Ολύβια Τζιουβάρα*
Αρκετά συχνά στο δημόσιο λόγο πολλοί αναφέρονται στην ανάπτυξη της οικονομίας και την ατμομηχανή της που είναι η έρευνα. Όσο όμως κι αν αυξάνονται οι αναφορές στο χώρο της έρευνας, οι εργαζόμενοι σε αυτό τον κλάδο μένουν πίσω από τις κλειστές πόρτες των εργαστηρίων, αθέατοι. Αυτό δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Οι συνθήκες εργασίας δεν έχουν τίποτα το καινοτόμο και οι εργαζόμενοι πολλές φορές δεν έχουν καν όσα δικαιώματα τους αναγνωρίζει ακόμη και σήμερα το ακρωτηριασμένο εργατικό δίκαιο.
Στην κατάσταση αυτή δεν φτάσαμε ξαφνικά. Η διαρκής μείωση των δαπανών του κράτους για την εκπαίδευση και την έρευνα, σε συνδυασμό με το στρατηγικό σχεδιασμό ανάπτυξης με αιχμή την επιστήμη και την τεχνολογία, έχουν ως απότοκο το να αναζητούνται διαρκώς τρόποι προσέλκυσης φθηνού και αναλώσιμου δυναμικού που καλείται τελικά να καλύψει πάγιες και διαρκείς ανάγκες πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων.
Συμβάσεις έργου και υποτροφίες κυριαρχούν. Οι υπερωρίες είναι ο κανόνας. Καθόλου ασυνήθιστη δεν είναι η εντελώς απλήρωτη εργασία, με το ιδεολογικό περιτύλιγμα της εκπαίδευσης, ή την επίκληση σε μια μελλοντική ανταμοιβή μέσω της συσσώρευσης προσόντων. Την κατάσταση συμπληρώνει η έλλειψη δομών του εργατικού κινήματος που να καλύπτουν αυτό το δυναμικό, με τους περισσότερους να είναι έρμαιο της περίπλοκης ιεραρχίας που ξεκινά από το χρηματοδότη των προγραμμάτων (κυβέρνηση, ΕΕ, επιχειρήσεις), περνά στη διοίκηση του ιδρύματος και καταλήγει στον επιβλέποντα.
Η αναγνώριση αυτού του δυναμικού ως εργαζόμενων και όχι φοιτητών ή αιωνίως εκπαιδευόμενων είναι αναγκαία για την κατοχύρωση των αυτονόητων εργατικών δικαιωμάτων, όπως και η υπογραφή σύμβασης εργασίας, η συγκρότηση κλαδικού σωματείου που θα καλύπτει και θα εκπροσωπεί και τους ελαστικά εργαζόμενους στην έρευνα.
Για τα θέματα αυτά θα συζητήσει το σχήμα LABour την Τρίτη 5 Φλεβάρη (5 μ.μ., αίθουσα Δ τμήματος Φαρμακευτικής) στην εκδήλωση «Μήπως δουλεύεις τσάμπα; Οι εργασιακές συνθήκες στην έρευνα», με ομιλητές τους Δ. Κάσση, Ν. Κατσουλάκο και Σ. Κυριακίδη, εργαζόμενους στην έρευνα.
*υποψήφια διδάκτορας
