Ματίνα Παπαχριστούδη
Η θεσμική προεκλογική περίοδος των 30 ημερών για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές άνοιξε και για τα ΜΜΕ, τα οποία υποτίθεται έχουν ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο στην προβολή των υποψηφίων και των πολιτικών κομμάτων. Θεωρητικά, αναμένεται ο προγραμματισμός για την τήρηση της περίφημης ίσης μεταχείρισης και του πολιτικού πλουραλισμού. Τι έχει συμβεί, όμως, στην πράξη μέχρι τώρα; Στο σύνολο των συστημικών Μέσων, με την τηλεόραση να έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο, ακούγονται μονότονα και διαρκώς μόνο οι φωνές κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, άντε και ολίγον από ΚΙΝΑΛ ή Ποτάμι για τις ευρωεκλογές, Δούρου για τις περιφερειακές, Μπακογιάννη, Ηλιόπουλου και Γερουλάνου για το δήμο της Αθήνας.
Σημειώνεται ότι μέχρι και την επίσημη έναρξη της προεκλογικής περιόδου, το 90% και πλέον της ειδησεογραφίας σε τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες και Διαδίκτυο αφορούσε στα παραπάνω κόμματα και πρόσωπα. Το αποτελέσμα είναι πως το κυρίαρχο μήνυμα προπαγάνδας έχει περάσει ήδη στο κοινό: Μόνοι αυτοί έχουν λόγο στις πολιτικές εξελίξεις, μόνο ανάμεσα σε αυτούς θα επιλέξουν οι ψηφοφόροι!
Η κραυγαλέα ανισότιμη μεταχείριση, κυρίως σε βάρος των εξωκοινοβουλευτικών πολιτικών κομμάτων, γίνεται χειρότερη αν συνυπολογιστούν και ποιοτικά κριτήρια στην εκτίμηση προβολής. Δεν αρκεί δηλαδή στους επικεφαλής των ΜΜΕ, διευθυντές και τροχονόμους της ενημέρωσης η απευθείας προβολή με συνεντεύξεις, τραπέζια συζητήσεων, ανακοινώσεις και δηλώσεις. Περιλαμβάνουν στην καθημερινή τους ειδησεογραφία στα ζητήματα της επικαιρότητας μόνο τις δηλώσεις των «μονομάχων» του συστήματος. Και επειδή ελάχιστη διαφορά έχουν στην πολιτική δράση, το πρόγραμμα και την ιδεολογική τους έκφραση, προβάλλονται και επιβάλλονται πλαστοί και ανούσιοι τρικούβερτοι καβγάδες. Η σκανδαλολογία είναι η στάνταρ πετυχημένη συνταγή προβολής του δικοματικού ή τρικομματικού συστήματος στην τηλεόραση. Επειδή όμως και οι αποκαλύψεις σκανδάλων έχουν μειωθεί στο ελάχιστο, οι καβγάδες που στήνονται αγγίζουν τα όρια της… κατινιάς. Ίσως για αυτό προσκαλλούνται ξανά και ξανά πρόσωπα που παράγουν μόνο τέτοιου επιπέδου αντιπαράθεση, αντί για πολιτικό λόγο.
Ο αποκλεισμός στην προεκλογική προβολή φθάνει στα όρια του στην περίπτωση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Προφανώς ο ορατά διαφορετικός πολιτικός λόγος των δημοτικών κινήσεων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς δεν ταιριάζει σε κανέναν σχεδιασμό της συστημικής προεκλογικής προπαγάνδας.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Και νέα επιτροπή ελέγχου προεκλογικής προβολής. Πέρα από τη γνωστή νομοθεσία για την τήρηση των προβλεπομένων στην προβολή υποψηφίων, η κυβέρνηση φρόντισε να δημιουργήσει άλλο έναν φορέα που θα παρακολουθεί και το Διαδίκτυο. Με διάταξη του νέου νόμου 4604/2019 συστήνεται Εθνικό Εκλογικό Δίκτυο, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργεί επιτροπή Διαδικτύου, η οποία θα έχει καθήκον να ελέγχει το περιεχόμενο των ιστοσελίδων!
Η απειλή των περιφερειακών καναλιών ότι θα προβάλλουν αντιπολιτευτικά μηνύματα κατά την προεκλογική περίοδο οδήγησε άμεσα στην ικανοποίηση ενός βασικού αιτήματος των ιδιοκτητών τους: Στη μείωση του Ειδικού Φόρου Τηλεόρασης από το 20% στο 5%, όπως συνέβη εδώ και οκτώ μήνες για τους πανελλαδικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Και επειδή άδειες δεν προβλέπεται να δοθούν τόσο σύντομα, η κυβέρνηση ικανοποιεί τους τοπικούς καναλάρχες προς αποφυγή δυσάρεστων προεκλογικών εκπλήξεων…
Έρμαια της εκάστοτε κυβέρνησης γίνονται πλέον και επίσημα εφημερίδες και δημοσιογράφοι, με τη διάταξη που ήρθε στη Βουλή για την ενίσχυση του Τύπου, καθώς αυτό θα γίνει με τους κανόνες που θα ορίσουν οι αρμόδιοι υπουργοί για να μοιράσουν τα κονδύλια στους εκδότες. Το δε εργασιακό καθεστώς των δημοσιογράφων σε δημόσια Μέσα θα καθορίζεται πια από δυο υπουργικές αποφάσεις, μια για τα μισθολογικά και μια για τα θεσμικά. Την επιλογή αυτή χειροκρότησε σύσσωμος ο εκδοτικός-κυβερνητικός συνδικαλισμός στον κλάδο.
