Δημήτρης Τζιαντζής
«Η συναίνεση νίκησε». Έτσι μπορούμε να περιγράψουμε την πενθήμερη συζήτηση στη Βουλή για την αναθεώρηση του Συντάγματος, που έληξε το βράδυ της Παρασκευής. Η διαδικασία ολοκληρώνεται τη Δευτέρα με τις ομιλίες των πολιτικών αρχηγών και την ψηφοφορία.
Τρία ήταν τα επίμαχα άρθρα: το 86, που αφορά την ευθύνη υπουργών, το 62 για τη βουλευτική ασυλία και το 54 για τον εκλογικό νόμο και την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού. Ιδίως τα δύο πρώτα δείχνουν την επιθυμία των κυρίαρχων κομμάτων να θωρακίσουν το σύστημα εξουσίας επιφυλάσσοντας ειδική ευνοϊκή μεταχείριση στους υπουργούς και τους βουλευτές.
Με εξαίρεση το ΚΚΕ, που υπογράμμισε ότι αυτή η αναθεώρηση είναι «κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της αντιλαϊκής πολιτικής και των συμφερόντων των επιχειρηματικών ομίλων», η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη διαδικασία, ενώ ο Αν. Λοβέρδος είπε ότι θα την ήθελε πιο… τολμηρή.
Είναι αυτονόητο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, που ξεκίνησε τη διαδικασία αναθεώρησης το 2016, ανέδειξε τον δικό του εσυγχρονιστικό ρόλο και, διά στόματος Γ. Κατρούγκαλου, παραδέχτηκε ότι «ναι μεν το θεσμικό αποτύπωμα δεν θα είναι ιδιαίτερα ευρύ ή βαθύ, αλλά είναι θετικό».
Τον ύμνο της αναθεωρητικής διαδικασίας έπλεξε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Ευριπίδης Στυλιανίδης, λέγοντας ότι αυτή η βουλή «πέτυχε εννέα πολύ σημαντικές αλλαγές, χάρη στον υψηλού επιπέδου διάλογο που προηγήθηκε από όλα τα κόμματα, από όλους τους εισηγητές και […] από όλους τους βουλευτές». Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο γενικός εισηγητής της ΝΔ Κώστας Τζαβάρας επισημαίνοντας: «Αυτή η συνταγματική διαδικασία μπορεί να ξεκίνησε άτολμη, στη συνέχεια όμως, μέσα από έναν υψηλού επιπέδου κοινοβουλευτικό λόγο και ήθος, βρέθηκε κοινός τόπος». Η εισηγήτρια του ΜέΡΑ25 Αγγελική Αδαμοπούλου τόνισε ότι η κυβέρνηση θέλει να υποβαθμίσει τη συμμετοχή των πολιτών στο δημοκρατικό οικοδόμημα επιβάλλοντας τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της.
Με λίγα λόγια, η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ έδειξαν ότι ο στόχος τους ήταν η ενίσχυση του κύρους του πολιτικού συστήματος για την αποφυγή των κοινωνικών κραδασμών και την υποβάθμιση του ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου. Ιδιαίτερα η εμμονή του ΣΥΡΙΖΑ στην αποσύνδεση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών αποτελεί μια πολιτική επιλογή υπέρ των «κλειδωμένων τετραετιών» και των «σταθερών κυβερνήσεων», όπως εξάλλου επιδιώκει ο σύγχρονος δικομματισμός.
Η συμπερίληψη στην πρόταση της ΝΔ της φράσης περί «πραγματικού δεσμού με τη χώρα», την οποία είχε ζητήσει το ΚΚΕ, φαίνεται να κλειδώνει πλατιά συναίνεση στη συνταγματική διάταξη για το δικαίωμα ψήφου στους αποδήμους.
Ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος περηφανεύτηκε ότι ικανοποίησε και τους τελευταίους προβληματισμούς που είχαν το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ ως προς τις διατάξεις του σχεδίου νόμου που θα κατατεθεί την Τρίτη στη βουλή, με αποτέλεσμα ακόμα και στελέχη του ΚΚΕ να εμφανίζονται ικανοποιημένα και έτοιμα να ψηφίσουν το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, κάτι που μένει ωστόσο να αποδειχθεί.
