Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Όσο πλησιάζει η επέτειος των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης την 25η Μαρτίου του 1821, διαφαίνεται το ιδεολογικό πλαίσιο, με το οποίο περιβάλλει η αστική εξουσία τον εορτασμό της διακοσιετηρίδας. Tο πλαίσιο αυτό συγκροτούν το παραδοσιακό ελληνορθόδοξο αφήγημα και ο συνδυασμός του με τον νεοφιλελεύθερο εκσυγχρονισμό, με τον οποίο η Ελλάδα θα ξαναζήσει, υποτίθεται, ημέρες εθνικής ακμής. Αυτό το πλαίσιο επιβεβαιώνεται ήδη από τη σύνθεση και τις δράσεις της Επιτροπής «Ελλάδα 1821», επικεφαλής της οποίας έχει τεθεί η Γιάννα Αγγελοπούλου, όπως και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.
Σε συνδυασμό με το αστικό κράτος ηγετικό ρόλο για τη διαμόρφωση των ιδεολογικών αξόνων του εορτασμού έχει αναλάβει και η Εκκλησία της Ελλάδας, η οποία απ’το 2012 έχει διοργανώσει δέκα συνέδρια με θέμα το 1821. Στα συνέδρια αυτά, αν και δεν απουσιάζουν και πιο ήπιες απόψεις, κυριάρχησε η επίσημη εκκλησιαστική ερμηνεία, που καταδικάζει τον Διαφωτισμό και τις αστικές επαναστάσεις της προοδευτικής περιόδου.
Η στάση της Εκκλησίας σκληρύνθηκε και από το κλίμα της ελληνοτουρκικής έντασης μάλλον, με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί και ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος πρόσφατα με μισαλλόδοξο λόγο, αν και θεωρείται απ’ τους ηπιότερους ιεράρχες. Εμφάνισε την Επανάσταση ως «ιερό πόλεμο» χριστιανών και μουσουλμάνων: « Όπως ξέρουμε, το Ισλάμ δεν είναι θρησκεία. Είναι πολιτικό κόμμα. Είναι πολιτική επιδίωξις. Και είναι οι άνθρωποι του πολέμου. Οι άνθρωποι της εξαπλώσεως. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό του Ισλάμ» (Οpen, 15/1/2021). Μ’ ένα παρόμοιο περίγραμμα είναι εμφανές ότι στρεβλώνεται ο αγώνας του 1821, που σκοπούσε στην εθνική απελευθέρωση και σε μια δικαιότερη κοινωνία, στις συνθήκες της εποχής.
