Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Όπως στο δημοψήφισμα το 2015 έτσι και στα πρόσφατα εθνικιστικά συλλαλητήρια έδρασε πλήθος θεσμών στήριξης της αστικής πολιτικής, από την Εκκλησία και τους δήμους, μέχρι αποστράτους, πολιτιστικούς συλλόγους και εργοδοτικές οργανώσεις.
Η εξίσωση κοινοβουλευτική πλειοψηφία ίσον κρατική εξουσία αποτελεί μυθοπλασία
Η επικέντρωση της αστικής προπαγάνδας στην «ογκολογία» της συγκέντρωσης υπηρετεί την τακτική της αστικής προπαγάνδας να απευθύνεται στο θυμικό, για να το αποκοιμίσει ή να το εξάψει, και όχι στο λογικό για την αντικειμενική αποτίμηση των πραγμάτων. ‘Ετσι, οι κρίσιμες παράμετροι του προβλήματος τίθενται εκτός προβληματικής, περιθωριοποιούνται ή διαστρεβλώνονται: Ο πραγματικός χαρακτήρας του Μακεδονικού ζητήματος, η ενδοαστική αντίθεση κοσμοπολιτισμού-εθνικισμού, η σχέση πατριωτικού και ταξικού, ο ρόλος και τα συμφέροντα των ηγετικών ή και περιφερειακών καπιταλισμών στα Βαλκάνια, ο ρόλος του πολιτικού συστήματος στη στήριξη των αστικών πολιτικών και πρωτοβουλιών.
Στο τελευταίο ζήτημα, αν και κεφαλαιώδους σημασίας για την ταξική πάλη, μηδαμινή προσοχή έχει εστιαστεί. Στις αστικές αντιλήψεις το θέμα της εξουσίας έχει ως κορωνίδα τον κοινοβουλευτικό φετιχισμό, την αντίληψη ότι η κρατική εξουσία και η διαχείρισή της καθορίζεται από τη λαϊκή ετυμηγορία διά των εκλογών, ήτοι: η βουλή, η κυβέρνηση, ο πρόεδρος της δημοκρατίας, η ηγεσία της δικαιοσύνης και ο κρατικός μηχανισμός, που διευθύνεται απ’ την κυβέρνηση. Αστικές αντιλήψεις υποστηρίζουν πως στην εποχή μας το κράτος περιορίζεται χάριν της ελευθερίας των αγορών και για την πάταξη της γραφειοκρατίας. Αυτές οι αντιλήψεις αμφισβητούνται απ’ τη μαρξιστική κριτική, αφού μειώνονται ορισμένες δομές του (κρατικές επιχειρήσεις), ενώ αυξάνονται άλλες (ιδίως ο κατασταλτικός μηχανισμός).
Εκτός όμως απ’ το βαθύ κράτος (μυστικές υπηρεσίες, κρατικοί παράγοντες κλπ.) και τη σχετική αυτοτέλειά του (μη ελεγχόμενοι θύλακες) στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό, αναπτύσσεται για τις ανάγκες του κεφαλαίου και το «ευρύ κράτος». Δηλαδή, διευρύνεται το δίκτυο οργάνων, που δεν διαθέτουν τη δυνατότητα νόμιμης βίας, όπως το καθαυτό κράτος, αλλά συμβάλλουν στην υπεράσπιση της κρατικής εξουσίας. Πρόκειται για διεύρυνση της θεσμικής οχύρωσης που περιβάλλει το αστικό κράτος, όπως την περιγράφει ο Γκράμσι, για την πληθώρα μικροεξουσιών στην οποία έχει εντρυφήσει ο Φουκώ. Αυτοί οι θεσμοί λειτουργούν αδιάλειπτα στην κοινωνία, αλλά η δράση τους εντείνεται σε συνθήκες όξυνσης των αντιθέσεων και κρίσης. Χαρακτηριστική είναι η δράση τους στο δημοψήφισμα του 2015 και στα πρόσφατα συλλαλητήρια για το Μακεδονικό. Στην πρώτη περίπτωση έδρασαν υπέρ του καπιταλιστικού κοσμοπολιτισμού της ΕΕ, που επέβαλε το ταπεινωτικό τρίτο μνημόνιο στο λαό. Στη δεύτερη περίπτωση έδρασαν υπέρ της εθνικιστικής έξαρσης κατά της ΠΓΔΜ.
