Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη περιλαμβάνει τουλάχιστον 18 τεχνοκράτες υφυπουργούς, έτσι ώστε να υπάρξει δήθεν «ορθολογική» προσέγγιση. Στην πραγματικότητα, η συρροή τεχνοκρατών στους μηχανισμούς εξουσίας δεν αποτυπώνει μια τάση «ουδετεροποίησης» της αστικής εξουσίας, αλλά την αύξηση του άμεσου ελέγχου του κεφαλαίου σ’ αυτήν.
Αξιοσημείωτο στοιχείο στο υπουργικό συμβούλιο της νεότευκτης κυβέρνησης της ΝΔ αποτελεί η συμμετοχή 21 εξωκοινοβουλευτικών στελεχών, εκ των οποίων οι 18 είναι τεχνοκράτες τοποθετημένοι σε θέση υφυπουργών. Το τεχνοκρατικό στοιχείο της κυβέρνησης της ΝΔ ενισχύεται και απ’ το γεγονός ότι πέραν των τεχνοκρατών υφυπουργών στη σύνθεσή της περιλαμβάνονται και υπουργοί που είναι πολιτικά στελέχη αλλά θεωρούνται και έμπειροι τεχνοκράτες, όπως ο Χατζηδάκης, ο Σταϊκούρας, ο Βρούτσης, ο Ζαβός κά.
Η δομή της κυβέρνησης είναι ευδιάκριτη. Επικεφαλής των υπουργείων έχουν τοποθετηθεί πολιτικά πρόσωπα πρώτης γραμμής, που θ’ αναλάβουν το βάρος της ευθύνης για τη διαμόρφωση των νομοσχεδίων. Στη βάση της πυραμίδας τοποθετούνται υφυπουργοί, τεχνοκράτες οι περισσότεροι, που έχουν το know-how του τομέα τους. Θα διαμορφώνουν το κυρίως σώμα των νομοσχεδίων, ενώ την πολιτική διάστασή τους θα καθορίζουν οι υπουργοί. Στην κορυφή της πυραμίδας θα είναι ο πρωθυπουργός σε διπλό ρόλο τροφοδότησης-ανατροφοδότησης. Σε συνεργασία με το πρωθυπουργικό γραφείο, που έχει καθιερωθεί στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό, θα δίνει το πλαίσιο των βασικών κατευθύνσεων στα υπουργεία και θα έχει την τελευταία λέξη στα νομοθετήματα, που θα διαμορφώνονται απ’ τη συνεργασία υπουργού και υφυπουργών στο κάθε υπουργείο.
Με τον μεγάλο αριθμό εξωκοινοβουλευτικών τεχνοκρατών στο υπουργικό συμβούλιο, η ΝΔ ευελπιστεί ότι αυτά τα στελέχη, με τις γνώσεις, την ειδίκευση και την πολύχρονη εμπειρία τους στον ιδιωτικό τομέα, θα συμβάλουν αποφασιστικά στην ανάλυση των αντικειμενικών προβλημάτων και των ρεαλιστικών λύσεων στον τομέα τους, χωρίς τα ιδεολογικά βαρίδια του ΣΥΡΙΖΑ που, όπως πιστεύει η ΝΔ, αναιρούσαν την ορθολογική αντιμετώπιση των προβλημάτων. Επί παραδείγματι, τη μη ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης του Ελληνικού, η ΝΔ την αποδίδει στην ιδεοληπτική εχθρότητα του ΣΥΡΙΖΑ προς τις ιδιωτικοποιήσεις, αν και στην πραγματικότητα η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ διέπρεψε στις ιδιωτικοποιήσεις.
