Μπάμπης Συριόπουλος
Επιστροφή στον Μεσαίωνα με καθιέρωση της θανατικής ποινής για σειρά αδικημάτων προτείνει η ακροδεξιά Ελληνική Λύση, καταργώντας ακόμα και τις κατακτήσεις της Γαλλικής Επανάστασης στο νομικό πολιτισμό. Η επικράτηση ενός γενικευμένου κλίματος φόβου οδηγεί στην υποταγή στο κράτος.
Στις ΗΠΑ που ισχύει η θανατική ποινή οι ανθρωποκτονίες είναι πολύ αυξημένες
Η Ελληνική Λύση κι ο αρχηγός της Κυριάκος Βελόπουλος λίγες μέρες μετά την είσοδο στη Βουλή επανέφεραν στη δημόσια συζήτηση την επαναφορά της θανατικής ποινής και όχι μόνο. Με αφορμή τη θεσμοθέτηση στην Ουκρανία του χημικού ευνουχισμού για τους παιδεραστές, πρότεινε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το είδος της ποινής γι αυτό το έγκλημα με τρεις επιλογές, την «επιβολή του θανάτου», την ισόβια κάθειρξη ή τον χημικό ευνουχισμό. Δημοψήφισμα ζήτησε ο Βελόπουλος και για δύο άλλα αδικήματα, τους «δουλεμπόρους» και τους εμπόρους ναρκωτικών με εναλλακτικές ποινές το θάνατο ή την ισόβια κάθειρξη, «για πάντα» όπως διευκρίνισε. Σε άλλη του συνέντευξη ζήτησε τη θανατική ποινή και για τους βιαστές, ενώ στον Έβρο εκτός από τείχος πρότεινε και ναρκοπέδιο για την αντιμετώπιση των «παράτυπων μεταναστών». Για τον Βελόπουλο η λύση σε μια σειρά προβλήματα είναι ο θάνατος.
Οι απόψεις αυτές είναι μια σοβαρή οπισθοχώρηση προς το μεσαίωνα και την αρχαιότητα όπου κυριαρχούσε ο εκδικητικός και αμετάκλητος χαρακτήρας τω ν ποινών. Με την έλευση του διαφωτισμού μια νέα αντίληψη άρχισε να επικρατεί: «Η ποινή μεταμορφώνει, αλλάζει τον εγκληματία, εγκαθιστά σήματα, στήνει εμπόδια. Ποια θα ήταν η χρησιμότητά της αν επρόκειτο να είναι οριστική; Μια ποινή ατέρμονη θα παρουσίαζε αντιφάσεις: όλοι οι καταναγκασμοί που επιβάλλει στον κατάδικο, και που δεν θα τον ωφελούσαν σε τίποτα όταν θα ξαναγινόταν ενάρετος, δεν θα ήταν τίποτα άλλο παρά ένα μαρτύριο και η προσπάθεια για την αναμόρφωσή του θα αντιπροσώπευε για την κοινωνία χαμένο κόπο και χαμένη δαπάνη. […] Η θεωρία αυτή έγινε αποδεκτή από τα μέλη της Συντακτικής Συνέλευσης: ο Κώδικας του 1791 προβλέπει τη θανάτωση για τους προδότες και τους δολοφόνους, όλες οι άλλες ποινές πρέπει να έχουν κάποιο τέρμα (το ανώτατο όριό τους είναι είκοσι χρόνια)» (Φουκώ, Επιτήρηση και Τιμωρία). Η γαλλική επανάσταση όπως βλέπουμε, προσέδωσε αναμορφωτικό χαρακτήρα στις ποινές.
Η ατζέντα του «νόμου και της τάξης» που προβάλλει η σύγχρονη ακροδεξιά και όχι μόνο, με τις «δρακόντειες» ποινές είναι εκτός των άλλων αναποτελεσματική και στην καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Οι ανθρωποκτονίες και γενικά η εγκληματικότητα είναι αυξημένες στις ΗΠΑ όπου ισχύει κι εφαρμόζεται η θανατική ποινή, σε σχέση με την Ελλάδα όπου δεν ισχύει. Η πλατιά και έντεχνα διαδεδομένη αντίληψη ότι η χώρα μας έγινε «ξέφραγο αμπέλι», όπου κινδυνεύει κανείς ανά πάσα στιγμή να σκοτωθεί, είναι επίσης ψευδής. Οι ανθρωποκτονίες στην Ελλάδα το 2011 ήταν 184 ενώ το 2017 αυτές ήταν 78. Η χώρα μας με 0,79 ανθρωποκτονίες ανά 100.000 κατοίκους το 2015 είναι από τις 3-4 ασφαλέστερες στην Ευρώπη. Πριν 30 χρόνια οι ανθρωποκτονίες ήταν 190-200 το χρόνο ενώ σήμερα 75-80.
Με τη συζήτηση για την εγκληματικότητα, την ανάγκη ισχυροποίησης των κατασταλτικών μηχανισμών και σκλήρυνσης των ποινών στο επίκεντρο, μετατοπίζεται η δημόσια συζήτηση από την πραγματική ανασφάλεια για την εργαζόμενη πλειονότητα: την επισφαλή και ανασφάλιστη συχνά εργασία, τον κίνδυνο εργατικού ατυχήματος, το ενδεχόμενο μιας ασθένειας σε συνδυασμό με την ανεπάρκεια του ΕΣΥ, τον κίνδυνο έξωσης και γενικά την αδυναμία του προγραμματισμού της ζωής πάνω σε κάποιες σταθερές. Ο φόβος καταστέλλει προληπτικά τις διεκδικήσεις για εργατικά δικαιώματα, για δημοκρατικές ελευθερίες, για προστασία από την ανασφάλεια της ελεύθερης αγοράς. Ο στόχος είναι ο περιορισμός των απαιτήσεων απλά στην ασφάλεια από την εγκληματικότητα και όχι στη διεκδίκηση μιας ζωής με αξιοπρέπεια.
Ο Τόμας Χόμπς περιέγραψε την «φυσική» κοινωνία «όπου κάθε άνθρωπος είναι εχθρός κάθε άλλου ανθρώπου», «και μόνο το υπέρτατο κακό έχει θέση, δηλαδή ο διαρκής φόβος κι ο κίνδυνος του βίαιου θανάτου». Σε μια τέτοια κατάσταση ο άνθρωπος επιδιώκει απλά την «ειρήνη» που περιορίζεται μόνο στη διατήρηση της ζωής. Το συμπέρασμα βγαίνει από μόνο του, πρέπει να εναποθέσει τα πάντα στο κράτος με μοναδική απαίτηση να τον προστατέψει από βίαιο θάνατο από το συνάνθρωπό του: «ένας άνθρωπος πρέπει να είναι πρόθυμος, όταν και οι άλλοι είναι επίσης πρόθυμοι, να παραιτηθεί από το δικαίωμά του πάνω σε όλα τα πράγματα για τόσο διάστημα, όσο απαιτεί η ειρήνη και η αυτοάμυνά του […]». Έτσι κι ο ελληνικός λαός πρέπει να παραιτηθεί από τα δικαιώματά του και να γαντζωθεί από την αστυνομία και τους δικαστές με μόνη απαίτηση την προστασία του απ’ τους εγκληματίες.
