Λουκέτα» με ταξικό πρόσημο

Μικρές επιχειρήσεις και συνοικιακά μαγαζιά «πνίγονται» από τα «κόκκινα» χρέη

Κυριάκος Νασόπουλος

Ακόμα πιο ξεκάθαρά ταξικό χαρακτήρα, σε σύγκριση με προ­γενέστερες περιό­δους, έχουν αποκτή­σει τα τελευταία χρόνια του μνημο­νίου τα «λουκέτα» των εμπορικών καταστημάτων στη χώρα. Το παρα­πάνω συμπέρασμα προκύπτει αβί­αστα από τα στοιχεία της τακτικής έρευνας της Ελληνικής Συνομο­σπονδίας Εμπορίου και Επιχειρη­ματικότητας (ΕΣΕΕ), τα οποία δό­θηκαν στη δημοσιότητα τις προη­γούμενες μέρες. Σύμφωνα λοιπόν με αυτά, τα περισσότερα «λουκέτα» μικρών επιχειρήσεων και καταστη­μάτων καταγράφονται σε περιοχές χαμηλού εισοδήματος και τα λιγό­τερα σε εκείνες με τα πιο γερά και πλούσια πορτοφόλια.

Παράλληλα, πέρα από τη δραμα­τική πτώση της αγοραστικής δυνα­τότητας των καταναλωτών, ιδιαίτερα στις φτωχές περιοχές, καθοριστικός παράγοντας για την «επιδημία» των λουκέτων στο εμπόριο αποτελεί και η εκτίναξη των λεγόμενων κόκκινων δανείων. Πλέον, σύμφωνα με τα πρό­σφατα επίσημα στοιχειά της Τράπε­ζας της Ελλάδος, τα μη εξυπηρετού­μενα δάνεια των τραπεζών σε ελεύ­θερους επαγγελματίες, μικρές και μι­κρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν φτά­σει στα δυσθεώρητα ύψη των 39,2 δισ. ευρώ, αγγίζοντας το 67,2% των συνολικών χορηγήσεων.

Οι πρώτες σημαντικές επιπτώ­σεις της κρίσης στον κλάδο του εμπορίου, μετά από μια περίοδο έντονης ανόδου την περίοδο 2000-2008, άρχισαν να γίνονται αισθη­τές τον Σεπτέμβριο του 2010. Την περίοδο 2013-2015 παρατηρήθη­κε μια μικρή αποκλιμάκωση, με τα «λουκέτα» να εμφανίζουν και πάλι αυξητικές τάσεις το τελευταίο εξά­μηνο. Τους πρώτους έξι μήνες του 2016, τα «λουκέτα» επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά 42% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό. Για την ακρί­βεια, ο αριθμός των εταιρειών που κατέβασαν ρολά από τις αρχές του χρόνου μέχρι και τις 30 Ιουνίου εί­ναι 17.893, με 100 επιχειρήσεις να κλείνουν καθημερινά.

Σύμφωνα λοιπόν με την έρευ­να της ΕΣΕΕ, η οποία αφορά τον μήνα Σεπτέμβριο, σχεδόν ένα στα τρία μαγαζιά (28,1%) έχει πλέον κα­τεβάσει ρολά και ο ταξικός χαρακτή­ρας των «λουκέτων» αναδεικνύεται από τα ποσοστά που αντιστοιχούν στις λεγόμενες φτωχές και πλούσι­ες περιοχές της χώρας. Τα μεγαλύ­τερα ποσοστά καταγράφονται στην Καλλιθέα με ποσοστό 43,5%, στα Εξάρχεια με 34,6%, στον Πειραιά με 33,4%, στο Περιστέρι με 29,7% και στη Ν. Ιωνία με 24%. Αντιθέτως τα χαμηλότερα ποσοστά κλειστών καταστημάτων είναι στη Γλυφάδα (10,7%), το Μαρούσι (17,3%), την Κηφισιά (18,1%) και το Χαλάνδρι (19%). Αθροιστικά σε Αθήνα, Θεσ­σαλονίκη και Πάτρα το μέσο ποσο­στό «λουκέτων» είναι 26,4%, 26,7% και 24,2% αντίστοιχα.

Στην Αθήνα πιο συγκεκριμένα, στο λεγόμενο «εμπορικό τρίγωνο», παρουσιάζεται το μικρότερο ποσο­στό κλειστών επιχειρήσεων συγκρι­τικά με τις υπόλοιπες εμπορικές ζώ­νες (22,3%) , όπως επίσης και στο Κολωνάκι (24,9%). Σε χειρότερη θέση εξακολουθούν να βρίσκονται τα Εξάρχεια με 34,6%, καθώς και η ζώνη κεντρικών οδικών αρτηριών (Σταδίου, Πανεπιστημίου και Ακα­δημίας) με 33,1%.

Στον Πειραιά, τα «λουκέτα» στο λεγόμενο «Κέντρο του Πειραιά», το οποίο έχει συρρικνωθεί κατά πο­λύ γεωγραφικά περιορίζονται στο 28%, αλλά σε άλλες περιοχές όπως το λιμάνι και η Τερψιθέα το ποσο­στό κλειστών καταστημάτων κινεί­ται στο 40%.

Στη Θεσσαλονίκη, βάσει των τριών τελευταίων καταγραφών το ποσοστό των κλειστών καταστημά­των φαίνεται να έχει σταθεροποι­ηθεί στο 26,7%, ενώ η Πάτρα εμ­φανίζει μεγάλη αύξηση ως προς το ποσοστό των κλειστών καταστημά­των, της τάξης του 1,8%, φτάνοντας αθροιστικά στο 24,2%.

Τα χιλιάδες λουκέτα έρχονται και ως φυσικό επακόλουθο της οι­κονομικής ασφυξίας που βιώνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, δυο στα τρία δάνεια βρίσκονται είτε σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών, με τα προβληματικά δά­νεια να ανέρχονται σε 16,5 δισ. ευ­ρώ επί συνόλου χορηγήσεων 24,5 δισ. ευρώ. Ελαφρώς καλύτερη είναι η κατάσταση στην κατηγορία μικρο­μεσαίων επιχειρήσεων, στην οποία η μη εξυπηρετούμενη έκθεση των τραπεζών ανέρχεται στο 59,9% των συνολικών χορηγήσεων. Ήτοι, 22,7 δισ. ευρώ επί συνολικών χορηγήσε­ων 37,9 δισ. ευρώ.

Από τα παραπάνω στοιχεία, επι­βεβαιώνεται για ακόμη μια φορά πως τα μεγάλα «θύματα» της οικο­νομικής κρίσης και των μνημονια­κών πολιτικών προς όφελος των με­γάλων μονοπωλίων και επιχειρήσε­ων είναι οι μικρές επιχειρήσεις και καταστήματα. Αυτούς αφορά η συ­ντριπτική πλειοψηφία των «λου­κέτων» στον κλάδο του εμπορίου, αποτέλεσμα της δραματικής συρρί­κνωσης της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, κυρίως στις φτω­χές εργατικές περιοχές και της φο­ροεπιδρομής των τελευταίων ετών η οποία με την σειρά της εκτόξευσε τα χρέη τους προς τράπεζες και τα­μεία στο «κόκκινο».