Το διπλό πραξικόπημα στην Τουρκία

του Κώστα Μάρκου

Η απόπειρα οργανωμένου στρατιωτικού πραξικοπήμα­τος στην Τουρκία των G20, την Παρασκευή 15 Ιουλί­ου 2016, αποτελεί μια ακό­μη εκδήλωση της γενικότερης κοινωνικής πολιτικής αντίδρασης και της εκτίναξης όλων των θανάσιμων ενδοαστικών αντα­γωνισμών που έχει εκσφενδονίσει η δομι­κή ιστορική κρίση του ολοκληρωτικού κα­πιταλισμού στην παγκόσμια σκηνή.

Πρόκειται για μια «προαναγγελθείσα», εδώ και καιρό, από αμερικανούς «αναλυ­τές» απόπειρα, που οργανώθηκε με έναν χουντικό τρόπο ξεπερασμένης εποχής, εν μέσω χρήσης των πιο σύγχρονων μέσων πολέμου και με πρόδηλη βιασύνη, λόγω του επίσης προαναγγελθέντος κρατικού πραξικοπήματος προγραφών των αντιπά­λων του από τον Ερντογάν.

Η γρήγορη αποτυχία του πραξικοπήμα­τος δεν μπορεί να υποβιβάσει τη σημασία της απόπειρας σε «οπερέτα», η οποία δι­αψεύδεται από τους εκατοντάδες νεκρούς και τους χιλιάδες τραυματίες, τις κινήσεις μεγάλων μονάδων και την ανάμειξη ανώ­τατων αξιωματικών της στρατιωτικής ιε­ραρχίας.

Δεν μπορεί, επίσης, να υποβιβάσει ελαφρά τη καρδία την ευθύνη των ΗΠΑ, εκτός κι αν πιστεύει κανείς ότι ο Ομπάμα άξιζε το Νόμπελ Ειρήνης. Πέρα από την πείρα και μόνον η μη διαψευσθείσα χρήση της αμε­ρικανονατοϊκής βάσης στο Ιντσιρλίκ από τους πραξικοπηματίες θα αρκούσε το λι­γότερο για βαρύτατες υποψίες ανάμειξής τους, ακόμη κι αν αφεθούν κατά μέρος οι πρώτες, ευμενείς προς τους πραξικοπη­ματίες, δηλώσεις εκπροσώπων του Λευ­κού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ πε­ρί .. «εξελισσόμενης κατάστασης» και «εξέ­γερσης».

Η νεο-οθωμανική, περιφερειακά ιμπερι­αλιστική, επεκτατική και πολεμοκάπηλη πολιτική του καθεστώτος Ερντογάν, αντι­κειμενικά, κινείται ανταγωνιστικά προς τη στρατηγική των ΗΠΑ για μια «Νέα Μέ­ση Ανατολή». Που περιλαμβάνει διαμε­λισμούς κρατών και τη χρήση του άλυ­του κουρδικού εθνικού ζητήματος, δη­λαδή της Αχιλλείου Πτέρνας του τουρκι­κού κράτους, για τα συμφέροντά τους. Η αντίθεση αυτή οδηγεί την Τουρκία πιο κο­ντά στον «αναπτυσσόμενο» ιμπεριαλιστι­κό άξονα Ρωσίας-Κίνας-Ιράν, ενώ η ελλη­νική αστική τάξη και η κυβέρνηση ΣΥΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ υποτάσσονται στον «αναπτυγ­μένο», κυρίαρχο ιμπεριαλιστικό άξονα ΗΠΑ-ΕΕ-Ισραήλ, με ότι κινδύνους αυ­τό συνεπάγεται.

Ο αντιδραστικός χαρακτήρας της απόπει­ρας στρατιωτικού πραξικοπήματος και η αντίθεση της τουρκικής αστικής τάξης στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ δεν μετατρέ­πει τον Ερντογάν σε έναν «ισλαμιστή αντι­ιμπεριαλιστή Νάσερ». Αντίθετα, η κήρυ­ξη της χώρας σε κατάσταση μακράς έκτα­κτης ανάγκης, σε μια κατάσταση όπου η έκτακτη ανάγκη είχε παρέλθει, δείχνει ότι ο ίδιος και τα κεφάλαια που εκπροσωπεί, αξιοποιούν το πραξικόπημα ως «δώρο του Αλλάχ» για την προσχεδιασμένη μετάβαση από μια ανάπηρη κοινοβουλευτική δημο­κρατία σε ένα προσωποπαγές, ισλαμιστι­κό, μισοδικτατορικό καθεστώς με κοινο­βουλευτικό μανδύα.

Καθεστώς που θα στραφεί, μετά τους οπα­δούς του Φετουλάχ Γκιουλέν, πρώτα από όλα ενάντια στον κουρδικό λαό, στην αγω­νιζόμενη εργατική τάξη και τα δημοκρατι­κά λαϊκά στρώματα, στην Αριστερά, ακό­μη και ενάντια στην κοσμική, κεμαλική αστική τάξη και διανόηση. Αυτή η ζοφε­ρή προοπτική έχει τόση σχέση με κάποια «νίκη του λαού» όση ο Ερντογάν με τον Ιησού Χριστό.

Το γεγονός ότι με διαφορά μόλις λίγων ωρών, ο «σοσιαλιστής» Πρόεδρος, Φραν­σουά Ολάντ, κήρυξε τη Γαλλία σε κατά­σταση έκτακτης ανάγκης, δείχνει ότι το δι­πλό πραξικόπημα στην Τουρκία δεν έρ­χεται από το παρελθόν των καθυστερη­μένων, «άλυτων» εθνικών και δημοκρα­τικών ζητημάτων, αλλά ότι αυτά αποκτούν εκρηκτικό περιεχόμενο στο σύγχρονο κα­πιταλισμό των «νέων εργασιακών σχέσε­ων» εκμετάλλευσης. Δείχνει ότι ο εξωτε­ρικός, ιμπεριαλιστικός, στρατιωτικός πό­λεμος αποτελεί τη «συνέχιση με άλλα μέ­σα» του ακήρυχτου, εσωτερικού, δυνά­μει εμφυλίου πολέμου και το αντίστρο­φο. Δείχνει ότι έχουμε μπει ανεπιστρεπτί σε μια ταραγμένη εποχή, όπου απαιτείται μια κομμουνιστική επαναθεμελίωση στη στρατηγική και τακτική του εργατικού κι­νήματος και της Αριστεράς.

Το μαχόμενο, ταξικό, εργατικό λαϊκό κίνη­μα και η Αριστερά της Τουρκίας, μέσα από την ανάπτυξη των βαθύτατων αντιθέσεων στη χώρα τους και διεθνώς, αργά ή γρήγο­ρα, θα μπορέσουν να οργανώσουν μια νι­κηφόρα αντεπίθεση. Άμεσα, όμως, χρειά­ζονται τη μεγαλύτερη δυνατή αλληλεγγύη και συμπαράσταση, στην προσπάθειά τους να συμπήξουν ένα πλατύ μέτωπο για τις δημοκρατικές ελευθερίες που θα διωχτούν σκληρά στο ερχόμενο διάστημα.