πλέον το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία, μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών. Έχουν ενταχθεί επίσης οι βαλτικές χώρες, ενώ η Ρωσία εμπόδισε την ολοκλήρωση της ένταξης της Γεωργίας και της Ουκρανίας, αφού η αστική τάξη της χώρας είδε ότι το ΝΑΤΟ αντί να την αποδεχτεί όπως ζητούσε με όρους ισοτιμίας, επιχειρεί να την περικυκλώσει. Σε αυτό το πλαίσιο στην στρατηγική ΝΑΤΟ 2030 που επεξεργάστηκαν οι ΗΠΑ επί Μπάιντεν, σαν αποστολή περιγράφεται η απόκρουση της Κίνας, του βασικού δηλαδή οικονομικού ανταγωνιστή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, ενώ η Ρωσία αντιμετωπίζεται με πιο ήπιους τόνους, σαν δύναμη που μπορεί υπό όρους να εξασφαλιστεί η ουδετερότητα ή συμμαχία της. Οι πολεμικές συγκρούσεις αναδεικνύουν τη Ρωσία σαν στρατιωτικό αντίπαλο και δίνουν πλέον στο ΝΑΤΟ μια συγκεκριμένη αποστολή που επιτρέπει να εγκαταλειφθούν τα προσχήματα. Η επιλογή της Γερμανίας για επανεξοπλισμό ήρθε σε αυτή την κατεύθυνση.
