Μάκης Βάσιλας
Στα άμεσα σχέδια της κυβέρνησης ΝΔ φαίνεται πως είναι το ζήτημα της οριστικής διευθέτησης του προβλήματος των κόκκινων δανείων. Το θέμα αυτό είναι ψηλά ιεραρχημένο και στην ατζέντα των «θεσμών» καθώς θεωρείται κρίσιμης σημασίας προκειμένου οι τράπεζες να «ξεφορτωθούν» από το χαρτοφυλάκιό τους αυτό το βαρίδι.
Για να υπάρχει μια εικόνα του μεγέθους του ζητήματος, αρκεί να έχουμε ως μέτρο σύγκρισης την κατάσταση στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Σ’ αυτές, το ύψος των κόκκινων δανείων ανέρχεται περίπου στο 4% του συνόλου των δανείων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στη χώρα μας σκαρφαλώνει το 2018 στο 45,4% ή αλλιώς στα 81,8 δισ. ευρώ! Ασφαλώς και η τεράστια αυτή απόκλιση έχει να κάνει με την βάρβαρη επίθεση όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων στα λαϊκά και εργατικά εισοδήματα, με αποκορύφωμα βέβαια την τελευταία δεκαετία, στη διάρκεια της οποίας άλλωστε γιγαντώθηκε το ποσοστό αυτό στο δυσθεώρητο ύψος που βρίσκεται σήμερα. Αποτέλεσμα των πολιτικών της λιτότητας και της λεηλασίας του εισοδήματος των εργαζομένων είναι αυτό το καταπληκτικό επίτευγμα!
Είναι κάτι παραπάνω από προφανές πως αυτά τα ύψη είναι εντελώς απαγορευτικά για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα και οι πιέσεις που ασκούνται για μια άμεση και δραστική λύση είναι πολύ μεγάλες. Μάλιστα σύμφωνα με το μεγάλο αφεντικό του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Αντρέα Ενρία, οι επιδόσεις των ελληνικών τραπεζών στη διαχείριση αυτού του ζητήματος είναι απογοητευτικές. Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί πως μέχρι το 2018 είχαν ήδη πουληθεί σε διεθνή funds που διαχειρίζονται ανάλογες περιπτώσεις σε όλο τον κόσμο, δάνεια ύψους περίπου 16 δισ. ευρώ, ενώ μετά και την ολοκλήρωση των εκλογικών διαδικασιών αναμένεται αυτό να επιταχυνθεί. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και με τις πλέον αισιόδοξες (για τις τράπεζες και τους δανειστές) προβλέψεις, το ύψος των κόκκινων δανείων στην καλύτερη περίπτωση αναμένεται να φτάσει το 2022 στο 19%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το σημερινό αλλά περίπου πενταπλάσιο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Η εξέλιξη αυτή θα σηματοδοτήσει δραματικές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία που κατά τη γνώμη μας δεν έχουν συνειδητοποιηθεί από τη μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου. Η πώληση σε διεθνή funds, δηλαδή διεθνή κοράκια-μεγαλοαπατεώνες, των λεγόμενων προβληματικών δανείων, θα σηματοδοτήσει το πέρασμα σε μια νέα κατάσταση. Κατ’ αρχάς θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με στεγαστικά δάνεια. Στα πακέτα που πωλούνται περιλαμβάνονται τα δάνεια πάσης φύσεως, δηλαδή από τα επιχειρηματικά μέχρι τα καταναλωτικά και τις οφειλές σε πιστωτικές κάρτες. Η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας θα σηματοδοτήσει τη νέα «κανονικότητα». Οι τράπεζες θα πιάσουν τους δείκτες που απαιτούνται, θα «εξυγιανθούν» και ελεύθερες -υποτίθεται- από τα βάρη αυτά θα μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν εκ νέου την οικονομία. Όπως άλλωστε έκαναν και πριν την κρίση και οδηγηθήκαμε εξ αιτίας αυτής πρακτικής τους στην καταστροφή και την ανακεφαλαιοποίησή τους με χρηματοδότηση από τα χρήματα του ελληνικού λαού. Από την άλλη τα ξένα funds είναι σαφώς λιγότερο επιρρεπή σε πιέσεις και κατά βάση δεν αξιολογούν με τον ίδιο τρόπο το λεγόμενο πολιτικό κόστος και την γνώμη της κοινωνίας. Είναι επομένως περισσότερο ελεύθερα να μετέλθουν όλων εκείνων των ελεεινών πρακτικών που μπορούμε να φανταστούμε.
Το 2018, το ύψος τους έφτασε στο 45,4% του συνόλου των δανείων
Το επόμενο διάστημα είναι πολύ πιθανόν να δούμε ανθρώπους να ξεσπιτώνονται κατά χιλιάδες καθώς δεν θα μπορούν να κάνουν χρήση πλέον των διατάξεων του πάλαι ποτέ νόμου Κατσέλη. Επιχειρήσεις -ειδικά μικρομεσαίες- να αλλάζουν ιδιοκτήτη μέσα σε μια νύχτα ή να κλείνουν και να πετιούνται οι εργαζόμενοί τους στο δρόμο, αφού δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στην αποπληρωμή των δανείων τους. Ανθρώπους που έχουν πάρει κατά το παρελθόν καταναλωτικά δάνεια ή οφείλουν σημαντικά ποσά σε πιστωτικές κάρτες και που λόγω της κρίσης δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στην αποπληρωμή τους, να είναι αντιμέτωποι με κατασχέσεις στους λογαριασμούς τους και την περιουσία τους.
Η νέα κανονικότητα προδιαγράφεται τρομακτική. Η λύση δεν μπορεί να προέλθει από ημίμετρα υποτιθέμενης ανακούφισης. Μόνο με άμεση διαγραφή του ληστρικού χρέους, κρατικοποίηση των τραπεζών, απαγόρευση των πλειστηριασμών της λαϊκής κατοικίας, ενταγμένα σε μια πορεία ρήξης και αποδέσμευσης από την ΕΕ, μπορεί να ανακουφίσει την εργαζόμενη πλειοψηφία.
