του Θανάση Σκαμνάκη
Διανύουμε την εβδομάδα των παθών και της λύτρωσης. Η αλήθεια είναι πως, όσο περνάνε τα χρόνια, σαν να χάνει κάτι από το αίσθημά της η πορεία προς τη λύτρωση, σαν να ακολουθεί την πορεία της άνοιξης που γίνεται ολοένα και πιο δυσανάγνωστη. Κι ενώ η κατάνυξη και η γοητεία υποχωρούν, όσο και η «αγάπη», τόσο αυξάνει η ένταση και η εχθρότητα. Οι θρησκείες ανακαλύπτουν την αιματηρή τους καταγωγή. Ή μήπως ποτέ δεν την εγκατέλειψαν; Ο χριστιανισμός μας παρέδωσε έναν Ιησού της αγάπης που θυσιάζεται για τη σωτηρία των ανθρώπων, αλλά και έναν Ιησού του μίσους που θυσιάζει τους ανθρώπους για χάριν των «δικών» του (ή, ακριβέστερα, για χάρη των δικών τους συμφερόντων, δηλ. των χριστιανών της εξουσίας). Όσο για το σπέρμα του μίσους, είναι παρόν εξ αρχής, καθώς τίποτα δεν χτίζεται, ούτε μια θεωρία «αγάπης», χωρίς εχθρούς που πρέπει να εξοντωθούν. Ήδη από την Παλαιά Διαθήκη, στο βιβλίο της Εξόδου, ο Μωυσής, κατ’ εντολήν του Θεού, βάζει τους δικούς του Λευίτες να σφάξουν όσους εβραίους ολιγοπίστησαν και προσκύνησαν το χρυσό μόσχο. Ο κίνδυνος από το Φαραώ και τους Αιγύπτιους είχε εκλείψει αλλά οι δυσκολίες της πορείας στην έρημο έκαναν τους εβραίους δύσπιστους. Η ύψωση ενός τείχους βαφτισμένου σε αίμα ήταν αναγκαία για να συνεχιστεί η πορεία ως την γη Χαναάν. Αυτό είναι το μυθολογικό αρχέτυπο.
Μετά κάποιους αιώνες ο Ιησούς, έλεγε: «Δεν ήλθα να βάλω ειρήνη στη γη αλλά μαχαίρι» και προέτρεπε τους αποστόλους να είναι σώφρονες σαν φίδια και αθώοι σαν περιστερές», ενώ σύμφωνα με το ευαγγέλιο του Λουκά: «Όσο για τους εχθρούς μου αυτούς, που δεν ήθελαν να είμαι βασιλεύς τους, φέρτε τους εδώ και σφάξτε τους μπροστά μου».
Σήμερα οι πιστοί ακολουθούν την εντολή, μερικές φορές με διαφορετική και άλλες με ίδια μορφή. Όσο οι άνθρωποι αναζητούσαν μια στέγη αγάπης για να τους προστατεύσει τόσο οι εξουσίες, εκκλησιαστικές και κοσμικές, αναπαρήγαγαν τους διαχωρισμούς και την αλληλοεξόντωση.
Κι όμως αυτή η ανθρώπινη αγωνία που πήρε θεϊκή μορφή κατ’ ανάθεσιν, παραμένει εκείνη που γεννάει αδιάκοπα την πίστη σε μιαν ανάσταση. Της οποίας η μορφή δεν είναι πάντα σαφής. Θεϊκή ίσως, αλλά πάντα ως αναζήτηση του ανθρώπινου θαύματος. Αν και πάντα η θεϊκή εκδοχή θα χρησιμοποιείται για να ματαιώνει το ανθρώπινο θαύμα.
