Γιώργος Τραχανάς
Στις 16 Μάη διεξάγονται πανελλαδικά οι φοιτητικές εκλογές. Αν θέλουμε να εκτιμήσουμε τη σημασία που θα έχει το αποτέλεσμα αυτού του κρίσιμου «δημοψηφίσματος» για τη νεολαία, χρειάζεται να κοιτάξουμε στο φόντο που αυτό εκτυλίσσεται. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εξαγγέλλει τη λεγόμενη «καθαρή έξοδο» από τα μνημόνια, εντείνοντας την επίθεση στα συμφέροντα των εργαζομένων και της νεολαίας. Οι εξελίξεις στην περιοχή μας δεν μπορούν να χαρακτηριστούν… αισιόδοξες, αν κρίνουμε από την αναβάθμιση των αντιπαραθέσεων ανάμεσα στις αστικές τάξεις Ελλάδας και Τουρκίας και την κούρσα των εξοπλισμών, στο φόντο της γενικότερης όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στο έδαφος της καπιταλιστικής κρίσης. Χωρίς να θέλουμε να παίξουμε τον ρόλο της Κασσάνδρας, αλλά είναι γεγονός πως τα αστικά επιτελεία, οι κυβερνήσεις και η ΕΕ, θέλουν να σύρουν τη νεολαία σε ένα επικίνδυνο σχέδιο. Και εδώ είναι μεγάλο διακύβευμα της αναμέτρησης στο φοιτητικό χώρο.
Είναι το δίλημμα αν η νεολαία θα δεχτεί όλα αυτά σχέδια που αμφισβητούν το δικαίωμα της στη μόρφωση, στην αξιοπρεπή εργασία και στην κοινωνική ασφάλιση ή αν θα τα ανατρέψει. Είναι το σταυροδρόμι ανάμεσα στην επιλογή να πολεμήσει για τα συμφέροντα των μεγάλων πολυεθνικών της ενέργειας ή να πρωταγωνιστήσει σε μία ανένδοτη αντιπολεμική πάλη με πρόταση την ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Σε αυτά τα διλήμματα, η στήριξη και ενίσχυση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς μέσα στις σχολές αποτελεί τη μόνη επιλογή για τη σπουδάζουσα νεολαία. Τη μοναδική επιλογή για να δοθεί μία σαφής απάντηση στα παραπάνω διλήμματα: η νεολαία δε χωρά στα σχέδια τους.
Οι φοιτητές βρέθηκαν αντιμέτωποι με την πολιτική κυβέρνησης και ΕΕ
Δε θα μπορούσε το μέτωπο της εκπαίδευσης να παρέμενε αλώβητο ανάμεσα στις εξελίξεις. Από την αρχή της χρονιάς βιώσαμε, αλλά και συνεχίζουμε να βιώνουμε την επίθεση στις σπουδές μας. Το κεντρικό πολυνομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ο νόμος Γαβρόγλου, προσπαθεί να θέσει τις βασικές κατευθύνσεις για την περαιτέρω επιχειρηματικοποίηση του πανεπιστημίου.
Η αρχή τη χρονιάς μας βρήκε μπροστά στο κόψιμο της διανομής των συγγραμμάτων από την μεριά των μεγαλοεκδοτών. Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες από την μεριά των φοιτητών στις μεγάλες πόλεις, με μαζικές κινητοποιήσεις στις κατά τόπους πρυτανείες και στο υπουργείο Παιδείας. Το μήνυμα ήταν σαφές «Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης και ανατροπή του νόμου Γαβρόγλου» για μπορούν όλοι να σπουδάζουν χωρίς κανέναν περιορισμό. Το υπουργείο αναδιπλώθηκε και συμφώνησε με τους εκδότες για την δωρεάν διανομή συγγραμμάτων.
Η ίδρυση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής με την συγχώνευση του ΤΕΙ Αθήνας και του ΤΕΙ Πειραιά αποσκοπούσε στην λεγόμενη «ανωτατοποίηση των ΤΕΙ». Βέβαια, αν ξεφύγει κάποιος από την επιφάνεια μπορεί να συμπεράνει πως ο σκοπός τους ήταν ο περαιτέρω κατακερματισμός των εργαζομένων με την δημιουργία αποφοίτων πολλών ταχυτήτων.
Βέβαια, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν σταμάτησε εκεί. Η προσπάθεια εφαρμογής της πρότασης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής για την αποσύνδεση της διδακτικής επάρκειας από μία σειρά σχολές (κατά πλειοψηφία οι καθηγητικές) ήταν ένα ακόμη βήμα προς την εναρμόνιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τις επικίνδυνες προτάσεις του ΟΟΣΑ. Μία κίνηση που στόχευε στην αμφισβήτηση επί της ουσίας της δυνατότητας των πτυχιούχων αρκετών σχολών να βρουν αξιοπρεπή δουλειά μόνο με το πτυχίο τους. Τους οδηγούσε στο δρόμο των πανάκριβων πιστοποιήσεων ή των μεταπτυχιακών σπουδών προκειμένου να βρουν μία θέση στην αγορά εργασίας. Βέβαια, η συγκεκριμένη κίνηση δεν έμεινε αναπάντητη. Μία σειρά φοιτητικοί σύλλογοι με μαζικές γενικές συνελεύσεις έβαλαν μπροστά το αίτημα για ένα ενιαίο πτυχίο ανά γνωστικό αντικείμενο ως μόνη προϋπόθεση για εργασία. Παραπέρα, οι διεκδικήσεις δεν περιορίστηκαν μόνο σε αυτό, αλλά έθεσαν στην κουβέντα και το αίτημα της ολόπλευρης γνώσης στο αντικείμενο που σπουδάζουμε.
