Δοκίμια,
Ιστορικά
Βιογραφίες,
Επιμέλεια: Δημήτρης Γρηγορόπουλος, Μπάμπης Συριόπουλος
E. P. Thompson
Η συγκρότηση της αγγλικής εργατικής τάξης
εκδ. Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
Κυκλοφόρησε με καθυστέρηση δεκαετιών (η δεύτερη αναθεωρημένη έκδοση έγινε στην Βρετανία το 1968) και στην Ελλάδα, το βιβλίο αναφοράς για την κοινωνική ιστορία, του Βρετανού μαρξιστή Έντουαρντ Τόμσον. Το πολυσέλιδο αυτό σύγγραμμα καταγράφει την ιστορία των ηττημένων της βιομηχανικής επανάστασης, των μικροεπαγγελματιών, τεχνητών, εργατών που χάνοντας τη θέση του μεσαιωνικού τεχνίτη στην «εθιμική οικονομία» συγκροτήθηκαν κοινωνικά, πολιτιστικά και πολιτικά σε τάξη που ταρακούνησε τον πρώιμο καπιταλισμό με κινήματα και εξεγέρσεις. Τα «αντικειμενικά» στοιχεία ήταν ήδη εκεί, η συγκρότησή της όμως ήταν δικό της έργο. Παρουσίαση του βιβλίου υπάρχει και στα Τετράδια Μαρξισμού (τ. 10) από τον Κώστα Παλούκη.
Τέρι Ίγκλετον
Ιδεολογία-μια Εισαγωγή
εκδ. ΠΕΔΙΟ
Μεταφράστηκε και στα ελληνικά το βιβλίο, δημοσιευμένο εδώ και τριάντα χρόνια, του γνωστού Βρετανού μαρξιστή κριτικού λογοτεχνίας και πολιτισμού. Ο συγγραφέας, πολέμιος του μεταμοντερνισμού εξετάζει την έννοια της ιδεολογίας αλλά και της θεωρίας των ιδεών από το διαφωτισμό και μετά, ξεκινώντας από την ιδρυτική σχολή των «ιδεολόγων» της μετεπαναστατικής Γαλλίας, συνεχίζοντας με το Μαρξ και τον Ένγκελς, το Λούκατς και το Γκράμσι, περνώντας από το Σοπενάουερ, το Νίτσε, το Φρόιντ και το Σορέλ, καταλήγει στην εξαντλητική κριτική των μεταδομιστών Φουκώ, Μποντριγιάρ και Λακλάου. Ο Ίγκλετον πραγματεύεται ένα, έτσι κι αλλιώς «στρατευμένο», αντικείμενο όπως η ιδεολογία με στρατευμένο τρόπο και δεν το κρύβει.
Νίκος Παπαδάτος
ΑΚΡΩΣ ΑΠΌΡΡΗΤΟ-Οι σχέσεις ΕΣΣΔ-ΚΚΕ/1944-1952
εκδ. ΚΨΜ
Το βιβλίο του Ν. Παπαδάτου, 70 χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου από τη μια φέρνει στο φως μια σειρά ντοκουμέντων και αρχείων από τη Ρωσική Ομοσπονδία για τη σχέση της τότε Σοβιετικής Ένωσης με το ΚΚΕ, και απ’ την άλλη ερμηνεύει τα πρωτογενή αυτά αρχεία. Μέσα απ’ την έρευνα φωτίζονται κορυφαία γεγονότα όπως ο Δεκέμβρης του 1944, η υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, ο εμφύλιος και η ήττα του ΚΚΕ στις δύο αυτές αναμετρήσεις. Επίσης εκτός από τη σχέση των εσωκομματικών αντιπαραθέσεων στο ΚΚΕ με τη σοβιετική ηγεσία, καταγράφονται βιογραφικά στοιχεία στελεχών του ΚΚΕ και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος της περιόδου καθώς και στενογραφημένες συζητήσεις στην ΚΕ του ΚΚΕ.