Είναι θέμα κοινής λογικής ότι και οι τεχνοκράτες που επανδρώνουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν είναι ουδέτεροι
Η επιστημονική γνώση και η εμπειρία ενός τεχνοκράτη είναι εκ των ων ουκ άνευ όρος για την κοινωνική πρόοδο. Όμως ότι η εξασφάλιση αυτής της συμβολής προϋποθέτει την ιδεολογικοπολιτική ουδετερότητα του ειδικού, αποτελεί αστικό μύθο. Ακόμη και ένας ιδεολογικοπολιτικά ουδέτερος ειδικός, αν θα προσφέρει και πόσο στην κοινωνία, εξαρτάται απ΄το κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο. Ένας διευθυντής νοσοκομείου, έστω κι αν είναι άριστος επιστήμονας και οργανωτής, ελάχιστα θα προσφέρει, αν το σύστημα, το οποίο υπηρετεί ο καπιταλισμός, ψιχία διαθέτει για τη δημόσια υγεία. Αλλά η περίπτωση ουδέτερου επιστήμονα είναι μάλλον εξεζητημένη. Ακόμη κι αν πιστεύει ότι δεν είναι πολιτικοποιημένος, έστω ασυνείδητα, θα υιοθετεί στον ένα ή τον άλλο βαθμό, τις ιδέες της κυρίαρχης ιδεολογίας. Επί παραδείγματι, η μεγάλη πλειοψηφία των σύγχρονων οικονομολόγων πρεσβεύει ότι «το κράτος δεν μπορεί να είναι επιχειρηματίας». Θεωρούν αυτή τη θέση αντικειμενική αλήθεια, ενώ στην πραγματικότητα είναι ιδέα που καλλιεργεί η νεοφιλελεύθερη σχολή. Ιδιαίτερα στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό η συρροή τεχνοκρατών στα αστικά κράτη αλλά και σε ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς (ΔΝΤ, ΟΟΣΑ,ΕΕ κά) δεν οφείλεται στην ουδετερότητά τους, αλλά στο αντίθετό της. Στο ότι, δηλαδή, ευδόκιμα θήτευσαν σε κυρίαρχα μονοπώλια που τα συμφέροντά τους θα υπηρετούν και πάλι από υψηλές πολιτικές θέσεις. Επιπλέον, η συρροή τεχνοκρατών στους μηχανισμούς εξουσίας δεν αποτυπώνει μια τάση «ουδετεροποίησης» της αστικής εξουσίας, αλλά την αύξηση του άμεσου ελέγχου του κεφαλαίου σ’ αυτήν και τη συρρίκνωση της σχετικής αυτοτέλειάς της απ’ το κεφάλαιο. Είναι θέμα κοινής λογικής ότι και οι τεχνοκράτες που επανδρώνουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν είναι ουδέτεροι, αφού η ένταξή τους σ’ αυτήν δηλώνει προφανώς τη συμφωνία τους μ’ αυτήν την πολιτική, όπως ευθαρσώς δηλώνουν στον δημόσιο λόγο τους. Εξάλλου, το ιδεολογικοπολιτικό και όχι ουδέτερο πλαίσιο της νομοπαρασκευαστικής δράσης των τεχνοκρατών υφυπουργών καθορίζεται απ’τις αρχικές κατευθύνσεις και τον τελικό έλεγχο του Μητσοτάκη, αλλά κι απ’ τον ενδιάμεσο έλεγχο των υπουργών, που αποτελούν υψηλόβαθμα πολιτικά στελέχη της ΝΔ.
Στο κενό πέφτουν και σπαραξικάρδιες απόπειρες, όπως αυτή του Κ. Μητσοτάκη να εξωραΐσει ηθικά τους τεχνοκράτες της ΝΔ, ισχυριζόμενος ότι θυσιάζουν την καριέρα τους, για να προσφέρουν στην πατρίδα. Κροκοδείλια δάκρυα! Οι άνθρωποι τις φιλοδοξίες και τις πολιτικές πεποιθήσεις τους υπηρετούν, εκ του ασφαλούς μάλιστα, αφού, αν δεν συνεχίσουν την πολιτική θητεία τους, τους περιμένει η καλοπληρωμένη θέση τους στα παλιά ή σε νέα οικονομικά αφεντικά, που θα εκτιμήσουν και τις πολιτικές υπηρεσίες και διασυνδέσεις τους…
