Αντώνης Πρεκατές
Στις σημερινές εφιαλτικές στιγμές της πανδημίας του κορονοϊού που περνάει η ανθρωπότητα, τι μας θυμίζει το βιβλίο Περί τυφλότητος του πορτογάλου συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου; Ο Περί τυφλότητος λόγος. Όπου ο νομπελίστας Πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου, στην ομιλία του για την απονομή του Νόμπελ, λέει έξω απ’ τα δόντια: «Με το βιβλίο μου Περί τυφλότητος ήθελα να θυμίσω σε όλους ότι διαστρέφουν την ίδια την έννοια του ορθού λόγου όταν εξευτελίζουν την ανθρώπινη ζωή, ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια προσβάλλεται κάθε μέρα απ’ τους ισχυρούς, ότι το παγκόσμιο ψέμα έχει αντικαταστήσει τις πιο πολλές (και διαφορετικές) αλήθειες (που βιώνουν οι πολίτες), ότι ο άνθρωπος παύει να σέβεται τον ίδιο τον εαυτό του, όταν χάνει το σεβασμό των συνανθρώπων του. Τότε σα να προσπαθούσα να ξορκίσω τα τέρατα που γεννούσε η τυφλότητα της λογικής, άρχισα να γράφω τις πιο απλές απ’ όλες τις ιστορίες: ένας άνθρωπος ψάχνει για έναν άλλον άνθρωπο συνειδητοποιώντας ότι στη ζωή δεν είναι τίποτε άλλο περισσότερο σημαντικό απ’ την επικοινωνία των ανθρώπων.
Και είναι ακριβώς η στιγμή που ο άνθρωπος εγκλωβιζόμενος στον τεχνικό (διαδικτυακό) κόσμο των κίβδηλων και εφήμερων ιδανικών της λάμψης του ατομικού κέρδους και της ασφάλειας των βεβαιοτήτων που οι πολιτικά και οικονομικά κυρίαρχοι (της κεφαλαιοκρατίας) προβάλλουν ως μοναδική αλήθεια χάνει την εικόνα του άλλου ανθρώπου και οδηγείται στο σκοτάδι της τύφλωσης. Γιατί τυφλωθήκαμε; Δεν ξέρω. Ίσως κάποτε μάθουμε την αιτία. Νομίζω ότι δεν τυφλωθήκαμε, νομίζω ότι είμαστε τυφλοί (“τυφλὸς τά τ᾽ ὦτα, τόν τε νοῦν, τά τ᾽ ὄμματ᾽”). Τυφλοί που μπορούν να δουν — αλλά δεν βλέπουν […]». Στο βιβλίο Περί τυφλότητος, ένας άνθρωπος χάνει ξαφνικά την όρασή του. Κι αυτή η τύφλωση απλώνεται στον κόσμο και σταδιακά προχωράει και γίνεται επιδημία, οπότε η ευθύνη της αντιμετώπισης της εξάπλωσης του επιδημικού τυφλωτικού ιού πέφτει πάνω στο κράτος. Η κυβέρνηση πανικόβλητη παίρνει την απόφαση να βάλει σε καραντίνα όλους τους ασθενείς που… κόλλησαν τον τυφλωτικό ιό. Οι πάσχοντες που έχασαν το φως τους μεταφέρονται σε ένα εγκαταλελειμμένο νοσοκομείο, ενώ τα κρούσματα ολοένα και πιο πολύ πληθαίνουν. Ο στρατός που φυλάσσει το παλιό νοσοκομείο –φυσικά με κυβερνητική απόφαση– διατάσσει πυρ. Βάζει στο στόχαστρο όποιον επιχειρεί να δραπετεύσει απ’ την καραντίνα στην έξοδό του.
Είναι ο καπιταλισμός που καταστρέφει τις δυο πηγές ζωής: τη φύση και τον άνθρωπο
Σημειωτέον ότι το κακό ξεκίνησε απ’ τον οδηγό του ΙΧ που περίμενε το πράσινο και ξαφνικά χάνει το φως του, τυφλώνεται και στη συνέχεια, εκεί που ζητούσε τι έφταιξε, αντί για λύση, η «λευκή μάστιγα» αποδεικνύεται μεταδοτική. Οπότε τι χαμός! Η τύφλωση απλώνεται και παίρνει διαστάσεις, παίρνει τη μορφή επιδημίας. Η κυβέρνηση, όπως πριν αναφέρθηκε, πανικόβλητη καταφεύγει στην καταστολή, αλλά το νοσοκομείο που έχει κλείσει τους τυφλούς, γρήγορα μετατρέπεται σε τρελάδικο, αληθινή κόλαση, σοκ και δέος. Στις σημερινές εφιαλτικές –της πανδημίας του κορονοϊού– στιγμές που περνάει η ανθρωπότητα, τι μας θυμίζει η «τυφλότητα» του πορτογάλου συγγραφέα; Όπως και η επιδημία (από άλλον συγγραφέα, τον Αλμπέρ Καμύ) της θανατηφόρου «πανούκλας»; Και λέμε ότι η ιστορία είναι διδακτική. Φευ! Το μόνο που μας διδάσκει, δυστυχώς τίποτα! Ε, όσο το πάνω χέρι, τα ηνία τα κρατάει το πιο απάνθρωπο οικονομικο-κοινωνικοπολιτικό σύστημα που στηρίζεται στην εκμετάλλευση και καταλήστευση των μαζών –και με τις ευλογίες της εκκλησιαστικής εξουσίας, τη στήριξή της δηλαδή– δεν πρόκειται ποτέ ο πλανήτης μας να δει προκοπή. Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιοι — για να θυμηθώ το βιβλίο του Ν. Μπογιόπουλου. Είναι ο καπιταλισμός που καταστρέφει τις δυο πηγές ζωής: τη φύση και τον άνθρωπο. Τι άλλο απομένει από το σάλπισμα του Κομμουνιστικού Μανιφέστου των Μαρξ και Ένγκελς; Σε μια Κομμουνιστική Επανάσταση. Οι προλετάριοι δεν έχουν τίποτε να χάσουν με αυτή εξόν από τις αλυσίδες τους. Έχουν να κερδίσουν έναν κόσμο ολάκερο. Γι’ αυτό, προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε!