Η εξίσωση κοινοβουλευτική πλειοψηφία ίσον κρατική εξουσία αποτελεί μυθοπλασία. Όταν σχηματίζεται αφερέγγυα κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ακόμη κι όταν επαπειλείται, ηγετικό ρόλο στο κράτος αναλαμβάνουν οι κατασταλτικοί μηχανισμοί (βαθύ κράτος). Αφετέρου, ενεργοποιείται το τεράστιο «ευρύ κράτος» των μη κρατικών θεσμών εξουσίας (ευρύ και πολυπλόκαμο στο σύγχρονο καπιταλισμό) ακόμη και «ημικρατικών» θεσμών, νευραλγικών και ευρείας έκτασης, όπως οι Ανεξάρτητες Αρχές. Ιδιαίτερα βαρύνοντα ρόλο στην «εξίσωση» της κρατικής εξουσίας αναλαμβάνουν και τα ιμπεριαλιστικά κέντρα με τα οποία διαπλέκεται η εθνική αστική εξουσία.
Στο δημοψήφισμα και στο Μακεδονικό εσμός θεσμών και οργάνων στρατεύτηκε υπέρ της μιας ή της άλλης αστικής γραμμής, ιδιαίτερα αυτής με τα κατ’εξοχήν συντηρητικά αντανακλαστικά: Τα μεγάλα αστικά κόμματα ή ευρύ τμήμα τους, όταν η ηγεσία τους δεν εκδηλώθηκε ανοιχτά. Μικρότερα ακροδεξιά κόμματα και οργανώσεις. Η Εκκλησία με κορυφαίους εκπροσώπους της ή και με τις ευλογίες της ηγεσίας της. Το πρώτο εθνικιστικό συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε από κληρικούς στην Αιγιαλεία υπό τον γνωστό Αμβρόσιο. Αξιοσημείωτη και μαχητική η συμμετοχή των ισχυρών παραθρησκευτικών οργανώσεων. Τα ΜΜΕ με λυσσαλέα προβολή της μιας ή της άλλης αστικής γραμμής και αποσιώπηση ή στρέβλωση των θέσεων της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Οι οργανώσεις των καπιταλιστών (ΣΕΒ) και καπιταλιστικών κλάδων (δωρεάν εισιτήρια για τα εθνικιστικά συλλαλητήρια). Απόστρατοι των ειδικών δυνάμεων (ένστολοι μάλιστα!), των ΜΑΤ και ενώσεις παραστρατιωτικών, που αποκαλούνται «πολιτικός φορέας» και ανέλαβαν την περιφρούρηση στην Αθήνα. Οι Παμμακεδονικές Ενώσεις Υφηλίου, που περιλαμβάνουν στις τάξεις τους και διατηρούν σχέσεις με επιφανείς χουντικούς, στην οποία κατακυρώθηκε η διοργάνωση του συλλαλητηρίου της Αθήνας. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδονίας, επίσης εκ των διοργανωτών, που «διαφυλάσσει» την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα με την απαγόρευση σλαβικών τραγουδιών και χορών στη Μακεδονία. Οπαδικές οργανώσεις, που υπηρετούν τις πολιτικές επιλογές του ιδιοκτήτη (Σαββίδης). Επικεφαλής δήμων και περιφερειών (του πιο αυτοτελούς κρίκου του αστικού κράτους) υπέρ της μιας ή της άλλης αστικής γραμμής (Μπουτάρης, Τζιτζικώστας αντίστοιχα).
Ας τα λάβουν αυτά, υπόψη, όσοι φενακίζουν τον κόσμο ταυτίζοντας την αλλαγή απλώς με τον κοινοβουλευτικό περίπατο και την αριστερή κυβέρνηση…
