του Κώστα Μάρκου
Σε προσωρινό ναυάγιο των διαπραγματεύσεων οδηγήθηκε τα ξημερώματα της περασμένης Τρίτης, η συνάντηση του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Αναστασιάδη και του τουρκοκύπριου ηγέτη Μ. Ακιντζί, στο Μον Πελερέν της Ελβετίας, παρά το καλλιεργηθέν κλίμα προσδοκιών. Στη συνάντηση, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η τουρκοκυπριακή πλευρά αρνήθηκε να ενταχθεί η κατεχόμενη περιοχή της Μόρφου υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, κάτι που εξασφάλιζε ακόμη και αυτό το απαράδεκτο σχέδιο Ανάν.
Δύσκολα πληροφορούνται οι λαοί την αλήθεια για το σύνολο των διαπραγματεύσεων που, στο όνομα της «λεπτότητας των χειρισμών», διεξάγονται σε απόλυτη μυστικοπάθεια. Η παραπάνω εκτίμηση, ωστόσο, είναι κάτι που δεν μπορεί καθόλου να αποκλειστεί, δεδομένης της επιθετικής στάσης του Ερντογάν και της τουρκικής αστικής τάξης που αμφισβητεί ολόκληρο το στάτους κβο της περιοχής, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για συγκρούσεις, ακόμη και για επαναχάραξη συνόρων.
Από την άλλη πλευρά, διοχετεύτηκαν δημοσιεύματα στον ελληνικό και ελληνοκυπριακό Τύπο, που εκτιμούν ότι την ευθύνη για το ναυάγιο φέρει κυρίως η παρασκηνιακή διπλωματία της Αθήνας και ειδικά ο υπ. Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς. Εμφανίζεται έτσι, μέσα στα κέντρα αποφάσεων των αστικών τάξεων σε Ελλάδα και Κύπρο, μια κάποια διάσταση απόψεων ανάμεσα σε «ενδοτικούς» και «σκληρούς» απέναντι στην Τουρκία, με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να πλασάρεται ως η «σκληρή πλευρά». Δεν αποκλείεται επίσης να είναι και έτσι. Αυτή η διάσταση απόψεων, όμως, ενώ συνήθως απηχεί πλευρές της πραγματικότητας, δεν έχει καμμία σχέση με τη γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησης για τις διαπραγματεύσεις. Πρόκειται για δυο μονοπάτια στην ίδια κατεύθυνση: της αποδοχής μιας ντε φάκτο διχοτόμησης, σε ευρωνατοϊκό, αμερικανικό και βρετανικό πλαίσιο.
Από αυτή τη σκοπιά, είναι πολύ χαρακτηριστικό, ότι μπροστά στον Μπ. Ομπάμα, ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας έθεσε σαν όρους για την αποδοχή μιας «λύσης» του Κυπριακού, την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και την κατάργηση του ποταπού συστήματος των «εγγυητριών χωρών». Ωστόσο, ο ίδιος «ξέχασε» την ύπαρξη των βρετανικών (άρα και νατοϊκών) βάσεων, ενώ, μέσω δημοσιευμάτων, αφέθηκε η δυνατότητα για αντικατάσταση των «εγγυητών» στρατών με νατοϊκό. Το κυριότερο είναι ότι, μέσω της «στρατηγικής συμμαχίας» με τις αντιδραστικές δυνάμεις των ΗΠΑ, του Ισραήλ και της Αιγύπτου, συμμετέχει σε έναν επιθετικό «άξονα» που στρέφεται κατά του τουρκικού και κουρδικού λαού, δίνοντας σημαντική νομιμοποίηση στην επιθετική ρητορεία και πρακτική του ερντογανικού καθεστώτος.
Οι αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις σε Ελλάδα και Κύπρο δεν έχουν κανένα λόγο να συμπλεύσουν με αυτή την πολιτική, που μόνο νέα δεινά μπορεί να φέρει.
Μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων, εντείνονται οι πιέσεις προς τους δυο ηγέτες της Κύπρου. Δεν είναι καθόλου τυχαία η πληροφορία για επίσκεψη-αστραπή του υπ. Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας Μπ. Τζόνσον, στις 29 Νοεμβρίου, στη Λευκωσία. Παράλληλα, ο πρόεδρος Αναστασιάδης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τη Βρετανίδα πρωθυπουργό, Τερέζα Μέι, την καγκελάριο της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ και την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Φεντερίκα Μογκερίνι. Επίσης μίλησε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου και με τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ.
Η τουρκική πλευρά, μετά το ναυάγιο της τελευταίας συνάντησης στο Μον Πελερέν, απαντά με επίσκεψη του υπ. Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου στα Κατεχόμενα. Σύμφωνα με τα τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης, θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη Τσαβούσογλου-Ακιντζί με τη συμμετοχή του τουρκοκύπριου διαπραγματευτή, Οζντίλ Ναμί και του διευθυντή Κυπριακού στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, πρέσβη Μπ. Οζουγκεργκίν. Παράλληλα, με δηλώσεις του, ο στενός συνεργάτης του Ερντογάν, Γιγίτ Μπουλούτ, πρότεινε να «μετατραπεί (το κατεχόμενο καθεστώς) σε επαρχία της Τουρκίας».
Οπωσδήποτε, ο δρόμος της «λύσης» δεν είναι εύκολος, αν πάρουμε υπόψη ότι θα χρειαστεί να αναλάβει ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ και να συγκεκριμενοποιήσει την κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής του και ειδικά τη στάση του απέναντι στην Τουρκία. Αυτό καθόλου δε σημαίνει επανάπαυση των αντιιμπεριαλιστικών δυνάμεων σε Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία.