Η εκπαιδευτική αναδιάρθρωση χτύπησε και την πόρτα των σχολών της Φιλοσοφικής.
Προσπάθησαν να βαφτίσουν την αντιδραστική διάσπαση του τμήματος ΦΠΨ ως «ακαδημαϊκή αναβάθμιση της Φιλοσοφικής σχολής». Σκοπός τους η δημιουργία τμήματος Παιδαγωγικής, στο οποίο θα χορηγείται το πιστοποιητικό διδακτικής επάρκειας για τους αποφοίτους των καθηγητικών σχολών. Αντιεκπαιδευτικές και αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις για το σχολείο της αγοράς συνάντησαν τις συνελεύσεις και την κατάληψη του Φοιτητικού Συλλόγου Φιλοσοφικής.
Σε όλη αυτή τη χρονιά κινηματικών γεγονότων, τα οποία έσπασαν κάπως την αδράνεια της προηγούμενης χρονιάς, σταθμός ήταν οι κινητοποιήσεις των εκπαιδευτικών και η σύνδεση τους με τους φοιτητές. Οι καθηγητές, μόνιμοι και αδιόριστοι, δε βρέθηκαν απλά μαζί στο δρόμο με τους κινητοποιημένους φοιτητές. Με βασικό αίτημα «Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους» και «Μαζικοί διορισμοί εδώ και τώρα» έγιναν μία φωνή, που δεν άρεσε καθόλου στο υπουργείο ούτε και στις δυνάμεις που περίμεναν τον κοινό αυτό αγώνα να ξεφουσκώσει. Συνεχόμενες Παρασκευές βρισκόμασταν στο υπουργείο, με μαζικότατες συνελεύσεις αγώνες στις οποίες συμμετείχαν εργαζόμενοι και φοιτητές, βάζοντας μία κοινή κατεύθυνση για τον αγώνα τους. Ορόσημο για αυτή την κοινή πορεία, ήταν η κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας στις 30 Μαρτίου με αποφάσεις φοιτητικών συλλόγων από την Αθήνα και από την επαρχία.
Οι παραπάνω εξελίξεις πιστοποιούν με τον πιο έντονο τρόπο πως η σύνδεση όλων των πληττόμενων κομματιών της εκπαίδευσης (και όχι μόνο) σε κοινά αιτήματα και η προσπάθεια συνολικής αντιπαράθεσης με τις επικίνδυνες αλλαγές σε παιδεία και εργασία είναι ο μόνος δρόμος για την μαζικοποίηση και την αποτελεσματικότητα του αγώνα.
Σε μία σειρά από σχολές, ιδιαίτερα της επαρχίας, η επιδείνωση των όρων φοίτησης ήταν η αιτία που έφερε στο προσκήνιο μαζικές συλλογικές διαδικασίες. Στην Ξάνθη, οι συνελεύσεις των 500(!) φοιτητών ήταν η απάντηση απέναντι στα προβλήματα που προέκυψαν στη σίτιση και την στέγαση των σχολών.
Από την Ξάνθη, στην Πάτρα και στα Χανιά, όπου με γνώμονα την υπεράσπιση των συμφερόντων της πληττόμενης πλειοψηφίας μέσα στις σχολές οι φοιτητές διεκδικούσαν να μην κοπεί η διπλή εξεταστική. Οι φοιτητές έδειξαν πως διεκδικούν να ορίζουν, μέσα από τις συλλογικές τους διαδικασίες, το πως θα σπουδάζουν μέσα στο πανεπιστήμιο.
Βέβαια, η αντιπαράθεση δεν σταματά ούτε εδώ. Πτυχή του νόμου Γαβρόγλου είναι η γενίκευση των διδάκτρων στα μεταπτυχιακά. Μέσα στην άνοιξη σε μία σειρά από σχολές έχει επιχειρηθεί η λεγόμενη «επανίδρυση των μεταπτυχιακών». Συγχώνευση των μεταπτυχιακών και κυρίως αύξηση του ύψους των διδάκτρων και του αριθμού όσων θα είναι υποχρεωμένοι να πληρώσουν δίδακτρα. Ο πρόεδρος της αρχιτεκτονικής Πάτρας δήλωσε πως «θα υπάρχει παράρτημα του τμήματος που θα στεγαστεί στην Αθήνα και στο οποίο οι προπτυχιακοί φοιτητές θα πληρώνουν 1.800 ευρώ δίδακτρα». Ταυτόχρονα, επισπεύδεται η ίδρυση ξενόγλωσσου τμήματος προπτυχιακών σπουδών, που θα φιλοξενηθεί στο ΕΚΠΑ, αφιερωμένο στην αρχαία ελληνική γραμματεία με δίδακτρα.
Μία κίνηση που αν συνδυαστεί με ορισμένες διεργασίες και δηλώσεις για δίδακτρα σε προπτυχιακό επίπεδο, φανερώνουν πως για το υπουργείο και τις κυβερνήσεις τα δίδακτρα είναι μονόδρομος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρέπει να γίνει σαφές από τους φοιτητές πως δε θα πρέπει να υπάρχει κανένας περιορισμός στην πρόσβαση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και δεν θα υποχωρήσει κανείς από την υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης.