Μόρφης Στεφούδης
Κει π’ ανθίζουν τα χαμόγελα, ειν’ ο δικός μας κόσμος
εκδ. ΚΨΜ
Ο Μόρφης Στεφούδης δεν είναι ιστορικός, είναι ένας αγωνιστής του εργατικού και του κομμουνιστικού κινήματος που έζησε και ζει μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη. Από οικογένεια που συμμετείχε στο ΕΑΜ πρώτα και στο ΔΣΕ έπειτα (η μάνα του δολοφονήθηκε από ΜΑΥδες κατά τον εμφύλιο), συμμετείχε στους Λαμπράκηδες τα πέτρινα μετεμφυλιακά χρόνια, εργάτης στα μηχανουργεία της Θεσσαλονίκης. Έζησε τη δεκαετία του ’60 με τις δολοφονίες του Λαμπράκη και του φίλου του Στέφανου Βελδεμίρη, βλέπει τον κυβερνητισμό και την ενσωμάτωση στα δύο κυρίαρχα ρεύματα της ελληνικής αριστεράς που οδηγεί σε καταστροφές και ήττες μέχρι σήμερα. Η καταγραφή του Μόρφη Στεφούδη δεν είναι γραμμένη από έναν επαγγελματία ιστορικό αλλά είναι μια πολύτιμη προσωπική μαρτυρία.
Αλέξανδρος Χρύσης
Πριν & μετά τον Marx-Ελευθερία και αναγκαιότητα
εκδ. ΚΨΜ
Το βιβλίο γράφτηκε με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Μαρξ και έχει υπότιτλο «Κείμενα για μια φιλοσοφία της επανάστασης και του κομμουνισμού». Περιέχει μια σειρά άρθρων επεξεργασμένων εκ νέου, γύρω από τη θεματική της ανθρώπινης βούλησης και πράξης, του ενδεχομενικού και της αναγκαιότητας, του ντετερμινισμού και του ανθρωπισμού. Τα άρθρα εξετάζουν τις φιλοσοφικές σχέσεις του ίδιου του Μαρξ, στις διάφορες φάσεις της σκέψης του, με προγενέστερους στοχαστές όπως ο Επίκουρος, ο Μακιαβέλι, ο Σπινόζα, ο Ρουσώ και ο Χέγγελ, αλλά και τις προτιμήσεις των μεταγενέστερων Λένιν, Λ ούκατς, Γκράμσι, μέχρι και του Νέγκρι όσον αφορά στα φιλοσοφικά θεμέλια της επανάστασης και του κομμουνισμού.
Donny Gluckstein
Τα Σοβιέτ στη Δύση
Εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Ο συγγραφέας κυριολεκτικά «ξεθάβει» την ιστορία των εργατικών συμβουλίων στην Ευρώπη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και του επαναστατικού κύματος που ακολούθησε.
Στα δύο πρώτα κεφάλαια ο συγγραφέας τοποθετεί τη ρώσικη εμπειρία των συμβουλίων στο ευρύτερο πλαίσιο της εποχής: στην κυριαρχία του ιμπεριαλισμού, στους ανταγωνισμούς των αρχουσών τάξεων, που οδήγησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και στις εργατικές εξεγέρσεις. Το τρίτο κεφάλαιο αναλύει τη θέση του Λένιν, που έφερνε σαν παράδειγμα «της δικτατορίας του προλεταριάτου που δημιουργήθηκε στην πράξη» όχι μόνο τη σοβιετική εξουσία στη Ρωσία, αλλά και τα εργατικά συμβούλια στην Αγγλία. Στο τέταρτο κεφάλαιο αποτιμώνται τα αίτια της αποτυχίας του εργατικού κινήματος στην Αγγλία. Στο πέμπτο, έκτο, έβδομο και όγδοο κεφάλαιο, ο συγγραφέας εξετάζει αναλυτικά και βαθιά το κίνημα των εργατικών συμβουλίων στη Γερμανία. Στο ένατο και δέκατο κεφάλαιο ο Gluckstein εξετάζει την κόκκινη διετία (1919-1920) της εξέγερσης των εργατικών συμβουλίων στην Β.Ιταλία. Ειδικά το Τορίνο αποτέλεσε εργαστήριο για ένα πείραμα συμβουλιακού σοσιαλισμού.
