Γιάννης Ελαφρός
▸ Υπερδιπλασιάστηκε η τιμή του ρεύματος λόγω «ελεύθερης αγοράς» και ΕΕ, διαχρονικές ευθύνες ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ
Ιδιαίτερα προκλητική είναι η απόφαση της κυβέρνησης της ΝΔ να προχωρήσει άμεσα στην παραιτέρω ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, πουλώντας στο χρηματιστήριο ένα κρίσιμο ποσοστό (17%), που υποβιβάζει το χαρτοφυλάκιο του δημοσίου από το 51% στο 34%. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως διατηρεί την «καταστατική μειοψηφία» και το μάνατζμεντ. Αλλά το μάνατζμεντ γίνεται προς όφελος του κεφαλαίου στην ενέργεια και στη βιομηχανία, που ισχυροποιείται παραπέρα.
Η κυβερνητική απόφαση ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά στις 23/9 (δεν είχε συμπεριληφθεί στις εξαγγελίες Μητσοτάκη στη ΔΕΘ), οδηγώντας σε κατακρήμνιση της μετοχής και πιθανόν σε σκοτεινά παιχνίδια κερδοσκοπίας ημετέρων. Παρʹ όλα αυτά, η κυβερνητική απόφαση αποτελεί μέρος του συνολικού σχεδίου για την ολοκληρωτική ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ και του τομέα της ενέργειας. Στο προηγούμενο στάδιο του καπιταλισμού, η ΔΕΗ ήταν κρατική και εξασφάλιζε τις υποδομές για την ανάπτυξη του κεφαλαίου, κρατώντας σχετικά χαμηλά τις τιμές για την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης — έδινε πολύ φτηνότερο ρεύμα στις βιομηχανίες και ειδικά τις πολυεθνικές, όπως η Πεσινέ. Ο σύγχρονος ολοκληρωτικός καπιταλισμός μετατρέπει σε εμπόρευμα και πηγή κερδοφορίας τα πάντα και οπωσδήποτε την ενέργεια. Στρατηγικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έπαιξε τις προηγούμενες δεκαετίες η Ευρωπαϊκή Ένωση που με την πολιτική της «απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας» επέβαλε στην Ελλάδα την είσοδο των ιδιωτών αρπακτικών στον κλάδο, τον περιορισμό και τελικά τον τεμαχισμό της ΔΕΗ και τον διαμοιρασμό των τιμαρίων της, με εξευτελιστικό τελικά τρόπο. Αυτό τον κρίσιμο και ιδιαίτερα αντιλαϊκό ρόλο της ΕΕ ξεχνούν τα αστικά κόμματα που αποδέχονται ως απαρέγκλιτη την «ευρωπαϊκή ενοποίηση».
Εξάλλου οι κυβερνήσεις τους ανέλαβαν την βρόμικη δουλειά. Η ΔΕΗ ακρωτηριάστηκε βίαια, με την απόσπαση του ΑΔΜΗΕ (δίκτυα υψηλής τάσης) και του ΔΕΔΔΗΕ (δίκτυα μέσης τάσης). Στην πορεία μπήκε στο ΤΑΙΠΕΔ επί κυβέρνησης Σαμαρά και αργότερα στο Υπερταμείο από τον ΣΥΡΙΖΑ στο πλαίσιο του 3ου μνημονίου. Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και ΣΥΡΙΖΑ, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, προώθησαν τον περιορισμό της ΔΕΗ (μνημονιακός στόχος να πέσει το μερίδιό της στο 50%) και την προώθηση της ιδιωτικοποίησης. Ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε στην πώληση του 34% του ΑΔΜΗΕ σε κινεζική εταιρεία, ενώ πριν μερικές μέρες η ΝΔ πούλησε το 49% του ΔΕΔΔΗΕ σε αυστραλιανή εταιρεία, με τίμημα τα προβλεπόμενα κέρδη 3-4 ετών!
Το αποτέλεσμα; Η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος που πληρώνουν οι εργαζόμενοι και ο λαός έχει αυξηθεί κατά 150% από τότε που άρχισε η ιδιωτικοποίηση της ενέργειας, ενώ παλιά και νέα μονοπώλια (ντόπια και πολυεθνικά) εισπράττουν προκλητικά υψηλή κερδοφορία από τον κλάδο. Οι λογαριασμοί ρεύματος που έρχονται αυτές τις μέρες προκαλούν εγκεφαλικά, ενώ η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα διατηρείται πολύ υψηλή, 132,8 ευρώ/MWh κατά μέσο όρο τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος Κώστα Σκρέκα. Τον Αύγουστο η Ελλάδα είχε την υψηλότερη τιμή στην ΕΕ, με αύξηση άνω του 164% (μηνιαία μέση τιμή προημερήσιας αγοράς στα 121,72 ευρώ/MWh). Αυτά είναι τα οφέλη της «ελεύθερης αγοράς» και του «ανταγωνισμού», που δήθεν οδηγούν σε… μείωση των τιμών.
Το ακριβό ρεύμα οδηγεί σε αυξήσεις παντού
Το πεδίο της ενέργειας είναι κρίσιμο για τον λαό, αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό. Το ακριβό ρεύμα οδηγεί σε αυξήσεις παντού και τον κόσμο της εργασίας στη ζώνη του λυκόφωτος, στην παγωνιά της φτώχειας. Σήμερα είναι επιτακτική ανάγκη η ανάδειξη του στόχου για επανεθνικοποίηση της ΔΕΗ και όλων των ιδιωτικών ενεργειακών μονοπωλίων, χωρίς αποζημίωση (αρκετά λεηλάτησαν στην πλάτη του λαού), για έναν αποκλειστικά δημόσιο τομέα ενέργειας, με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο και αντίστοιχο σχεδιασμό, για ρεύμα φτηνό για τον λαό, με προστασία του περιβάλλοντος. Το εργατικό λαϊκό κίνημα και η αντικαπιταλιστική Αριστερά πρέπει να αναδείξουν τον πολιτικό αυτό στόχο μέσα στον αγώνα για να μην περάσει το νέο ξεπούλημα της ΔΕΗ, μαζί με άμεσα αιτήματα για την απόκρουση των αυξήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα. Η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ αποφάσισε απεργία και συγκέντρωση στις 19 Οκτώβρη. Ο κυβερνητικός και αστικοποιημένος συνδικαλισμός έχει διαχρονικά μεγάλες ευθύνες για τη ΔΕΗ. Η απεργία πρέπει να αξιοποιηθεί ως βήμα για την αντεπίθεση του κινήματος.
