Ματίνα Παπαχριστούδη
Μέχρι τώρα γνωρίζαμε πως η δημοσιογραφία μεταδίδει, αναπαράγει, προβάλει, διαφημίζει ή προπαγανδίζει τις ανακοινώσεις και θέσεις της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας και των φορέων της. Γνωρίζαμε, επίσης, πως η κατευθύνσεις δίνονταν απευθείας σε ημετέρους δημοσιογράφους, πως κατασκευαζόταν η γραμμή για τα ΜΜΕ και με τη συμμετοχή συμβούλων-δημοσιογράφων στα επικοινωνιακά τιμ, πως οι ειδήσεις και η ενημέρωση ελέγχονταν σχολαστικά από τις διευθύνσεις και τα στελέχη και έβγαιναν στον «αέρα» μόνο αν δινόταν το πράσινο φώς από την πολιτική εξουσία. Γνωρίζαμε πως τα τελευταία 15 χρόνια το μόνο ρεπορτάζ και είδηση που έβλεπε με βεβαιότητα το φως ήταν αυτό που στηριζόταν στα περίφημα «non paper» των γραφείων Τύπου κάθε υπουργείου, τράπεζας οργανισμού κ.λ.π.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως ο κλάδος και τα συνδικαλιστικά όργανα του, προστατεύουν με αξιοπρόσεκτο ζήλο τους – εκατοντάδες πλέον – υπαλλήλους-δημοσιογράφους των γραφείων Τύπου. Όλα τα παραπάνω είναι λίγο-πολύ γνωστά, εξ’ ού και η γενικευμένη άποψη-εκτίμηση ότι η δημοσιογραφία και τα ΜΜΕ είναι απολύτως ελεγχόμενα. Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, φαίνεται να αναδύεται μια νέα συνθήκη. Η κυβέρνηση και τα όργανά της να παίρνουν γραμμή από ΜΜΕ και (συγκεκριμένους) δημοσιογράφους! Μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η νέα τακτική του Μεγάρου Μαξίμου να μετατρέπει τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ του δελτίου ΣΚΑΙ σε «κυβερνητικούς σχολιασμούς». Συνέβη και σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως την περασμένη εβδομάδα με το ρεπορτάζ «τεστ ανά επιβεβαιωμένο κρούσμα», στο οποίο το κανάλι επεξεργάστηκε μια διεθνή έρευνα, έκοψε και έραψε χώρες και ποσοστά, έβγαλε αυθαίρετα συμπεράσματα με βάση την εκτίμηση κάποιων (άγνωστο ποιων) ερευνητών ή δημοσκόπων. Το ρεπορτάζ αυτό που στα μίντια θα χαρακτηριζόταν ως μια ακόμη «δημιουργική κατασκευή», υιοθετήθηκε αυτούσιο από το μέγαρο Μαξίμου που το ανέβασε σχεδόν ως «επιτυχία» της κυβέρνησης. Πρόσφατα, επίσης, παρουσιάστηκαν ως «κυβερνητικός σχολιασμός» στην επίσημη ιστοσελίδα του Μαξίμου ορισμένα επικριτικά προς τον ΣΥΡΙΖΑ σκίτσα γελοιογράφων. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί πως αυτή η αντιστροφή των ρόλων συμβαίνει γιατί η ομάδα Μητσοτάκη απασχολεί περισσότερους από 25 δημοσιογράφους σε ανώτατες στελεχικές θέσεις του κυβερνητικού μηχανισμού. Δεν είναι όμως τόσο απλό. Η ολοκληρωτική εξαφάνιση της ενημέρωσης και της έρευνας από τα καθεστωτικά μίντια οδηγεί στην αυθαίρετη κατασκευή ψευδοειδήσεων και ψευδορεπορτάζ, τα οποία πληρούν τις προϋποθέσεις προπαγάνδας που έχει ανάγκη η κυβέρνηση.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Δεν ιδρώνει το αυτί της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην αγωνία εκδοτών εφημερίδων και δημοσιογράφων, ακόμη και των «δικών της παιδιών», για την καθυστέρηση λήψης των μέτρων στήριξης του Τύπου. Μεγαλοστελέχη της ΝΔ, που έχουν καθημερινό στασίδι στα τηλεοπτικά πλατό, θεωρούν πως τα μέτρα που ελήφθσαν στη διάρκεια της καραντίνας για τις επιχειρήσεις-ανάμεσα τους και των ΜΜΕ- αρκούν για τη στήριξη των μίντια και των δημοσιογράφων.
Μάσκες προστασίας μιας χρήσης προσφέρει εφημερίδα που πρόσκειται στην ΝΔ για να πουλήσει φύλλα. Η κατρακύλα των κυκλοφοριών δεν δίνει κανένα μάθημα στους εκδότες που αντιμετωπίζουν την κρίση στον Τύπο με παλαιωμένες μεθόδους. Από το 1,5 εκατ. φύλλα που πουλούσαν τα κυριακάτικα φύλλα πριν 15 χρόνια, μετά βίας πωλούνται σήμερα 400.000. Όλα αυτά τα χρόνια οι εκδότες κατέστρεψαν τη δημοσιογραφία πουλώντας προσφορές στους αναγνώστες. Και συνεχίζουν την ίδια τακτική.
Τα πρώτα στοιχεία για την κρατική διαφήμιση δείχνουν μεγάλη αύξηση της δαπάνης ανά φορέα και υπουργείο. Μόνο για το ΕΣΠΑ δόθηκε πράσινο φως για τη διάθεση ποσού 2,5 εκατ. ευρώ. Με μεγάλη αύξηση εμφανίζονται και όλα τα κονδύλια σε περιφέρειες και οργανισμούς του δημοσίου. Φαίνεται έτσι με ποιό τρόπο «αγοράζει» μιντιακή υποστήριξη κάθε φορέας και Οργανισμός του κράτους.