Chris Harman ,
Μαρξισμός και Εθνικισμός
Εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Ο συγγραφέας διερευνά και σχολιάζει την αναθέρμανση της συζήτησης στην Αριστερά για την εθνική αυτοδιάθεση και τον εθνικισμό.
Ανοίγει ξανά μια σειρά ερωτήματα για το έθνος, τις εθνικές μειονότητες, τη γλώσσα, το ρόλο της αστικής τάξης, τη στάση της Αριστεράς απέναντι στα εθνικά ζητήματα. Βασικά θέματα που εξετάζει ο συγγραφέας είναι: Η σχέση καπιταλισμού και έθνους. Η δημιουργία των πρώτων εθνικών κρατών και η εξέλιξη του έθνους-κράτους στο σύγχρονο ιστορικό πλαίσιο. Οι κινητήριες δυνάμεις για τη δημιουργία νέων εθνικών κρατών, όπως στη Γιουγκοσλαβία. Τη σχέση και το ρόλο του έθνους, της γλώσσας και της θρησκείας στην καπιταλιστική κοινωνία. Η ταξική βάση του εθνικισμού, ο εθνικισμός ως τμήμα της ιδεολογίας της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Τα αντιδραστικά εθνικιστικά κινήματα και η καταπιεστική χρήση του εθνικισμού. Οι αλληλοσυγκρουόμενοι εθνικισμοί απ’ τα τέλη του 19ου αιώνα. Ο κλασικός Μαρξισμός και το εθνικό ζήτημα. Oι σύγχρονες θεωρίες της εθνικότητας και του εθνικισμού. Κοινωνικές κρίσεις και εθνικισμός στη σύγχρονη εποχή.
Γιώργος Ρούσης,
Εργατική τάξη και επανάσταση,
Εκδ. Γκοβόστη
Το τελευταίο βιβλίο του Γιώργου Ρούση θέτει μια σειρά ερωτήματα: Είναι νομοτελειακή η ανατροπή του καπιταλισμού; Είναι δυνατή σήμερα η επανάσταση; Υπάρχει σήμερα εργατική τάξη; Ποιό είναι το επαναστατικό υποκείμενο της εποχής μας; Πως θα επανασυγκροτηθεί και πως θα γίνει επικίνδυνο και νικηφόρο; Ο συγγραφέας, αναζητώντας τρόπους ακύρωσης των τάσεων ενσωμάτωσης της εργατικής τάξης στο σύγχρονο καπιταλισμό και υπονόμευσης της αστικής ηγεμονίας, προτείνει ένα «πόλεμο θέσεων» για την εργατική ηγεμονία-εμπνευσμένο από τον Γκράμσι. . Απαραίτητα μέσα γι’ αυτόν τον πόλεμο είναι το κόμμα, το «μέτωπο» καθώς η συγκρότηση εργατικών θεσμών.
Γιάννης Μαστρογεωργίου,
Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση,
Εκδόσεις «Δίκτυο» για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Η βασική θέση του βιβλίου είναι η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση. Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση αλλάζει με ταχύτητα την οικονομία, την φύση, την κοινωνία, τις γεωπολιτικές ισορροπίες και την σχέση εργασία-κεφάλαιο εργασίας. Αλλάζει τον αγροτικό τομέα φέρνει επανάσταση στη βιομηχανία η οποία δημιουργεί ένα δίδυμο ζεύγος με τις υπηρεσίες, κάνει θαύματα στην υγεία εισέρχεται με μη μετρήσιμο ακόμα τρόπο στην πολιτική και στην προσωπική ζωή του ανθρώπου. Δημιουργεί νέα ηθικά διλήμματα. Σύμφωνα με διάφορους υπολογισμούς, η προσαρμογή των τεχνολογιών που υπάρχουν σήμερα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αυτοματοποίηση περίπου 50% των εργασιών, απαιτώντας αναδιοργάνωση της εργασίας, για ν’ αποφευχθεί μια κατακλυσμιαία ανεργία.
