Απαγόρευση κυκλοφορίας: Το κίνημα έμεινε ενεργό και όχι «σπίτι»!

Γιώργος Μουρμούρης

Το βράδυ της Κυριακής 22 Μαρτίου 2020, ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς εμφανίστηκε εκτάκτως στους τηλεοπτικούς δέκτες. Σε μια ενημέρωση διάρκειας περίπου επτά λεπτών παρουσίασε για πρώτη φορά το σύστημα των sms και των προστίμων, ένα καθεστώς που εξαρχής είχε κάτι από τη δυστοπία του Όργουελ και από τη χοντροκοπιά επιλοχία του στρατού.

Η πρωτοφανής απαγόρευση κυκλοφορίας και ο φόβος για τον άγνωστο, ακόμα τότε, ιό έδρασαν παραλυτικά τις επόμενες ημέρες στους ανθρώπους του κινήματος, όπως και στην κοινωνία ευρύτερα. Ακόμα και στους κόλπους της μαχόμενης Αριστεράς εμφανίστηκε η τάση που συμπυκνώθηκε στο σύνθημα «θα λογαριαστούμε μετά».

Όμως γρήγορα φάνηκε ότι αυτό το «μετά» – εάν ποτέ θα μπορούσε να υπάρξει καθώς οι εξελίξεις έδειξαν ότι έναν χρόνο αργότερα ακόμα δεν έχει κλείσει ο κύκλος της πανδημίας – θα ήταν πολύ αργά. Γρήγορα δε έγινε σαφές ότι η κυβέρνηση δεν σκόπευε να πάρει ουσιαστικά μέτρα ενίσχυσης του ΕΣΥ, ενώ σύντομα φάνηκαν τα πρώτα σημάδια αξιοποίησης της υγειονομικής κρίσης ως ευκαιρία για να επιταχυνθούν αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις σε όλους τους τομείς.

Η αρχή έγινε την ίδια ημέρα ανακοίνωσης της απαγόρευσης κυκλοφορίας. Σε μια πρώτη ένδειξη κυβερνητικής-κρατικής αναλγησίας, εκατοντάδες οικότροφοι φοιτητικών εστιών κλήθηκαν να εγκαταλείψουν εντός 24ωρων τις δομές όπου διέμεναν με το δόγμα της «ατομικής ευθύνης».

Πολλοί φοιτητές αρνήθηκαν. «Πολλοί δεν μπορούν να γυρίσουν πίσω στις οικογένειες τους {…} και το μόνο σπίτι που έχουν είναι στην εστία», σημείωναν τότε οι οικότροφοι του ΑΠΘ. Επρόκειτο για την πρώτη σύγκρουση με το «αποφασίζομεν και διατάσσομεν». Την Πέμπτη 19 Μαρτίου η ΟΕΝΓΕ πραγματοποίησε παράσταση διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Υγείας ζητώντας άμεση ενίσχυση του ΕΣΥ.

Στις 30 Μαρτίου η Αγωνιστική Ταξική Ενότητα ΕΚΑ (ΑΤΕ-ΕΚΑ) προχώρησε σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο αεροδρόμιο της Αθήνας για 400 απολύσεις που ανακοινώθηκαν στους εργαζόμενους με sms.

Στις 7 Απρίλη, το κίνημα έδινε την πρώτη του μαζική αναμέτρηση με την κυβέρνηση και ευρύτερα με το αστικό μπλοκ, με «μπροστάρηδες» τους υγειονομικούς. Με σύνθημα «σπάμε τη σιωπή, δυναμώνουμε τη φωνή της διεκδίκησης» και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας εκατοντάδες υγειονομικοί, εργαζόμενοι και αγωνιστές πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις στις πύλες νοσοκομείων και σε κέντρα υγείας σε όλη την Ελλάδα, διεκδικώντας μαζικές προσλήψεις για στήριξη του ΕΣΥ, επίταξη του ιδιωτικού τομέα της υγείας και επαρκή μέτρα προστασίας για όλους.

Στο πλευρό τους και πολιτικές οργανώσεις και μέτωπα, όπως το ΝΑΡ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, εργατικά σωματεία και αντικαπιταλιστικές κινήσεις πόλης/περιφέρειας.

Στον «Ευαγγελισμό» οι ήρωες, κατά τον ημερησίως αποδιδόμενο από κυβερνητικά χείλη χαρακτηρισμό, υγειονομικοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με δυνάμεις της ΕΛΑΣ που έφτασαν μέχρι την πύλη του νοσοκομείου, επιχειρώντας να διαλύσουν τη συγκέντρωση, να επιβάλουν πρόστιμα και να προχωρήσουν σε συλλήψεις, «εγκαινιάζοντας» ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται συχνά, κυρίως με τη μορφή διώξεων, έως σήμερα.

Την ίδια μέρα η ΑΤΕ-ΕΚΑ πραγματοποίησε κινητοποίηση έξω από του υπουργείο Υγείας ενώ πολύμορφες δράσεις διοργανώθηκαν από κινήσεις και συλλογικότητες σε διάφορες γειτονιές πόλεων.

Η συγκεκριμένη αγωνιστική μέρα, η πρώτη που εμβληματικά έσπασε την απαγόρευση, ήταν μόνο η αρχή. Στις 16 Απριλίου μέλη εκπαιδευτικών σωματείων πραγματοποίησαν συγκέντρωση έξω από το υπουργείο Παιδείας, υφιστάμενοι μάλιστα έλεγχο από την ΕΛΑΣ παρά το γεγονός ότι τηρούσαν τα έως τότε γνωστά μέτρα προστασίας.

Λίγο νωρίτερα, στις 11 του ίδιου μήνα, μέλη του Κινήματος στην Πόλη του Ζωγράφου συλλαμβάνονταν μετά από παρέμβαση, πάλι με όλα τα αναγκαία μέτρα, σε σούπερ μάρκετ της περιοχής, μια υπόθεση που ανακίνησε πρόσφατα η ΕΛΑΣ. Την ίδια μέρα πραγματοποιήθηκε πλήθος τοπικών παρεμβάσεων. Την Πρωτομαγιά, με την απαγόρευση κυκλοφορίας ακόμα σε ισχύ, ένα «ποτάμι» διαδηλωτών πλημμύριζε το κέντρο της Αθήνας και άλλων πόλεων. Λίγα 24ωρα αργότερα το πρώτο lockdown αποτελούσε παρελθόν.