Αρχοντούλα Βαρβάκη
▸ Ο «θησαυρός» του πολυδιαφημισμένου από την κυβέρνηση ανοίγματος του τουρισμού, για δεύτερο συνεχόμενο καλοκαίρι, αποδείχθηκε «άνθρακας» και αντί για… συνάλλαγμα έφερε μόνο αύξηση κρουσμάτων. Την ίδια ώρα οι εργαζόμενοι του κλάδου δίνουν μάχη πραγματικής επιβίωσης.
Ο τουρισμός αποτελεί ένα ακόμα πεδίο στο οποίο ο κυβερνητικός σχεδιασμός δείχνει και πάλι την πλήρη αδυναμία του –και πλήρη αδιαφορία του σε αρκετές περιπτώσεις– να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τα συνεχή προβλήματα που προκύπτουν εδώ και ενάμισι χρόνο λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. Το μόνο που μένει ίδιο είναι το γεγονός ότι οι ανάγκες των εργαζομένων προσπερνιούνται σαν να μην υπάρχουν καν.
Ενδεικτικό της όλης κατάστασης είναι ότι οι επιχειρηματίες και η δημοτική αρχή στη Μύκονο, βαδίζοντας στα χνάρια της κυβέρνησης, τάζουν «μπόνους» 150 ευρώ στους εργαζόμενους που θα εμβολιαστούν. Είναι οι ίδιοι που είχε επιβάλει ομερτά εργασιακής γαλέρας στο νησί όλα τα προηγούμενα χρόνια για αν δουλεύουν στο «φουλ» οι μηχανές της περιβόητης τουριστικής βιομηχανίας της χώρας.
Οι εργαζόμενοι του τουριστικού κλάδου, οι οποίοι από την έναρξη της πανδημίας έχουν δεχτεί ένα πολύ βαρύ πλήγμα, βρίσκονται ξανά στο περιθώριο αλλά και παράλληλα στο στόχαστρο. Μετά το lockdown ο τουρισμός άνοιξε, όπως και πέρυσι, χωρίς κανένα σχέδιο και τα απαραίτητα υγειονομικά μέτρα, κάτι που οδήγησε σε μεγάλη αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων στα νησιά, για τα οποία σύμφωνα με την κυβέρνηση ευθύνονται μονάχα η ανεύθυνη νεολαία και οι… ανεμβολίαστοι εργαζόμενοι του κλάδου.
Για να έχουμε μια πιο συγκεκριμένη εικόνα της κατάστασης μιλήσαμε με τον Γιώργο Αποστόλου, σερβιτόρο σε εστιατόριο της Πάργας. Μας περιγράφει την κατάσταση στον κλάδο και τη μειωμένη προσέλευση των τουριστών σε μια περιοχή που στηρίζεται πολύ στον τουρισμό.
«Η κατάσταση είναι χαοτική. Οι περισσότερες επιχειρήσεις έχουν ανοίξει αλλά υπολειτουργούν. Τα ξενοδοχεία κάπως δουλεύουν αλλά στην εστίαση βλέπουμε πράγματα που δεν έχουμε ξαναδεί. Δεν υπάρχουν πελάτες. Ένας εργαζόμενος μπορεί να δουλεύει 15-16 ώρες ή μπορεί οι ιδιοκτήτες να δουλεύουν μόνοι τους. Υπολογίζω ότι μόνο το 30-40% των επιχειρήσεων στην εστίαση έχει ανοίξει κανονικά», δηλώνει στο Πριν ο Γ. Αποστόλου για την κατάσταση που επικρατεί συνολικά στην Δυτική Ελλάδα.
Τον ρωτάμε αν το πολυδιαφημισμένο και στην ουσία άνευ όρων άνοιγμα του τουρισμού αύξησε τουλάχιστον έστω και στο ελάχιστο την κίνηση. «Γνωρίζω την περιοχή 30 χρόνια και βλέπω ότι η κυβέρνηση απέτυχε παταγωδώς. Οι Βρετανοί, οι Σκανδιναβοί και οι Γερμανοί ήταν εκείνοι που έρχονταν πάντα και έδιναν τουριστική ώθηση εδώ. Τώρα δεν έχουν έρθει σχεδόν καθόλου. Οι Βρετανοί και οι Σκανδιναβοί είχαν μειωθεί και πριν τον κορονοϊό λόγω brexit και οικονομικών προβλημάτων, αλλά τώρα με τον κορoνοϊό έχουν χαθεί σχεδόν εντελώς. Αν, για παράδειγμα, είχαμε παλιότερα 2.500 Βρετανούς, τώρα είναι 100 ή 50. Από Σκανδιναβία έχουμε μόνο λίγους Δανούς. Οι Νορβηγοί δεν έχουν έρθει καθόλου εδώ και δυο χρόνια», μας λέει κατηγορηματικά.
