Δημήτρης Τζιαντζής
▸ Εξασφάλισε τη συνέχεια, δεν υπερέβη τα όρια του εκφυλισμένου ΠΑΣΟΚ
Ένας ξαφνικός θάνατος είναι ο τίτλος μυθιστορήματος της συγγραφέως Τζ. Κ. Ρόουλινγκ («μητέρας» του Χάρι Πότερ) που έχει θέμα τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλεί ο θάνατος ενός μέλος του κοινοτικού συμβουλίου στη μικρή κοινωνία του Πάγκφορντ, ενός φανταστικού αγγλικού χωριού. Το βιβλίο έχει πολλά κοινά με το γαϊτανάκι που διαδραματίζεται στη διευρυμένη κεντροαριστερά και ευρύτερα στο πολιτικό σκηνικό μετά τοn θάνατο της Φώφης Γεννηματά.
Η ιστορία μερικές φορές επαναλαμβάνεται και πάλι ως τραγωδία. Ο πατέρας της Φώφης, ο Γιώργος Γεννηματάς, το όνομα του οποίου συνδέθηκε με την ενίσχυση του ΕΣΥ, ήταν πρώτος στη «λίστα διαδοχής» στο ΠΑΣΟΚ, ωστόσο ο θάνατός του στα 55 του χρόνια, το 1994 ,ανέδειξε στην πορεία τον λιγότερο χαρισματικό και ταυτισμένο με τη δεξιά μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ Κώστα Σημίτη. Το σημερινό ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής δεν είναι παρά φάντασμα του κόμματος του Ανδρέα Παπανδρέου, ωστόσο, δεδομένων των αναλογιών, ο θάνατος της Φώφης, μιας γυναίκας που -τουλάχιστον στο τέλος της– είχε μόνο συμπάθειες, δημιουργεί νέα δεδομένα και δρομολογεί απρόβλεπτες εξελίξεις.
Είναι δύσκολος και αδόκιμος ο διαχωρισμός της γυναίκας από την πολιτικό Γεννηματά. Ο θάνατός της προκάλεσε γνήσια συγκίνηση, γιατί η Φώφη υπήρξε μια ήπια και συμπαθητική φυσιογνωμία σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, που δεν επιχείρησε να εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά την κατάσταση της υγείας της, έχοντας πάνω από το κεφάλι της τη «δαμόκλειο σπάθη» του καρκίνου εδώ και δύο δεκαετίες. Υπερβολικός, πάντως, υπήρξε ο τρόπος με τον οποίο τα ΜΜΕ αξιοποίησαν το θάνατο της, με πολύωρο ρεπορτάζ από το λαϊκό προσκύνημα, προσπάθεια να την εμφανίσουν ως την πολιτικό που ένωσε -έστω για λίγο- όλες τις πολιτικές δυνάμεις και πλήθος μεγαλοστομιών. «Ακόμα και μέσα από το φέρετρο εξασφαλίζει την ενότητα της παράταξης», είναι μια από αυτές τις υπερβολές που ειπώθηκαν από δημοσιογράφο της ΕΡΤ.
Ωστόσο, αν ο πατέρας της άφησε πίσω την παρακαταθήκη του ΕΣΥ, δύσκολα κάποιος θα βρεί να πει ποια είναι η δική της πολιτική κληρονομιά. Η Φώφη ανέλαβε το πάλαι ποτέ κόμμα της «Αλλαγής», όταν αυτό βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού με τους περισσότερους να θεωρούν ότι θα έχει την τύχη της Ένωσης Κέντρου. Ο Βενιζέλος έμεινε στις λαϊκές συνειδήσεις ως δεκανίκι του Σαμαρά και το 2015 το κόμμα εξελέγη έβδομο «ασθμαίνοντας», με μόλις 4,68% των ψήφων. Ωστόσο, η Φώφη Γεννηματά, που πήρε στη συνέχεια το «δαχτυλίδι», κατάφερε να εξασφαλίσει τη συνέχεια και τη «σταθερότητα» για το κόμμα, ανεβάζοντας ελαφρώς τα ποσοστά του και χαράζοντας μια συγκριτικά ισορροπημένη πολιτική γραμμή ανάμεσα σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, πάντα στο πλαίσιο του νέου συρρικνωμένου ρόλου του ΠΑΣΟΚ ως κόμματος μπαλαντέρ του συστήματος. Όμως σε καμία στιγμή η Γεννηματά δεν υπερέβη τα όρια του εκφυλισμένου ΠΑΣΟΚ και της δεξιόστροφης σοσιαλδημοκρατίας.
Η πολιτική της καριέρα ήταν γεμάτη από αντιφάσεις. Υπερασπίστηκε το έργο του πατέρα της και τη σημασία ενός ισχυρού Εθνικού Συστήματος Υγείας, ωστόσο ψήφισε όλες τις μνημονιακές περικοπές στην υγεία, τις συντάξεις και τους μισθούς. Στήριξε τα δικαιώματα των γυναικών στην επιμέλεια των παιδιών, κόντρα σε αντιδραστικές λογικές, ωστόσο ψήφισε την «εξίσωση προς τα πάνω» των ορίων συνταξιοδότητησης για τις γυναίκες. Καταδίκαζε την ακροδεξιά, ωστόσο υπήρξε αναπληρώτρια υπουργός στη κυβέρνηση Παπαδήμου με το ΛΑΟΣ και στη συνέχεια συμμετείχε στην κυβέρνηση Σαμαρά.
Ακόμα και η αντίθεσή της στη συμφωνία των Πρεσπών έγινε από εθνικιστικές θέσεις και αναφορές στο εμπάργκο του Ανδρέα Παπανδρέου «στα Σκόπια». Μπροστά στον θάνατο, πάντως, όλα μοιάζουν τόσο μικρά. Η Φώφη Γεννηματά πάλεψε με αξιοπρέπεια και γενναιότητα απέναντι στην ασθένεια που το όνομα της φοβόμαστε να πούμε. Ζητούμενο παραμένει η μάχη ενάντια στη διάλυση του ΕΣΥ, ώστε να έχουν όλοι οι άνθρωποι τη δυνατότητα να αγωνίζονται με αξιοπρέπεια.