«Η κατάσταση είναι χαοτική. Οι περισσότερες επιχειρήσεις υπολειτουργούν»
Παράλληλα, ο Γ. Αποστόλου σημειώνει πως το εργασιακό περιβάλλον στον τουρισμό πάσχει εδώ και πολλά χρόνια και μας μιλά για τα μέτρα ασφαλείας αλλά και τις συνολικές συνθήκες εργασίας. «Τα μέτρα τηρούνται, αλλά όσο αυτό είναι εφικτό. Όταν δουλεύει κάποιος στην παραλία με 45 βαθμούς δεν γίνεται να φοράει τη μάσκα. Μέσα σε μια κουζίνα με πέντε άτομα και θερμοκρασία άνω των 45 βαθμών μπορεί να συμβαίνει το ίδιο», τονίζει. Παράλληλα, προσθέτει ότι και τα ωράρια είναι αυξημένα και σε πολλές περιπτώσεις κακοπληρωμένα αλλά τονίζει ότι «αυτό δεν είναι νέο που οφείλεται στον κορονοϊό. Γενικά υπάρχουν προβλήματα από παλιότερα, γιατί τα τελευταία 30 χρόνια δεν υπάρχει κανένας έλεγχος».
Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση της πανδημίας από την κυβέρνηση, μάλλον δεν αφήνουν περιθώρια να απορούμε για την έλλειψη εργαζομένων που παρουσιάζεται. «Είναι κι αυτό μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Υπάρχει ζήτηση και δεν υπάρχει κόσμος. Αυτό οφείλεται στο ότι οι εργοδότες τα προηγούμενα χρόνια είχαν γεμίσει τα μαγαζιά με φτηνά εργατικά χέρια Ελλήνων και μεταναστών κι αυτοί οι άνθρωποι τώρα έφυγαν στο εξωτερικό», εξηγεί στο Πριν ο Γ. Αποστόλου. «Έστω και στο και πέντε πρέπει να επανέλθει το πενθήμερο οχτάωρο. Καλώς ή κακώς, αυτή η διάρθρωση της οικονομίας κάνει τον τουρισμό τη βιομηχανία της Ελλάδας. Δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτές τις συνθήκες, γιατί δεν υπάρχουν υπεράνθρωποι να ανταπεξέλθουν», προσθέτει.
«Μαύρο» lockdown για τους εργαζόμενους
Τέλος, ρωτήσαμε τον Γιώργο Αποστόλου για το εάν και πώς τα έβγαλαν πέρα την περίοδο του lockdown οι εργαζόμενοι στο κλάδο. Πόσοι από αυτούς πήρε κάποιο επίδομα και αν αυτό ήταν αρκετό για να καλυφθούν έστω οι βασικές ανάγκες. «Δεν μπορούμε να ξέρουμε ακριβώς πόσοι το πήραν, γιατί κυριαρχούσε η μαύρη εργασία και δεν είμαστε πολύ οργανωμένοι ως κλάδος. Οι περισσότεροι όμως πιστεύω ότι το πήραν, γιατί οι εργοδότες τους είχαν ανάγκη. Θα ήθελαν να τους κρατήσουν, γιατί χρειαζόντουσαν έμπειρους εργαζόμενους, για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες που υπολόγιζαν ότι θα προέκυπταν», σημειώνει.
«Το επίδομα σε καμία περίπτωση δεν κάλυψε τις ανάγκες των εργαζομένων. Έπρεπε η κυβέρνηση να δώσει τουλάχιστον τα διπλάσια χρήματα και απευθείας στους εργαζομένους χωρίς την παρέμβαση του εργοδότη, για να διασφαλίσει και τα δικαιώματα των μεταναστών που δεν μιλάνε καλά ελληνικά ή δεν έχουν καλή γνώση της νομοθεσίας», συμπληρώνει.
